Αυτόνομα drone στην Ουκρανία φέρονται να σκότωσαν για πρώτη φορά ανθρώπους

Αυτόνομα drone που πέταξαν χωρίς καμία ανθρώπινη επίβλεψη σκότωσαν ρώσους στρατιώτες σε μυστική δοκιμή στην Ουκρανία, δήλωσε στέλεχος της ουκρανικής αμυντικής βιομηχανίας, μια εξέλιξη που ίσως αποδειχθεί σημείο καμπής για το μέλλον του πολέμου.

Στη δοκιμή που πραγματοποιήθηκε πριν από δύο χρόνια, δέκα drone «Terminator» απογειώθηκαν από την Ουκρανία, πέταξαν προς τη γραμμή του μετώπου και ενεργοποίησαν τη λειτουργία αυτόνομης στόχευσης, δήλωσε στο περιοδικό New Scientist ο Αλεξάντερ Κοχανόβσκι, επικεφαλής της ανάπτυξης του drone.

«Το δοκιμάσαμε είπε» στη διάρκεια εκδήλωσης που πραγματοποιήθηκε στην ουκρανική πρεσβεία. «Ήταν μια δοκιμή. Ποτέ δεν το εφαρμόσαμε [ευρέως]» πρόσθεσε.

Τα ελικοφόρα drone ολοκλήρωσαν την αποστολή χωρίς να έχουν επαφή με τις ουκρανικές δυνάμεις.

«Απλά τα εκτοξεύσαμε και γνωρίζαμε ότι όλα θα καταστρέφονταν –οτιδήποτε βρισκόταν στη συγκεκριμένη περιοχή θα εξουδετερωνόταν» είπε ο Κοχανόβσκι. «Δεν υπάρχει καμία σύνδεση με το drone, δεν υπάρχει βίντεο, τίποτα… Ό,τι βλέπει θα το σκοτώσει».

Άλλα, τηλεχειριζόμενα drone πέταξαν αργότερα στην ίδια περιοχή και επιβεβαίωσαν ότι υπήρχαν θύματα, ανάμεσά τους «δύο στρατιώτες και ένα όχημα» δήλωσε ο Κοχανόβσκι.

Όπως είπε, ο ίδιος δεν παρέστη στη δοκιμή, η οποία πραγματοποιήθηκε από στρατιωτική μονάδα την οποία δεν κατονόμασε, κοντά στις πόλεις Μπαχμούτ και Τσάσιβ Γιαρ.

H σύγκρουση ανάμεσα σε Ρωσία και Ουκρανία θεωρείται ο πρώτος πόλεμος των drone (Reuters)

Killer robots

Σύμφωνα με το New Scientist, η μαρτυρία του Κοχανόβσκι είναι η πειστικότερη σήμερα αναφορά για τη χρήση αυτόνομων όπλων, γνωστών και ως killer robot.

Η χρήση αυτόνομων συστημάτων στα τελικά στάδια της εξουδετέρωσης στόχων εξακολουθεί πάντως να απαγορεύεται από την ουκρανική κυβέρνηση, δήλωσαν στην ίδια εκδήλωση πηγές της αμυντικής βιομηχανίας.

Ο Κοχανόβσκι, ο οποίος τάσσεται υπέρ των αυτόνομων όπλων, δήλωσε ότι το Κίεβο βρίσκεται τώρα σε επαφή με εταιρείες αμυντικών συστημάτων για αλλαγή των κανόνων.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα το 2023, αυτόνομα ουκρανικά drone που λειτουργούν με τεχνητή νοημοσύνη αναγνωρίζουν και χτυπούν στόχους χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση, χρησιμοποιούνται όμως για την καταστροφή τανκ και άλλων οχημάτων, αντί στρατιωτών του πεζικού.

Το 2021, ο ΟΗΕ ζήτησε θεσμικό πλαίσιο για τα αυτόνομα οπλικά συστήματα. Είχε προηγηθεί έκθεση του οργανισμού σύμφωνα με την οποία η πρώτη αυτόνομη επίθεση μπορεί να είχε ήδη πραγματοποιηθεί στη Λιβύη με τουρκικά drone Kargu-2.

Πέρυσι, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ ζήτησε απαγόρευση των killer robots  λέγοντας πως «δεν υπάρχει θέση στον κόσμο μας για φονικά αυτόνομα οπλικά συστήματα».

Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, τα όπλα αυτά ίσως παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο για τα ανθρώπινα δικαιώματα καταργώντας την ανθρώπινη κρίση στις πολεμικές επιχειρήσεις.

To drone μεγάλου βεληνεκούς Point FP-1 σε αμυντική έκθεση στην Ουκρανία. Εν μέσω πολέμου, η χώρα δημιούργησε μια νέα βιομηχανία μη επανδρωμένων αεροσκαφών (Reuters)

Ένας άλλος κίνδυνος είναι η εσφαλμένη στόχευση πολιτών ή φίλιων δυνάμεων.

Η εξόντωση ανθρώπων από αυτόνομα συστήματα ΑΙ στερεί τους στρατιώτες την αξιοπρέπειά τους και απομακρύνει την ευθύνη από τον επιτιθέμενο, είπε στο New Scientist η Μαριαροσάρια Ταντέο του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης.

«Δεν είναι απλώς προβληματικό, είναι φρικτό», δήλωσε. «Θέλουμε να γίνουμε μια κοινωνία που σκοτώνει άλλους ανθρώπους, που επιτρέπει στην κυβέρνησή της να σκοτώνει άλλους ανθρώπους, χωρίς καμία ανθρώπινη ανάμειξη;» διερωτήθηκε.

Οι αυτόνομες επιθέσεις είναι τεχνικά εφικτές αλλά δεν είναι η πιο αποτελεσματική λύση, υποστήριξε ο Άντονι Κινγκ του Πανεπιστημίου του Έξετερ.

«Είναι βεβαίως πιθανό οι κυβερνήσεις να το επέτρεπαν, εάν τους προσέφερε κάποιο στρατιωτικό πλεονέκτημα» είπε. «Ωστόσο, το γεγονός παραμένει ότι ελάχιστα, αν όχι κανένα, από τα εκατομμύρια drones που έχουν χρησιμοποιηθεί στον πόλεμο της Ουκρανίας από τις ρωσικές και τις ουκρανικές δυνάμεις ήταν πλήρως αυτόνομα».

«Επομένως, δεν είναι μόνο ότι είναι ηθικά ορθό να διατηρείται ο άνθρωπος στη διαδικασία λήψης αποφάσεων -αυτή τη στιγμή είναι και στρατιωτικά πιο αποτελεσματικό» εκτίμησε.

Ο Κοχανόβσκι είναι σήμερα διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Aero Center, η οποία όπως είπε ο ίδιος δεν συμμετείχε στη δοκιμή. Η εταιρεία αναπτύσσει τώρα το αυτόνομο σύστημα ALITRA για την αναχαίτιση ρωσικών drone.

«Κάθε στάδιο αυτού του συστήματος μπορεί να εκτελεστεί είτε χειροκίνητα είτε αυτόματα. Δεν μας επιτρέπεται να πραγματοποιούμε το τελικό στάδιο αυτόματα» είπε.

«Εγώ πάντως θα το ήθελα».