Εμπεδοκλής: Η πρώτη συνδυαστική θεώρηση της ελεατικής και της ηρακλείτειας σύλληψης του κόσμου (Μέρος Γ’)
Η φιλία, η εχθρότητα και η τύχη της ανθρώπινης ψυχής
Το κοσμολογικό σύστημα του Εμπεδοκλή παρουσιάζεται συγχρόνως ως δράση και αντίδραση θεϊκών δυνάμεων. Τα τέσσερα στοιχεία εμφανίζονται με τα ονόματα Ζευς (σύμβολο της φωτιάς), Ήρα (σύμβολο του αέρα), Αϊδωνεύς (σύμβολο της γης) και Νήστις (σύμβολο του νερού).
Θεϊκές είναι και οι δύο μεγάλες κινητήριες δυνάμεις που επιτελούν την ένωση και το χωρισμό: φιλότης και νείκος, δηλαδή φιλία και εχθρότητα. Η εναλλαγή στην επικράτησή τους καθορίζει τη μεταβολή του κόσμου από την ευτυχισμένη συνένωση και συνοχή στην εχθρική διάσπαση και αντίστροφα.
Ο δημιουργός της προαναφερθείσης κοσμικής εικόνας έγραψε και τους Καθαρμούς, ένα επίσης μεγάλο ποίημα, σύμφωνα τουλάχιστον με τη μαρτυρία του Διογένη του Λαέρτιου. Όπως φανερώνουν τα αποσπάσματα που έχουμε στη διάθεσή μας, το περιεχόμενο των Καθαρμών του Εμπεδοκλή ήταν εντελώς διαφορετικό από εκείνο του κοσμολογικού ποιήματός του.
Στους σωζόμενους στίχους των Καθαρμών ο θεματικός πυρήνας δεν είναι άλλος από την τύχη της ανθρώπινης ψυχής. Ο Εμπεδοκλής μιλά για τη θεϊκή προέλευση αυτής της ψυχής, η δε εμφάνισή του ως θεόπνευστου θαυματοποιού στηρίζεται σε αυτήν τη γνώση.
Σε άλλο χωρίο μαθαίνουμε ότι ο Εμπεδοκλής αμάρτησε, και γι’ αυτό, ενώ βρισκόταν κοντά στο θεό, τιμωρήθηκε με μια πολύχρονη περιπλάνηση μέσα στο σύμπαν, παίρνοντας διαρκώς καινούριες μορφές θνητών δημιουργημάτων. Ο ποιητής θεωρεί ότι σε προηγούμενες ζωές ήταν αγόρι, κορίτσι, θάμνος, πουλί και ψάρι.
Η γη είναι για τον Εμπεδοκλή έδρα του σκοταδιού και του θρήνου, το υπόστεγον άντρον, το δε σώμα είναι ο παράξενος σάρκινος χιτώνας της ψυχής.
*Στη φωτογραφία του παρόντος άρθρου, ο Εμπεδοκλής.
- Τι κρύβεται πίσω από την πτώση σε χρυσό, Bitcoin και Big Tech
- Ο Ζάκερμπεργκ «κλέβει» στέλεχος της Amazon
- Η Τεχεράνη καταγγέλλει επίθεση σε μονάδα αφαλάτωσης – Άφησε 10.000 Ιρανούς χωρίς νερό
- Εκρήξεις στο Κίεβο από μεγάλη ρωσική επίθεση
- Δέκα πτώματα βρέθηκαν στο Μεξικό, πέντε εκ των οποίων κρέμονταν μαζί από γέφυρα με ένα μήνυμα
- «Τίτλοι τέλους» από τον Άντι Μπέρναμ στην ψηφιακή ταυτότητα που προωθούσε ο Κιρ Στάρμερ
- Δείτε την απονομή των χάλκινων μεταλλίων στην Αγγλία (vid)
- Το Ισραήλ σκότωσε πενταμελή οικογένεια στη Γάζα – Ένα παιδί έλειπε την ώρα της επίθεσης – Δέκα νεκροί συνολικά
Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις






![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Κυριακή 19.07.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/07/ken-cheung-taUfUHLylIo-unsplash-315x220.jpg)


































































Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442