Δεν ήταν λίγοι. ‘Ηταν πολλοί. Περισσότερα από 200.000 άτομα συγκεντρώθηκαν στην Βαρσοβία για τα 100 χρόνια της παλιννόστησης της ανεξαρτησίας της Πολωνίας. ‘Ηταν ένα περίεργο κράμα.
Πολιτικοί του κυβερνώντος κόμματος μαζί με οικογένειες, μαζί με ακροδεξιούς μαζί με χουλιγκάνους του ποδοσφαίρου.
Η αντιπολίτευση μποϊκοτάρισε την συγκέντρωση – που είχε αρχικά διοργανωθεί από εθνικιστικές ομάδες πριν υπαχθεί σε εκδήλωση υπό την αιγίδα του προέδρου Αντρέι Ντούντα και του πρωθυπουργού Ματέους Μοραβιέτσκι. «Ζήτω η Πολωνία. Ζήτω η ελεύθερη, ανεξάρτητη δημοκρατία μας», ήταν τα λόγια με τα οποία ο Ντούντα χαιρέτισε τους συγκεντρωμένους.
Με τελετές, παρελάσεις και πυροτεχνήματα γιορτάστηκε η επέτειος σε όλη τη χώρα, σημαίνοντας την ημέρα κατά την οποία η Πολωνία κέρδισε εκ νέου την ανεξαρτησία της έπειτα από 123 χρόνια κατοχή από γειτονικές χώρες. Στη μεγάλη συγκέντρωση στη Βαρσοβία δεν έλειψαν αυτά που χαρακτηρίζουν τα τελευταία χρόνια τις μαζικές εκδηλώσεις στην Πολωνία: εθνικιστές που εκτοξεύουν προσβολές και φυλετικές και θρησκευτικές μειονότητες – κάτι που προέτρεψε πολλές πρεσβείες να καλέσουν τους πολίτες τους να αποφύγουν το κέντρο της πρωτεύουσας.
Οι πράσινες σημαίες του φασιστικού Εθνικού Ριζοσπαστικού Στρατοπέδου βρίσκονταν στην κεφαλή της πορείας ενώ παρόντες ήταν υπερεθνικιστές από την Ιταλία, την Ουγγαρία, την Σλοβακία και άλλες χώρες.
Το ασυνήθιστο σε αυτό το θέαμα ήταν η κοινή πορεία όλων αυτών των ακραίων εθνικιστικών και φασιστικών ομάδων μαζί με οικογενειάρχες και εκλεγμένους πολιτικούς. Αυτό που κάποτε φαινόταν ως περίεργο σήμερα έχει γίνει η νόρμα. Και όσο πιο πολύ η πολωνική κοινωνία αποδέχεται το φαινόμενο του εθνικισμού ως κάτι φυσιολογικό, τόσο κινδυνεύει με διάβρωση η δημοκρατία. Οι δρόμοι της Βαρσοβίας έδειξαν προχθές κάτι πολύ ανησυχητικό.