Κι ο Φρέντι με το φανελάκι; Πώς το απλό tank top έγινε βασικό στοιχείο της queer μόδας για πολλές γενιές

Το φανελάκι, γνωστό και ως «tank top» στους σύγχρονους μας στις ΗΠΑ, πάντα συμβόλιζε κάτι πολύ περισσότερο από τον αρχικό του σκοπό ως εσώρουχο, και η δημοτικότητά του δεν πρέπει να εκληφθεί ως απλότητα.

Σχεδόν 40 χρόνια μετά το Live Aid, παραμένει σταθερά βασικό στοιχείο της γκαρνταρόμπας μουσικών, ηθοποιών και δημιουργικών ανθρώπων κάθε φύλου και σεξουαλικού προσανατολισμού, για να μην αναφέρουμε ότι διατηρεί ισχυρή επιρροή στη βιομηχανία της μόδας.

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Freddie Mercury/Queen Fanpage (@old_fashioned_girl_)

Σεξουαλικό υπονοούμενο

Ο Μέρκιουρι δεν είναι το μόνο μουσικό είδωλο με δεσμούς με την queer κοινότητα που συνδέεται με το ταπεινό, αμάνικο μακό με τις τιράντες.

Σκεφτείτε το εξώφυλλο του ομώνυμου άλμπουμ της Γουίτνεϊ Χιούστον, το μουσικό βίντεο για το ντεμπούτο σινγκλ της Lady Gaga «Just Dance» (όπου, φυσικά, αποκαλύπτεται ένα σουτιέν με μοτίβο ντίσκο μπάλα από κάτω), τη Τζένιφερ Λόπεζ στα VMA του 2000 και το γεγονός ότι αποτελεί την ανεπίσημη στολή του βρετανικού συγκροτήματος WHAM!.

Από τη μουσική μέχρι τον κινηματογράφο, το λευκό φανελάκι έχει καταστεί το εμβληματικό ρούχο τόσο για τους άνδρες «pin-up» όσο και για τους ισχυρούς γυναικείους χαρακτήρες.

Η κλασική ταινία Λεωφορείον ο Πόθος, γεμάτη σεξουαλικά υπονοούμενα, συνέβαλε στη διάδοση του λευκού τιραντέ μακό, ενώ ο «ματσό» πρωταγωνιστής της, ο Μάρλον Μπράντο, παραδέχτηκε ότι είχε ομοφυλοφιλικές σχέσεις δεκαετίες μετά την κυκλοφορία της ταινίας.

Στιλιστικό κλισέ

Οι κριτικοί θεωρούν εδώ και δεκαετίες την ταινία «Alien» του Ρίντλεϊ Σκοτ ως αλληγορία για το φύλο, με τον χαρακτήρα της Σιγκούρνι Γουίβερ, τη Ρίπλεϊ, να έχει αναμφισβήτητα queer χαρακτηριστικά.

Από τη μία αναφοράς επιστημονικής φαντασίας στην άλλη: πριν από την κυκλοφορία της σειράς ταινιών «The Matrix», οι τρανς αδελφές Γουατσόφσκι (τότε αδελφοί Λάρι και Άντι) κυκλοφόρησαν το 1996 την εμβληματική λεσβιακή ταινία «Bound», και τι υπήρχε στην αφίσα της ταινίας; Το μαντέψατε -ένα λευκό φανελάκι.

Πιο πρόσφατα, υπήρξε η έντονα καμπ σειρά ταινιών «Magic Mike», στην οποία ο πρωταγωνιστής Τσάνινγκ Τέιτουμ φοράει το λευκό tank top με άφθονο λάδι σώματος, ενώ η Λάρα Κροφτ της Αντζελίνα Τζολί και η Λέτι από το «Fast and Furious» ακολουθούν επίσης τα στιλιστικά κλισέ της αμφιφυλοφιλίας, φορώντας και οι δύο λευκά φανελάκια.

Οι κριτικοί θεωρούν εδώ και δεκαετίες την ταινία «Alien» του Ρίντλεϊ Σκοτ ως αλληγορία για το φύλο, με τον χαρακτήρα της Σιγκούρνι Γουίβερ, τη Ρίπλεϊ, να έχει αναμφισβήτητα queer χαρακτηριστικά

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Sigourney Weaver (@sigourney.weaver.242)

Η λαϊκή κουλτούρα

Ακόμη και το πιο «κοριτσίστικο» στερεότυπο από όλα, η Ρετζίνα Τζορτζ από το «Mean Girls», φόρεσε το φανελάκι της, συμπληρωμένο με μωβ τιράντες από το εμφανές σουτιέν (είναι σημαντικό ότι στο ριμέικ της σειράς ταινιών του 2024, τον ρόλο της Τζορτζ υποδύθηκε η λεσβία ηθοποιός Ρενέ Ραπ).

«Όπου κι αν βρίσκεται κανείς στο σεξουαλικό φάσμα, είτε είναι macho, twink, butch ή femme, το φανελάκι ταιριάζει» σχολιάζει η Natalie Zannikos στο βρετανικό Elle.

Ο κυκλικός χαρακτήρας της λαϊκής κουλτούρας είχε ως αποτέλεσμα το φανελάκι να βγει από την οθόνη και να κατακλύσει τους δρόμους, με τις εμβληματικές διαφημίσεις της Levi’s και τις πρωτοποριακές καμπάνιες μόδας από οίκους όπως ο Calvin Klein και η Gucci να ενθαρρύνουν τη μαζική κατανάλωση του ενδύματος.

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη all the moments (@all_themoments)

Οι πασαρέλες έβαλαν αμάνικο

Το λευκό φανελάκι επανήλθε στο προσκήνιο μετά τη σεζόν των επιδείξεων Φθινόπωρο-Χειμώνας 2022. Η Bottega Veneta πρότεινε μια εκλεπτυσμένη εκδοχή σε συνδυασμό με τζιν, αναδεικνύοντας την τάση του normcore στις πιο πολυτελείς εκφάνσεις της.

Η τρανς μοντέλο και ηθοποιός Χάντερ Σάφερ εκτόξευσε την τάση στα ύψη στην επίδειξη της Prada, όταν έκλεισε την πασαρέλα της, ενώ η Loewe αξιοποίησε τη μόδα με μια έκδοση με μονόγραμμα που έγινε bestseller.

To 2026 δε, τα άρθρα «Πώς να συνδυάσεις το tank top αυτό το καλοκαίρι» επαναλαμβάνονται σαν echo.

Η τρανς μοντέλο και ηθοποιός Χάντερ Σάφερ εκτόξευσε την τάση στα ύψη στην επίδειξη της Prada, όταν έκλεισε την πασαρέλα της, ενώ η Loewe αξιοποίησε τη μόδα με μια έκδοση με μονόγραμμα που έγινε bestseller

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Hunter (@hunterschafer)

Απλό αλλά θαυματουργό

Ποτέ ένα τόσο απλό ρούχο δεν είχε τόσο μεγάλη επίδραση. Στη συλλογή Φθινόπωρο-Χειμώνας 2024, μάρκες όπως οι Carven, Eckhaus Latta, Schiaparelli και Stella McCartney συνέχισαν να αναδεικνύουν το λευκό φανελάκι, η επιρροή του οποίου στον τομέα της ελίτ πολυτέλειας παραμένει απόλυτη.

Ο κλάδος έχει ακόμη πολύ δρόμο να διανύσει όσον αφορά τη σωματική ποικιλομορφία, ιδίως στις πασαρέλες, αλλά είναι ζωτικής σημασίας να θυμόμαστε την καθολικότητα αυτού του ενδύματος.

Mοντέλο παρουσιάζει μια έμπνευση της σχεδιάστριας Stella McCartney, στο πλαίσιο της επίδειξης της γυναικείας συλλογής prêt-à-porter Φθινόπωρο-Χειμώνας 2024/2025, κατά τη διάρκεια της Εβδομάδας Μόδας του Παρισιού, στις 4 Μαρτίου 2024. REUTERS/Benoit Tessier

Ρευστό και ευέλικτο

«Όταν φοράω ένα λευκό φανελάκι, νιώθω δυνατή και σέξι» δηλώνει το μοντέλο Φλόρενς Χάντινγκτον-Γουάιτλι στο βρετανικό Elle.

«Είναι ρευστό και ευέλικτο, ακριβώς όπως οι queer άνθρωποι. Είναι το τέλειο κομμάτι για να δώσει σε ένα σύνολο μια πιο ανδρική ή γυναικεία αίσθηση. Mου αρέσει να αξιοποιώ αυτές τις ενέργειες και τα στυλ ανάλογα με το πώς νιώθω εκείνη τη μέρα».

Όπως μπορεί να φορεθεί από οποιοδήποτε φύλο ή να ντύσει οποιονδήποτε σεξουαλικό προσανατολισμό, το λευκό φανελάκι μπορεί να φορεθεί και από οποιονδήποτε σωματότυπο.

Η ευκολία με την οποία φοριέται, σε συνδυασμό με την προσιτή τιμή του (εκτός αν επενδύσεις σε μια σχεδιαστική εκδοχή, φυσικά), σημαίνει ότι, περισσότερο από τη δύσκολη υποκειμενικότητα του τζιν, το λευκό φανελάκι είναι αναμφισβήτητα το πιο συμπεριληπτικό ρούχο στον κόσμο.

Wham! για πάντα. Tank top για πάντα / Instagram

Πολιτική δήλωση; Τι λες!

Μπορεί να φορεθεί τόσο ως καθημερινό εσώρουχο όσο και ως casual μπλούζα, ή, στην περίπτωση της Ναντίν Νουρ, ιδρύτριας του Pxssy Palace, μπορεί να αποτελέσει μια πολιτική δήλωση.

«Το λευκό φανελάκι έχει χρησιμοποιηθεί ως σύμβολο διαμαρτυρίας και απελευθέρωσης στην ιστορία της LGBTQ+ κοινότητας και υπήρξε πάντα ένα ισχυρό μέσο αυτοέκφρασης» σχολιάζει η Νουρ.

«Από τη δεκαετία του 1940 αποτελεί σύμβολο αρρενωπότητας και της κουλτούρας της εργατικής τάξης, το οποίο ανακτήθηκε από τις λεσβίες τη δεκαετία του 1980 και τώρα θέλουμε να δείξουμε η μία στην άλλη ότι είμαστε queer.

»Θέλουμε να παίρνουμε πράγματα που παραδοσιακά θεωρούνται ανδρικά και να τα προσαρμόζουμε για τον εαυτό μας, με νέους τρόπους που διευρύνουν την έννοια του φύλου, σε όλο το φάσμα της queer ταυτότητας».

Κατακλείδα

Το λευκό φανελάκι είναι δυναμικό και εξελίσσεται με την πάροδο του χρόνου, ώστε να αντανακλά τον κόσμο γύρω του. Η ευελιξία του αφήνει περιθώρια ερμηνείας για όποιον το φοράει, είτε επιλέξει να ακολουθήσει τις τάσεις των πασαρελών είτε να εκφράσει μια κοινωνικοπολιτισμική στάση.

Η ειρωνεία έγκειται στο γεγονός ότι το ρούχο με τη μεγαλύτερη συμβολική βαρύτητα που μπορεί να φορέσει κανείς σε ένα Pride ίσως να μην είναι ουράνια τόξα, αλλά ένα απλό λευκό φανελάκι.

*Με στοιχεία από elle.com | Αρχική Φωτό: 13 Ιουλίου 1985: Ο Φρέντι Μέρκιουρι του συγκροτήματος Queen στα παρασκήνια της συναυλίας Live Aid στο Γουέμπλεϊ. Αριστερά βρίσκεται ο σύντροφός του, Τζιμ Χάτον / Public Domain