Σινεμά

Ιντεάλ – Αστορ – Ιρις: τρεις κεντρικές κινηματογραφικές αίθουσες της Αθήνας πρωταγωνιστούν διά του αφανισμού τους στη συζήτηση για τους μετασχηματισμούς του αθηναϊκού κέντρου. Με απλά λόγια το αφήγημα δίνει έμφαση στο ότι οι κινηματογράφοι δεν προσφέρουν έσοδα στην οικονομία αντίστοιχα με όσα αποδίδουν οι τουριστικές χρήσεις των ακινήτων.

Ομως σε κάθε περίπτωση οι συμβολισμοί της κινηματογραφικής αίθουσας στην πολιτισμική διαμόρφωση της πόλης ξεπερνούν την οικονομία της αγοράς του real estate. Το σινεμά ήταν (και είναι;) τόπος λατρείας. Η κινηματογραφική οθόνη πάνω από έναν αιώνα λειτούργησε ως βωμός στο συλλογικό φαντασιακό καθώς ξεδίπλωνε τα οράματα και τις επιθυμίες του, μαθαίνοντας να αφυπνίζεται αισθητηριακά και κριτικά, πληρώνοντας το αντίτιμο ενός εισιτηρίου.

Ο τόπος λατρείας καλούσε τους θεατές σε μία τελετουργική παρακολούθηση που η συνέχειά της δινόταν μετά τους τίτλους τέλους, σε άλλα σημεία της πόλης. Η εξάσκηση στην κοινωνική συναναστροφή ήταν διαρκής. Το σινεμά ήταν η αφορμή πρώτων γνωριμιών, επανένωσης, λύσης παρεξηγήσεων. Μία ταινία δράσης με αναπάντεχο τέλος που διαφήμιζε τους βραβευμένους πρωταγωνιστές της, ένα σενάριο με εγκεφαλικούς διαλόγους, μία ιστορία φλεγματικού χιούμορ, μία υπερπαραγωγή ειδικών εφέ πυροδοτούσε ζωηρές συζητήσεις που ξεκινούσαν στους πεζόδρομους, κάτω από τους προβολείς της κινηματογραφικής εισόδου-εξόδου και κατέληγαν στα πλησιέστερα στέκια γεύσης, μουσικής και οινοπνεύματος. Εκεί όπου σύνολα ανθρώπων δεν παρέμεναν μάζες αλλά εξελίσσονταν σε παρέες και σχέσεις. Το σινεμά μας εκπαίδευσε ως ένα βαθμό να ανοιγόμαστε στον διάλογο. Η απόρριψη ή η αποδοχή μιας ταινίας απαιτούσε μια σειρά από επιχειρήματα, τα οποία μαζί με τη συλλογή πρόσθετων πληροφοριών από αναγνώσματα στον Τύπο και από ειδικές εκδόσεις, καλούσαν τους συνομιλητές σε παραδοχή, διαφωνία, σεβασμό της γνώμης του άλλου.

Ποιος να αποζητά τη διακοπή μίας τέτοιας κοινωνικής εμπειρίας αν όχι οι φοβικοί της ζωής; Αν όχι εκείνοι που ο Μπωντλαίρ στους στίχους του έλεγε πως όταν πέφτει το σκοτάδι «ολέθριοι δαίμονες στον αέρα / ξυπνούν βαριά σαν επιχειρηματίες»;