Τι σημαίνει το πολωνικό «όχι» στην αποστολή Patriot στη Μέση Ανατολή

Πρόσφατα, ο υπουργός Άμυνας της Πολωνίας με μια ορθή κοφτή ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ξεκαθάρισε ότι η Πολωνία δεν θα συμβάλει «οι συστοιχίες Patriot και ο οπλισμός τους χρησιμοποιούνται για την προστασία του πολωνικού ουρανού και της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ. Τίποτα δεν αλλάζει ως προς αυτό και δεν σχεδιάζουμε να τις μεταφέρουμε οπουδήποτε». Τι προηγήθηκε όμως και τι σημαίνει η θέση αυτή ενός από τους πιο πολύτιμους συμμάχους των ΗΠΑ;

Στις Μαρτίου η πολωνική εφημερίδα Rzeczpospolita ανέφερε ότι Αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν προσεγγίσει ανεπίσημα την Πολωνία ζητώντας να αναπτύξει εκ νέου τα συστήματα αεράμυνάς της στη Μέση Ανατολή λόγω του πολέμου Ισραήλ-ΗΠΑ και Ιράν.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η Ουάσιγκτον πρότεινε να σταλεί στην περιοχή μία από τις δύο συστοιχίες πυραύλων Patriot της Πολωνίας.

Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή για τους Αμερικανούς είναι πράγματι πολύ δύσκολη, καθώς οι βαλλιστικοί πύραυλοι και τα drones τους αναγκάζουν να καταναλώνουν τα αποθέματα αναχαιτιστικών πυραύλων σε ρυθμούς μεγαλύτερους απ΄ότι αντέχουν τα εργοστάσια των ΗΠΑ και του Ισραήλ.

Μέχρι σήμερα, οι χώρες του Κόλπου έχουν εκτοξεύσει τουλάχιστον 2.400 αναχαιτιστικούς πυραύλους, τη στιγμή που τα προπολεμικά αποθέματα εκτιμώνται σε Patriot, περίπου 2.800 μονάδες. Αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι η Lockheed Martin χρειάστηκε έναν χρόνο για να παράγει λίγο περισσότερους από 600 αναχαιτιστικούς πυραύλους για το σύστημα Patriot. Δηλαδή οι Ιρανοί «καταβρόχθισαν» την παραγωγή Patriot τριών χρόνων μόλις σε έναν μήνα.

Η αναχαίτιση ενός μόνο βαλλιστικού πυραύλου απαιτεί συνήθως τουλάχιστον δύο αναχαιτιστικούς Patriot, και μερικές φορές περισσότερους.

Ενώ όμως η αμερικανοϊσραηλινή επιχείρηση «Epic Fury» τραβά τις αμερικανικές δυνάμεις προς τη Μέση Ανατολή απογυμνώνεται η ευρωπαϊκή άμυνα. Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους που επικαλείται το Associated Press, σημαντικός αριθμός αμερικανικών πυραύλων Patriot έχει ήδη μεταφερθεί από την Ευρώπη προς τη Μέση Ανατολή, αφήνοντας ανησυχητικά κενά στην ευρωπαϊκή αεράμυνα απέναντι στη Ρωσία.

Οι ανησυχίες μεταφέρονται και στην Ουκρανία η οποία βρίσκεται σε πόλεμο με τη Ρωσία από το 2022 και έχει μεγάλη ανάγκη αναγκαίες ποσότητες πυρομαχικών Patriot.

Για να μετριαστεί αυτή η πίεση, προέκυψαν επιτέλους κάποιες διαβεβαιώσεις το Σαββατοκύριακο, καθώς ο Ουκρανός υπουργός Εξωτερικών Andrii Sybiha δήλωσε την Κυριακή στο κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Ukrinform ότι η Ουκρανία έχει λάβει αμερικανικές διαβεβαιώσεις πως οι αποστολές όπλων που προορίζονται για το Κίεβο δεν θα ανακατευθυνθούν αλλού και θα παραδοθούν.

Η ευρώπη χρειάζεται τους δικούς της «Patriot»

Για το EUobserver όμως, οι παραπάνω αμερικανικές πιέσεις και ο πόλεμος στο Ιράν υπογραμμίζουν την επείγουσα ανάγκη για ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα-εξπρές με στόχο την ταχεία αύξηση της παραγωγής εγχώριων συστημάτων αεράμυνας και αναχαιτιστικών πυραύλων.

Μπορεί η Ευρώπη να παράγει ικανά συστήματα αεράμυνας αλλά το ευρωπαϊκό μέσο τονίζει ότι προς το παρόν δεν υπάρχει υποκατάστατο των συνολικά ικανών Patriot στην άμυνα απέναντι σε βαλλιστικούς πυραύλους.

Για να καλυφθεί αυτό το κενό, το Center for Strategic and International Studies (CSIS) προτείνει η ΕΕ να δεσμεύσει 5 έως 10 δισ. ευρώ σε ειδική χρηματοδότηση για την ευρωπαϊκή παραγωγή αναχαιτιστικών πυραύλων αεράμυνας.

Οι βαλλιστικοί πύραυλοι, που μπορούν να μεταφέρουν πολεμικές κεφαλές σε πολύ μεγάλες αποστάσεις, είναι δύσκολο να αναχαιτιστούν.

Αφού εκτοξευθούνε, ακολουθούν τοξοειδή τροχιά μέσω ή κοντά στο διάστημα, σαν πεταμένη μπάλα, και επανέρχονται με πολύ υψηλή ταχύτητα.

Το δημοσίευμα κάνει λόγο και για άλλες αεροπορικές απειλές. Η Ευρώπη παράγει συστήματα που μπορούν να καταρρίψουν, για παράδειγμα, πυραύλους cruise, οι οποίοι πετούν περισσότερο σαν αεροπλάνο, χαμηλά, οριζόντια και με χρήση κινητήρα τζετ.

Είναι πιο αργοί από έναν βαλλιστικό πύραυλο, αλλά μπορούν να ακολουθούν το ανάγλυφο του εδάφους για να αποφεύγουν τα ραντάρ, να ελίσσονται γύρω από εμπόδια και να πλήττουν με μεγάλη ακρίβεια.

Η Νορβηγία έχει αναπτύξει από κοινού με τις ΗΠΑ το NASAMS, εναντίον τέτοιων πυραύλων. Η Πολωνία επίσης παράγει το αντιαεροπορικό σύστημα Narew, βασισμένο στο βρετανικό Sky Sabre της MBDA.

Μαζί με τον αναχαιτιστικό πύραυλο CAMM (Common Anti-Air Modular Missile) της MBDA, προσφέρει μια ασπίδα μικρού έως μέσου βεληνεκούς, ενισχύοντας τα κατώτερα και μεσαία επίπεδα της ευρωπαϊκής αεράμυνας.

Αυτά τα επίπεδα καλύπτουν απειλές από drones, ελικόπτερα που πετούν χαμηλά, αλλά και πυραύλους cruise και αεροσκάφη.