Τυφώνας: Πώς η κλιματική αλλαγή «ξαναγράφει» τους κανόνες

Ο τυφώνας Μίλτον, ο οποίος έχει ενισχυθεί σε «καταστροφική» καταιγίδα κατηγορίας 5, πλησιάζει στη δυτική ακτή της Φλόριντα και αναμένεται να φτάσει στην ξηρά το βράδυ της Τετάρτης ή νωρίς την Πέμπτη, ανακοίνωσε το Εθνικό Κέντρο Τυφώνων.

Φέρνει «δυνητικά καταστροφικούς» ανέμους, κύματα καταιγίδας και ισχυρές βροχοπτώσεις.  Σύμφωνα με τους ειδικούς ο τυφώνας θα προκαλέσει μέγιστους διατηρήσιμους ανέμους που θα φτάσουν τα 250 χιλιόμετρα την ώρα αποτελώντας τρομερή απειλή για την πυκνοκατοικημένη ζώνη που περιλαμβάνει την Τάμπα, τη Σαρασότα και το Φορτ Μάιερς.

O τυφώνας Μίλτον θα προκαλέσει μέγιστους διατηρήσιμους ανέμους που θα φτάσουν τα 250 χιλιόμετρα την ώρα

Οι τυφώνες και οι τροπικοί κυκλώνες, τροφοδοτούμενοι από τη θερμότητα των ωκεάνιων υδάτων, καθώς εξασθενούν πάνω από τους ωκεανούς, μετατρέπουν τη θερμότητα σε βάναυση κινητική ενέργεια που ισοπεδώνει νησιά και πλημμυρίζει παράκτιες πόλεις.

Μπορούν να κατηγοριοποιηθούν με βάση τη μέγιστη διατηρούμενη ταχύτητα του ανέμου τους. Οι μεγάλοι τυφώνες κατατάσσονται στην κατηγορία τρία και άνω, που σημαίνει ότι φτάνουν τουλάχιστον τα 178 χιλιόμετρα/ώρα.

Οι «ατμομηχανές της φύσης»

Με τις θερμοκρασίες των ωκεανών σπάνε όλα τα ρεκόρ αυτές οι «ατμομηχανές της φύσης» ανταποκρίνονται ανάλογα των συνθηκών, κινούνται μέσω διαφορετικών διαδρομών στον ωκεανό, επιβραδύνουν, γίνονται λιγότερο προβλέψιμοι και αρκετές φορές πιο επικίνδυνοι.

Υπάρχει ένας σαφής εποχιακός κύκλος των τυφώνων στον Ατλαντικό, με πολύ λίγους ή καθόλου τυφώνες το χειμώνα και μια κορύφωση τον Σεπτέμβριο. Η ισχυρή, πρώιμη έναρξη της περιόδου των τυφώνων, είναι αποτέλεσμα της κλιματικής αλλαγής, λέει ο Τζέιμς Κόσιν, κλιματολόγος και ατμοσφαιρικός επιστήμονας που συνταξιοδοτήθηκε από την Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ (Noaa).

«Οι τυφώνες ανταποκρίνονται στο περιβάλλον στο οποίο βρίσκονται», λέει ο Κόσιν. «Αν το περιβάλλον του Ιουνίου μοιάζει με το περιβάλλον του Αύγουστου ή του Σεπτεμβρίου, τότε οι τυφώνες θα συμπεριφέρονται σαν να είναι Αύγουστος ή Σεπτέμβριος. Δεν έχουν ημερολόγιο», αναφέρει.

Οι εξαιρετικά θερμές συνθήκες στους ωκεανούς που βλέπουμε τώρα οφείλονται στην κλιματική αλλαγή, αν και υπάρχουν και άλλοι παράγοντες όπως η μετάβαση από το Ελ Νίνιο στο Λα Νίνια, η οποία τείνει να ενισχύει τη δραστηριότητα των καταιγίδων.

«Σε ένα κλίμα που θερμαίνεται, θα περιμέναμε τα νερά να έχουν τη θερμότητα που απαιτούνται για τυφώνες νωρίτερα μέσα στο έτος«, λέει η Κρίστεν Κορμποζιέρο, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο τμήμα ατμοσφαιρικών και περιβαλλοντικών επιστημών του Πανεπιστημίου του Όλμπανι στη Νέα Υόρκη. «Είναι εξαιρετικά πιθανό να δούμε νωρίτερα από την εποχή μεγαλύτερες περιόδους τυφώνων στο μέλλον», σημειώνει.

Μεγαλώνουν οι πιθανότητες να χαρακτηριστούν μέγα-τυφώνες

Η μέγιστη ένταση των τυφώνων αυξάνεται με την κλιματική αλλαγή. Σε μια μελέτη του 2020, ο Κόσιν διαπίστωσε ότι η ένταση των καταιγίδων μεταξύ 1979 και 2017 αυξήθηκε κατά περίπου 6% ανά δεκαετία. Οι καταιγίδες έχουν πλέον 25% περισσότερες πιθανότητες από ό,τι πριν από 40 χρόνια να φτάσουν το όριο των 180χλμ/ώρα που απαιτείται για να χαρακτηριστούν ως μέγα-τυφώνες.

Συνολικά, το ποσοστό των τροπικών κυκλώνων κατηγορίας τρία ή περισσότερο είναι πιθανό να αυξηθεί, σύμφωνα με τη Διεθνή Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC).

Τον Μάιο του 2024, μια ανάλυση του BBC διαπίστωσε ότι οι θερμοκρασίες των ωκεανών στον κόσμο είχαν σπάσει ρεκόρ κάθε μέρα για το προηγούμενο έτος κάτι που προμηνύει περισσότερες και ισχυρότερες καταιγίδες.

Εν κατακλείδι, η εκτίμηση της ακριβούς επίδρασης της κλιματικής αλλαγής σε μεμονωμένους τροπικούς κυκλώνες είναι δύσκολη. Οι καταιγίδες είναι σχετικά εντοπισμένες και βραχύβιες και μπορούν να διαφέρουν σημαντικά σε κάθε περίπτωση. Ωστόσο, σύμφωνα με το IPCC υπάρχει «μεγάλη βεβαιότητα» ότι ο άνθρωπος έχει συμβάλλει στην αύξηση των βροχοπτώσεων που σχετίζονται με τους τροπικούς κυκλώνες και «μέτρια βεβαιότητα» ότι ο άνθρωπος έχει συμβάλλει στην αύξηση της πιθανότητας να είναι ένας τροπικός κυκλώνας πιο έντονος.