Οικονομία και επιχειρήσεις στην εποχή του νταταϊσμού

Διάβαζα τις τελευταίες ημέρες ένα ειδικό αφιέρωμα της βρετανικής εφημερίδας Financial Times (έκδοση FTWeekend της 20-21 Ιουνίου 2020) και δεν κρύβω την ειλικρινή έκπληξη μου για το εύρος της αναδιάρθρωσης στο οικονομικό επίπεδο που έφερε μαζί της το ξέσπασμα της πανδημίας αλλά και την αναγκαστική, δίχως άλλο, αναδιάταξη των δυνάμεων στο επιχειρηματικό πεδίο σε παγκόσμιο επίπεδο.

Το αφιέρωμα των FT αφορούσε τις 100 κορυφαίες εταιρείες του κόσμου που «πλούτισαν» ακόμη περισσότερο το διάστημα της πανδημίας και βγήκαν εξαιρετικά ενδυναμωμένοι- δηλαδή όσες εταιρείες κατάφεραν να αυξήσουν την κεφαλαιοποίηση τους στις χρηματιστηριακές αγορές.

Και καλά οι retailers της νέας εποχής όπως η Amazon ή οι φαρμακοβιομηχανίες που συναγωνίζονται στο σπριντ για να προλάβουν να κόψουν πρώτες το νήμα για το εμβόλιο, τα εξελιγμένα φάρμακα και τα διαγνωστικά τεστ για τους ασθενείς του Covid-19 όπως η Roche αλλά και η ιαπωνική θυγατρικής της, Chugai Pharmaceutical αλλά τι μπορεί να ώθησε την Tesla να σημειώσει μια από τις καλύτερες αποδόσεις μέσα στην πανδημία;

Η Tesla του Elon Musk κατάφερε να αυξήσει τη κεφαλαιοποίηση της χάρις στην υπόσχεση του ιδρυτή της ότι τα στελέχη της εταιρείας δουλεύουν πάνω σε ένα διαφορετικό μοντέλο ιδιοκτησίας όπου η χρήση του διαθέσιμου στόλου από self-driving robotaxis θα χρεώνεται με το μίλι… Με άλλα λόγια, ένας νέος κόσμος είναι εφικτός… Η Tesla στη 4η θέση της λίστας των ευνοημένων της πανδημίας που συνέταξαν οι συντάκτες- ερευνητές των FT – μια θέση κάτω από την Apple, που συμπληρώνει την πρώτη 3αδα με τις Amazon και την Microsoft- είναι πιθανότατα η πιο χαρακτηριστική περίπτωση του νέου κύματος της επιχειρηματικότητας του μετα- μεταμοντέρνου κόσμου για μα θυμηθώ και τον συγγραφέα John Higgs από το Μπράιτον της Αγγλίας με το εξαιρετικό βιβλίο του «Το Μέλλον Αρχίζει Εδώ και Τώρα».

Αν διαβάσει κανείς με σχετική επιμέλεια και επιμονή την λίστα των FT θα διαπιστώσει το μέγεθος της οικονομικής και επιχειρηματικής μετάλλαξης – στη πρώτη 12αδα φιγουράρουν εταιρείες όπως η Facebook, η Netflix, η Alphabet (Google), η PayPal. Στη 15η θέση βρίσκεται η πολυσυζητημένη Zoom και μια θέση παραπάνω η Shopify.

Στη 18η θέση βρίσκεται η Audi, μια από τις λίγες εκπροσώπους της άλλοτε κραταιάς Ευρωπαϊκής βιομηχανίας με την T-Mobile στη 10η θέση (ευνοημένη πέραν των συνθηκών που διαμόρφωσε η πανδημία και από την συγχώνευση της με την Sprint στην αγορά των ΗΠΑ). Στις τελευταίες θέσεις της λίστας συναντά κανείς «βαριά», παραδοσιακά ονόματα όπως η AstraZeneca και η L’Oreal, ενώ στη μέση της λίστας (51η θέση) βρίσκεται η Nestle.

Στην εποχή της πανδημίας (ή των πανδημιών) το «εργαλείο» της Spotify (αγαπημένο της Generation Z) βάζει κάτω της «βαριά» ονόματα της παραγωγικής αλυσίδας πάνω στην οποία ανέπνεε η κοινωνική Ευρώπη της μεταπολεμικής ευημερίας.

Στις μέρες μας ολοένα και περισσότερο ερχόμαστε να δικαιώσουμε με έναν εντελώς ιδιαίτερο τρόπο τον Ισραηλινό ιστορικό και επιδραστικό διανοητή Γιουβάλ Νοά Χαράρι όταν κάνει λόγο για την αναδυόμενη νέα θρησκεία, τον «νταταϊσμό», η οποία, όπως γράφει ο Higgs, «δεν λατρεύει θεούς, ούτε τον άνθρωπο, αλλά τα δεδομένα».

Κλείνω τούτο το σχόλιο με ένα μικρό απόσπασμα από το τελευταίο βιβλίο του Higgs  που κυκλοφόρησε στα ελληνικά: «Λογισμικά υποστηριζόμενα από τεχνητή νοημοσύνη τα οποία κάνουν μουσικές προτάσεις, σαν αυτά που χρησιμοποιούνται από υπηρεσίες όπως το Spotify, διαθέτουν αρχείο με όλα τα τραγούδια που έχω αναζητήσει κατά το παρελθόν και γνωρίζουν πόσο συχνά έχω αναζητήσει και ακούσει κάθε τραγούδι.

Εκείνο που δεν γνωρίζουν, όμως, είναι γιατί έχω παίξει τα τραγούδια εκείνα ή ποια σχέση έχω με τα εν λόγω μουσικά κομμάτια». Με άλλα λόγια, τα δεδομένα δίχως συναισθήματα…