Η ιστορία του διαμαντιού Koh-i-Noor: Ο Μαμντάνι θα ζητήσει από τον Κάρολο να το επιστρέψει

Το τεράστιο διαμάντι Koh-i-Noor έχει πλούσια ιστορία και αποτελεί αντικείμενο αντιπαράθεσης όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο κατέληξε στην κατοχή της βρετανικής βασιλικής οικογένειας.

Ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης, Ζοχράν Μαμντάνι, δήλωσε την περασμένη Τετάρτη ότι θα ενθάρρυνε τον βασιλιά Κάρολο να επιστρέψει στην Ινδία το διαμάντι Koh-i-Noor βάρους 105,6 καρατίων.

Η πρόθεση

Ο Μαμντάνι έκανε αυτή τη δήλωση κατά τη διάρκεια της επίσημης επίσκεψης του βασιλιά Κάρολου και της βασίλισσας Καμίλα στις ΗΠΑ, η τρίτη ημέρα της οποίας πραγματοποιήθηκε στη Νέα Υόρκη.

Ο δήμαρχος δήλωσε στους δημοσιογράφους πριν από τη συνάντησή του με τον Κάρολο ότι: «Αν επρόκειτο να μιλήσω στον βασιλιά ξεχωριστά από τη σημερινή μας κουβέντα, πιθανότατα θα τον ενθάρρυνα να επιστρέψει το διαμάντι Koh-i-Noor».

Ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης Ζοχράν Μαμντάνι χαιρετά τον βασιλιά Κάρολο και τη βασίλισσα Καμίλα της Βρετανίας κατά τη διάρκεια τελετής στο Εθνικό Μνημείο της 11ης Σεπτεμβρίου, την τρίτη ημέρα της επίσημης επίσκεψης του βασιλιά Καρόλου Γ΄ και της βασίλισσας Καμίλα στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, στη Νέα Υόρκη, στις 29 Απριλίου 2026. Samir Hussein/REUTERS

Η επιστροφή

Ο Μαμντάνι, ο οποίος είναι Ινδοαμερικανός, μίλησε πριν από την τελετή προς τιμήν των θυμάτων των φονικών επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου 2001. Αν και συνάντησε αργότερα τον βασιλιά Κάρολο στην εκδήλωση μνήμης, παραμένει ασαφές αν το θέμα τέθηκε άμεσα στη συζήτησή τους.

Οι δηλώσεις του κ. Μαμντάνι αναζωπύρωσαν για άλλη μια φορά τη μακροχρόνια συζήτηση σχετικά με το διαμάντι Koh-i-Noor, το οποίο η Ινδία έχει επανειλημμένα ζητήσει από τη Βρετανία να επιστρέψει.

Το στέμμα φέρει επίσης μεγάλα διαμάντια, μεταξύ των οποίων ένα που δωρίστηκε στη βασίλισσα Βικτώρια το 1856 από τον σουλτάνο της Τουρκίας

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη @cnbcawaaz (@cnbcawaaz)

Στα βρετανικά στέμματα

Το διαμάντι Koh-i-Noor κατέχει εξέχουσα θέση στα βρετανικά στέμματα από το 1911, όταν τοποθετήθηκε σε ένα σταυρό στο μπροστινό μέρος του στέμματος της βασίλισσας Μαρίας.

Αργότερα αντικαταστάθηκε από ένα αντίγραφο το 1937, όταν το τεράστιο διαμάντι μεταφέρθηκε στο στέμμα της Βασιλομήτορος για τη στέψη της ίδιας και του βασιλιά Γεωργίου VI.

Η βασίλισσα Καμίλα απέφυγε τότε τη διαμάχη σχετικά με το Koh-i-Noor, επιλέγοντας να χρησιμοποιήσει το στέμμα της βασίλισσας Μαρίας, το οποίο τροποποιήθηκε ώστε να αφαιρεθεί το αντίγραφο. Με αυτόν τον τρόπο, έγινε η πρώτη σύζυγος από τον 18ο αιώνα που επαναχρησιμοποίησε ένα στέμμα σε στέψη.

Στις 12 Μαΐου του 1937

Το στέμμα της Βασιλομήτορος, το οποίο διαθέτει επίσης ένα μωβ βελούδινο κάλυμμα και διακόσμηση από ερμίνα, κατασκευάστηκε το 1937 για τη Βασίλισσα Ελισάβετ, σύζυγο του Βασιλιά Γεωργίου VI, προκειμένου να το φορέσει στη στέψη του συζύγου της στις 12 Μαΐου 1937.

Είναι διακοσμημένο με 2.800 διαμάντια, τοποθετημένα σε πλατινένιο σκελετό. Το στεφάνι αποτελείται από εναλλασσόμενες συστάδες διαμαντιών που σχηματίζουν σταυρούς και ορθογώνια, περιτριγυρισμένα από μονές σειρές διαμαντιών σε κοπή μπριγιάν.

Το στέμμα φέρει επίσης μεγάλα διαμάντια, μεταξύ των οποίων ένα που δωρίστηκε στη βασίλισσα Βικτώρια το 1856 από τον σουλτάνο της Τουρκίας.

Ωστόσο, το πιο αμφιλεγόμενο και προβεβλημένο διαμάντι είναι το διαμάντι Koh-i-Noor, το οποίο είναι τοποθετημένο στον μπροστινό σταυρό του στέμματος, σε μια αποσπώμενη βάση από πλατίνα.

Η πρώτη γραπτή αναφορά στο διαμάντι Koh-i-Noor εμφανίζεται το 1628, κατά τη διάρκεια της Αυτοκρατορίας των Μογγόλων. Το διαμάντι ήταν τοποθετημένο στον Θρόνο του Παγωνιού του Μογγόλου ηγεμόνα Σαχ Τζαχάν, δίπλα στο ρουμπίνι του Τιμούρ

Αυτοκρατορία των Μογγόλων

Το διαμάντι Koh-i-Noor εξορύχθηκε στην Ινδία και είναι ένα από τα μεγαλύτερα διαμάντια στον κόσμο, με βάρος 105,6 καράτια (21,12 γραμμάρια). Αποτελεί μέρος των Βρετανικών Κοσμημάτων του Στέμματος.

Η πρώτη γραπτή αναφορά στο διαμάντι Koh-i-Noor εμφανίζεται το 1628, κατά τη διάρκεια της Αυτοκρατορίας των Μογγόλων. Το διαμάντι ήταν τοποθετημένο στον Θρόνο του Παγωνιού του Μογγόλου ηγεμόνα Σαχ Τζαχάν, δίπλα στο ρουμπίνι του Τιμούρ.

Αργότερα αποκτήθηκε από τον Πέρση ηγεμόνα Ναντέρ Σαχ, όταν εισέβαλε στο Δελχί το 1739 και λεηλάτησε την πόλη, αρπάζοντας τόνους θησαυρών, συμπεριλαμβανομένου του Θρόνου του Παγωνιού.

Σαχ Τζαχάν (1592 – 1666), αυτοκράτορας της δυναστείας των Μογγόλων / Wikimedia Commons

Από χέρι σε χέρι

Το διαμάντι Koh-i-Noor συνέχισε να περνάει από χέρι σε χέρι μεταξύ διαφόρων ηγεμόνων της Κεντρικής Ασίας, για να καταλήξει τελικά στα χέρια του Σιχ ηγεμόνα Ραντζίτ Σινγκ το 1813, σύμφωνα με το βιβλίο των ιστορικών Ανίτα Ανάντ και Γουίλιαμ Ντάλριμπλ, Koh-i-Noor: The History of the World’s Most Infamous Diamond.

Ο Σινγκ επέστρεψε το διαμάντι Koh-i-Noor στην Ινδία και πέθανε το 1839. Μέχρι τότε, η Βρετανική Εταιρεία Ανατολικών Ινδιών είχε επεκτείνει τον έλεγχό της σε ολόκληρη την ινδική υποήπειρο και είχε βάλει στο μάτι το διαμάντι καθώς η κατοχή του θα αποτελούσε σύμβολο «δύναμης και αποικιακής υπεροχής».

Η παραχώρηση

Ωστόσο, μόνο το 1849 οι Βρετανοί κατάφεραν να αποκτήσουν τον πολυπόθητο λίθο. Εν τω μεταξύ, είχαν φυλακίσει τη Ράνι Τζιντάν, τη νεότερη σύζυγο του Σινγκ και μητέρα του τελευταίου Μαχαραγιά, του 10χρονου γιου της Ντουλίπ Σινγκ.

Μετά από χρόνια βίας, η ίδια και ο γιος της βρέθηκαν να είναι οι μόνοι που απέμεναν στη σειρά διαδοχής του θρόνου του Πουντζάμπ.

Σύμφωνα με τους Ανάντ και Ντάλριμπλ, οι Βρετανοί ανάγκασαν τον Ντουλίπ να υπογράψει ένα νομικό έγγραφο που τροποποιούσε τη Συνθήκη του Λαχόρ. Η υπογραφή του σήμαινε ότι ο Ντουλίπ θα παραχωρούσε την κυριότητα του Koh-i-Noor στους Βρετανούς και κάθε αξίωση κυριαρχίας.

Ωστόσο, μόνο το 1849 οι Βρετανοί κατάφεραν να αποκτήσουν τον πολυπόθητο λίθο. Εν τω μεταξύ, είχαν φυλακίσει τη Ράνι Τζιντάν, τη νεότερη σύζυγο του Σινγκ και μητέρα του τελευταίου Μαχαραγιά, του 10χρονου γιου της Ντουλίπ Σινγκ

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Aarushi Chopra (@historywithac)

Στο στέμμα της Βασιλομήτορος

Έτσι το διαμάντι περιήλθε στην κατοχή της βασίλισσας Βικτώριας. Εκτέθηκε στη Μεγάλη Έκθεση του 1851 στο Λονδίνο, αν και ο κόσμος δεν εντυπωσιάστηκε από την απλότητά του.

Ως απάντηση, ο σύζυγος της Βικτώριας, ο πρίγκιπας Άλμπερτ, έβαλε το Koh-i-Noor να ξανακοπεί και να γυαλιστεί. Κατά τη διαδικασία αυτή, έγινε πολύ μικρότερο –μειώθηκε κατά το ήμισυ– αλλά έλαμπε περισσότερο.

Ο λίθος φοριόταν ως καρφίτσα από τη Βικτώρια, αλλά αργότερα ενσωματώθηκε στο στέμμα της βασίλισσας Αλεξάνδρας, συζύγου του Εδουάρδου Ζ’, και στη συνέχεια στο στέμμα της βασίλισσας Μαρίας, συζύγου του Γεωργίου Ε’. Στη συνέχεια, ενσωματώθηκε εκ νέου στο στέμμα της Βασιλομήτορος.

Ανεκτίμητο

Το στέμμα της Βασιλομήτορος τοποθετήθηκε πάνω από το φέρετρό της κατά τη διάρκεια της κηδείας της το 2002. Από τότε, εκτίθεται στο κοινό στην έκθεση των Βασιλικών Κοσμημάτων στον Πύργο του Λονδίνου.

Το διαμάντι Koh-i-Noor εκτιμάται ότι αξίζει μεταξύ 140 και 400 εκατομμυρίων δολαρίων, αλλά η πραγματική του αξία είναι άγνωστη και έχει ειπωθεί ότι είναι ανεκτίμητο.

Η διαμάχη

Η ινδική κυβέρνηση έχει ζητήσει από τους Βρετανούς να της επιστρέψουν το διαμάντι Koh-i-Noor αρκετές φορές τα τελευταία χρόνια, μετά την ανεξαρτησία της χώρας το 1947.

Το πιο πρόσφατο αίτημά της υποβλήθηκε το 2016, όταν δήλωσε ότι θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να επανακτήσει το διαμάντι.

Ο ιστότοπος των βασιλικών ανακτόρων δεν κάνει καμία αναφορά στη διαμάχη σχετικά με την ιδιοκτησία του διαμαντιού, αναφέροντας απλώς ότι το διαμάντι είναι «περιτριγυρισμένο από μύθους και ιστορίες».

«Ανακαλύφθηκε στην Ινδία του 15ου αιώνα και πέρασε από χέρι σε χέρι μεταξύ ανδρών με ατυχή κατάληξη, μέχρι που απέκτησε τη φήμη ότι φέρνει κακοτυχία στους άνδρες»

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Vogue Arabia (@voguearabia)

Η κακοτυχία

Μια περιγραφή του Koh-i-Noor αναφέρει: «Ανακαλύφθηκε στην Ινδία του 15ου αιώνα και πέρασε από χέρι σε χέρι μεταξύ ανδρών με ατυχή κατάληξη, μέχρι που απέκτησε τη φήμη ότι φέρνει κακοτυχία στους άνδρες. Δωρίστηκε στη βασίλισσα Βικτώρια το 1849».

Η Ανάντ δήλωσε στο περιοδικό Smithsonian Magazine το 2017 ότι η έκθεση των Κοσμημάτων του Στέμματος θα πρέπει να καταστήσει την ιστορία του διαμαντιού πιο σαφή.

«Αυτό που θα ήθελα πάρα πολύ είναι να υπάρχει μια πραγματικά σαφής πινακίδα δίπλα στην έκθεση. Οι άνθρωποι μαθαίνουν ότι αυτό ήταν ένα δώρο από την Ινδία στη Βρετανία –κάτι που δεν ισχύει. Θα ήθελα να αναγράφεται η σωστή ιστορία δίπλα στο διαμάντι» τόνισε.

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη NDTV Lifestyle & Luxury (@ndtvlifestyle)

*Αρχική Φωτό: REUTERS/Jeenah Moon