Το πορτραίτο της βασίλισσας από τον Λούσιαν Φρόιντ που τους άφησε όλους άφωνους

Δύο και πλέον δεκαετίες μετά την αποκάλυψή του, η οποία προκάλεσε θύελλα επαίνων και χλευασμού, το πορτρέτο της βασίλισσας Ελισάβετ Β’ δια χειρός Λούσιαν Φρόιντ έκανε τους πάντες να το ξαναθυμηθούν με αφορμή την ανακοίνωση της έκθεση-ορόσημο με έργα του στην Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου, τον Οκτώβριο του 2022, που θα σηματοδοτήσει την εκατονταετηρίδα από τη γέννηση του Φρόιντ.

Η έκθεση παρουσιάζει τους πίνακες ενός από τους πιο γνωστούς παραστατικούς ζωγράφους της Βρετανίας, του Λούσιαν Φρόιντ (1922-2011). Περιλαμβάνει το έργο μιας ολόκληρης ζωής, δείχνοντας πώς άλλαξε η ζωγραφική του κατά τη διάρκεια των 70 χρόνων της πρακτικής του, από τα πρώιμα και οικεία έργα του μέχρι τους γνωστούς, μεγάλης κλίμακας καμβάδες του και τα μνημειώδη γυμνά πορτρέτα του.

Η γκαλερί ανέφερε ότι στόχος είναι «να παρουσιάσει νέες προοπτικές για την τέχνη του Φρόιντ, εστιάζοντας στην ακούραστη και διαρκώς αναζητούμενη δέσμευσή του στο μέσο της ζωγραφικής».

Το hightlight της έκθεσης είναι το πορτραίτο της βασίλισσας Ελισάβετ.

• Διαβάστε ακόμη: Η μοναδική επίσκεψη της βασίλισσας Ελισάβετ στην Ελλάδα όταν ήταν ακόμα πριγκίπισσα

Photo: Flickr

Για την ιστορία Φρόιντ παρέδωσε το πορτρέτο του αυτοπροσώπως στη βασίλισσα. Σύμφωνα με τον δεύτερο και τελευταίο τόμο της βιογραφίας του Γουίλιαμ Φίβερ για τον Φρόιντ, που εκδόθηκε πέρυσι, η βασίλισσα δεν είπε τι γνώμη είχε γι’ αυτό, αλλά έδειχνε πολύ ευχαριστημένη. Είπε στον Φρόιντ: «Πολύ ευγενικό εκ μέρους σας να το κάνετε αυτό, μου άρεσε πολύ να σας βλέπω να αναμειγνύετε τα χρώματά σας».

Η αντίδραση του Τύπου δεν ήταν τόσο συγκρατημένη. Ένας κριτικός θεώρησε ότι έμοιαζε με επιθετικό στο ποδόσφαιρο με σκιά στο πηγούνι.

Ο πρωτοσέλιδος τίτλος της Sun ήταν: «Είναι παρωδία, Μεγαλειότατη». Ζήτησε την αντίδραση του Ρόμπιν Σόμονς, του εκδότη του British Art Journal, ο οποίος δήλωσε: «Την κάνει να μοιάζει με ένα από τα κόργκι της που υπέστη εγκεφαλικό επεισόδιο. Είναι ένα τεράστιο λάθος για τον Λούσιαν Φρόιντ. Το παρατράβηξε με το πορτρέτο».

Παρόμοια ήταν η αντίδραση και σε άλλα τμήματα του Τύπου, αλλά όχι παντού. Ο Αντριάν Σιάρλ της Guardian το παρομοίασε με μια αστεία μάσκα του Ρίτσαρντ Νίξον, ή ίσως με «το πριν» μιας μαρτυρίας «πριν και μετά» για τα δισκία δυσκοιλιότητας. Αλλά το λάτρεψε επίσης.

«Πρόκειται για το μοναδικό ζωγραφισμένο πορτρέτο της βασίλισσας ή οποιουδήποτε άλλου μέλους της σημερινής βασιλικής οικογένειας, με οποιαδήποτε καλλιτεχνική ή και ανθρώπινη αξία», έγραψε. «Είναι πιθανότατα το καλύτερο βασιλικό πορτρέτο οποιουδήποτε βασιλικού προσώπου οπουδήποτε εδώ και τουλάχιστον 150 χρόνια».

Η βασίλισσα δάνεισε το πορτρέτο από τη βασιλική συλλογή για την έκθεση της Εθνικής Πινακοθήκης. Θα είναι ένα από τα 60 δάνεια από μουσεία και ιδιωτικές συλλογές απόλο τον κόσμο για μια έκθεση που εξετάζει πώς άλλαξε η πρακτική του Φρόιντ με την πάροδο των δεκαετιών.

Ο επιμελητής της έκθεσης, Ντάνιελ Φ. Χέρμαν, δήλωσε ότι ο Φρόντ, ο οποίος πέθανε το 2011, είχε «μια αμείλικτη ματιά και μια ασυμβίβαστη δέσμευση» στο έργο του, δημιουργώντας παραστατικά αριστουργήματα που συνεχίζουν να εμπνέουν τους σύγχρονους καλλιτέχνες.

«Η πρακτική του έχει συχνά επισκιαστεί από τη βιογραφία και τη διασημότητα», δήλωσε ο Χέρμαν. «Σε αυτή την έκθεση προσφέρουμε νέες προοπτικές για το έργο του καλλιτέχνη εξετάζοντας προσεκτικά τη μαεστρία του Φρόιντ στην ίδια τη ζωγραφική και τα σημαινόμενα στα οποία αναπτύχθηκε».

*Με στοιχεία από theguardian.com