Η Κούβα ξέμεινε από ντίζελ και μαζούτ – Η Αβάνα ζητά από τις ΗΠΑ να άρουν τον αποκλεισμό

Σε πλήρες αδιέξοδο έχει φέρει την Κούβα ο αποκλεισμός που έχει επιβάλει στις εισαγωγές καυσίμων η κυβέρνηση Τραμπ. Στη χώρα που οι ενεργειακές ελλείψεις, οι διακοπές ρεύματος και οι βλάβες στο δίκτυο κλιμακώνονται από τον Ιανουάριο, πλέον τα μπλακ-άουτ διαρκούν 20 έως 22 ώρες. Πλέον, η πίεση των ΗΠΑ εντείνεται με μια πρόταση για βοήθεια 100 εκατ., με την Αβάνα να ζητά να μάθει τους όρους παροχής της.

Τη νύχτα της Τετάρτης προς Πέμπτη, ειρηνικοί διαδηλωτές βγήκαν στους δρόμους, φωνάζοντας: «Ανάψτε τα φώτα!». Είχε προηγηθεί δήλωσε του υπουργού Ενέργειας στην κρατική τηλεόραση. Ο Βισέντε ντε λα Ο’Λέβι ανακοίνωσε ότι η Κούβα έχει ξεμείνει πλήρως από αποθέματα ντίζελ και μαζούτ. Με συνέπεια να είναι σχεδόν αδύνατο να παραχθεί ηλεκτρική ενέργεια.

Η διαδήλωση της Τετάρτης ήταν η μεγαλύτερη όλων αυτών των μηνών που η Κούβα αντιμετωπίζει τεράστιες ελλείψεις σε καύσιμα, αλλά και σε πολλά βασικά είδη.

Η πίεση Τραμπ στην Κούβα

Πίσω από την κρίση βρίσκεται αναμφισβήτητα και η προσπάθεια των ΗΠΑ να ανατρέψουν το καθεστώς στην Κούβα. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει ότι θα μπορούσε να «πάρει» την Κούβα ή να προβεί σε μια «φιλική κατάληψη».

Παράλληλα με το εμπάργκο καυσίμων και τις κυρώσεις που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ εδώ και δεκαετίας, έχει ξεκινήσει συνομιλίες για να πιέσει το καθεστώς να κάνει μεταρρυθμίσεις. Ζητά να απελευθερώσει την οικονομία, να μεταρρυθμίσει το σύστημα διακυβέρνηση του και να απελευθερώσει τους πολιτικούς κρατούμενους.

Οι ΗΠΑ ζητούν επίσης αποζημίωση για την περιουσία που κατασχέθηκε μετά την επανάσταση του Φιντέλ Κάστρο το 1959. Η Κούβα έχει δηλώσει ότι είναι ανοιχτή σε συζητήσεις για τη δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα, τις επιχειρηματικές δυνατότητες και τη συνεργασία με τις ΗΠΑ σε θέματα μετανάστευσης και διακίνησης ναρκωτικών. Ωστόσο, επιμένει ότι τα πολιτικά, νομικά, κοινωνικά και οικονομικά της συστήματα δεν μπορεί να τεθούν σε διαπραγμάτευση.

Αμερικανική βοήθεια 100 εκατ.

Οι ΗΠΑ, από την πλευρά τους, κατηγορούν την κυβέρνηση της Κούβας για τα δεινά των πολιτών της. Μιλούν για «τις αποτυχίες του διεφθαρμένου καθεστώτος της Κούβας». Επίσης, το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε την Τετάρτη ότι επαναλαμβάνει τη «γενναιόδωρη» προσφορά του να παράσχει 100 εκατομμύρια δολάρια σε «κρίσιμη ανθρωπιστική βοήθεια που θα σώσει ζωές», χωρίς να διευκρινίζει υπό ποιους όρους. Ισχυρίζεται όμως ότι η κουβανική κυβέρνηση είχε αρνηθεί τη βοήθεια των ΗΠΑ.

Ωστόσο, ο υπουργός Εξωτερικών της Κούβας, Μπρούνο Ροντρίγκεζ Παρίγια, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να αποδεχθεί τη βοήθεια. Αρκεί να διευκρινιστούν οι όροι υπό τους οποίους προσφέρεται.

Στον επίσημο λογαριασμό του στο Χ, ο Παρίγια έγραψε ότι «για πρώτη φορά, η κυβέρνηση των ΗΠΑ επισημοποιεί δημόσια, μέσω δήλωσης του Υπουργείου Εξωτερικών, μια προσφορά βοήθειας προς την Κούβα αξίας 100 εκατομμυρίων δολαρίων».

Και πρόσθεσε ότι «παραμένει ασαφές αν θα είναι χρηματική ή υλική βοήθεια». Επίσης, αν θα διατεθεί στις πιο επείγουσες ανάγκες της στιγμής για τον λαό, όπως καύσιμα, τρόφιμα και φάρμακα.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Κούβας επισήμανε ότι «ακόμη και αν ληφθεί υπόψη η ασυμφωνία της φαινομενικής γενναιοδωρίας από το μέρος που υποβάλλει τον κουβανικό λαό σε συλλογική τιμωρία μέσω οικονομικού πολέμου, η κουβανική κυβέρνηση δεν έχει την πρακτική να απορρίπτει την ξένη βοήθεια που προσφέρεται καλόπιστα και με γνήσιους σκοπούς συνεργασίας, είτε διμερούς είτε πολυμερούς».

Επίσης, αναφέρει ότι δεν έχει προβλήματα συνεργασίας με την Καθολική Εκκλησία. «Έχουμε μακρά και θετική εμπειρία κοινής εργασίας μέσω των προσπαθειών συνεργασίας της», είπε.

Και πρόσθεσε:

«Είμαστε πρόθυμοι να ακούσουμε τις λεπτομέρειες της προσφοράς και τον τρόπο με τον οποίο θα εφαρμοστεί. Ελπίζουμε ότι θα είναι απαλλαγμένο από πολιτικούς ελιγμούς και προσπάθειες εκμετάλλευσης των ελλείψεων και των δεινών ενός λαού που βρίσκεται υπό πολιορκία».

Ωστόσο, κατέληξε:

«Η καλύτερη βοήθεια που θα μπορούσε να παράσχει η κυβέρνηση των ΗΠΑ στον ευγενή κουβανικό λαό αυτή ή οποιαδήποτε στιγμή είναι να αποκλιμακώσει τα μέτρα του ενεργειακού, οικονομικού, εμπορικού και χρηματοπιστωτικού αποκλεισμού, που έχουν ενταθεί όσο ποτέ άλλοτε τους τελευταίους μήνες και επηρεάζουν σοβαρά όλους τους τομείς της κουβανικής οικονομίας και κοινωνίας».

Αμερικανικός στραγγαλισμός

Τον Ιανουάριο, την εποχή που απήγαγε από τη Βενεζουέλα τον Νικολάς Μαδούρο, ο Ντόναλντ Τραμπ επέβαλε κυρώσεις στις χώρες που εξάγουν πετρέλαιο στην Κούβα. Ο Αμερικανός πρόεδρος, μέλη της κυβέρνησής του και πολλοί Ρεπουμπλικάνοι πολιτικοί έχουν απειλήσει σαφώς ότι η Κούβα θα είναι ο επόμενος στόχος των ΗΠΑ.

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει ότι θέλει να εκδιώξει την κομμουνιστική κυβέρνηση της χώρας. Επίσης, ο υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, ενώ στην πρόσφατη ακρόασή του στο Κογκρέσο ισχυρίστηκε ότι η Κούβα είναι απειλή για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ.

Η Κούβα εξαρτιόταν για πολλές δεκαετίες από τις προμήθειες πετρελαίου της Βενεζουέλας. Σε αντάλλαγμα έστελνε στο Καράκας γιατρούς, αλλά και παρείχε βοήθεια στις δυνάμεις ασφαλείας. Οι προμήθειες αυτές σταμάτησαν μετά την απαγωγή Μαδούρο από τις ΗΠΑ.

«Ανάψτε τα φώτα!»

Στη διάρκεια της νύχτας, εκατοντάδες διαδηλωτές σε ομάδες βγήκαν στους δρόμους της Αβάνας. Μπλόκαραν τους δρόμους με σωρούς από σκουπίδια, χτυπούσαν κατσαρόλες και φώναζαν: «Ανάψτε τα φώτα!».

Από τις κινητοποιήσεις στην Κούβα για τις διακοπές ρεύματος / REUTERS/Norlys Perez

Σύμφωνα με το Reuters, όταν επανήλθε το ρεύμα σε μια περιοχή όπου λάμβανε χώρα διαμαρτυρία, τα πλήθη ζητωκραύγαζαν και στη συνέχεια διαλύονταν γρήγορα.

Τους διαδηλωτές επέβλεπαν ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις, ωστόσο δεν παρενέβησαν στην κινητοποίηση.

Το διάγγελμα του υπουργού Ενέργειας

Στη δήλωσή του στην κρατική τηλεόραση ο υπουργός Ενέργειας ξεκαθάρισε ότι η έλλειψη σε καύσιμα είναι πλήρης. Ο Βισέντε ντε λα Ο’Λέβι κατηγόρησε για την κρίση τον σχεδόν ολοκληρωτικό ενεργειακό αποκλεισμό από τις ΗΠΑ τους τελευταίους τέσσερις μήνες.

«Δεν έχουμε απολύτως καθόλου μαζούτ [πετρέλαιο] και απολύτως καθόλου ντίζελ», είπε. «Δεν έχουμε αποθέματα».

Ο πρόεδρος της Κούβας Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ, σε ανάρτηση στο Χ, χαρακτήρισε την ενεργειακή κατάσταση της χώρας «ιδιαίτερα τεταμένη». Και απέδωσε τη «δραματική επιδείνωση» στον «γενοκτονικό αποκλεισμό των ΗΠΑ».

Το Μεξικό παρέδωσε ένα φορτίο πετρελαίου στην Κούβα στις 9 Ιανουαρίου. Στη συνέχεια, υπό την πίεση του Τραμπ, σταμάτησε επίσης τις αποστολές καυσίμων. Στα τέλη Ιανουαρίου, ο Τραμπ απείλησε με δασμούς σε οποιαδήποτε χώρα προμήθευε την Κούβα. Έκτοτε, η μόνη παράδοση ήταν ένα φορτίο 700.000 βαρελιών ρωσικού αργού που έφτασε τον Μάρτιο.

Κοινωνική κρίση

Η ποσότητα αυτή, όμως, δεν ήταν παρά προσωρινή λύση και δεν μπορεί να καλύψει τις τεράστιες ανάγκες της χώρας. Και η χώρα κινείται προς μια πολύ σοβαρή κρίση. Η Κούβα παράγει μόνο περίπου το 40% του πετρελαίου που χρειάζεται για την κάλυψη της εθνικής ζήτησης. Και η Κίνα έχει δωρίσει ηλιακούς συλλέκτες, βοηθώντας εν μέρει στην αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης.

Ταυτόχρονα, η τουριστική βιομηχανία στην Κούβα έχει αποδεκατιστεί, καθώς οι αεροπορικές εταιρείες έχουν καθηλώσει τα αεροπλάνα τους λόγω έλλειψης καυσίμων. Τα νοσοκομεία έχουν αναγκαστεί να ακυρώσουν χειρουργεία, οι υπηρεσίες διανομής τροφίμων και αποκομιδής απορριμμάτων έχουν διαταραχθεί.