Η έκθεση «Typo» της Νίνας Παπακωνσταντίνου

O τίτλος της έκθεσης «Typo» της Νίνας Παπακωνσταντίνου παραπέμπει τόσο στην τυπογραφία όσο και στο τυπογραφικό λάθος. Τα έργα προέκυψαν κατά τη διάρκεια αλλά και ως συνέχεια της πρόσφατης ερευνητικής υποτροφίας της στο Πανεπιστήμιο του Princeton στις Ηνωμένες Πολιτείες (Σεπτέμβριος 2015 – Ιανουαρίος 2016) – η γραφή αποκρύπτει αντί να φανερώνει, είτε σβήνοντας, είτε συσσωρεύοντας, είτε πάλι κρυπτογραφώντας, με σκοπό να αποκαλύψει μια άλλη διάσταση της επικοινωνίας – αυτή που αναδεικνύεται μέσα από την αφαίρεση, το ίχνος ή το λάθος. Ταυτόχρονα η καλλιτέχνις διερευνά το ρόλο της τυπογραφίας, ως «σημαίνον» αλλά και ως «σημαινόμενο».

Στη σειρά «Piles of Books» (σχέδια με αποτύπωμα γραφής σε μαύρο καρμπόν) η Παπακωνσταντίνου «καταγράφει» κολοφώνες βιβλίων που χρονολογούνται από τις αρχές της τυπογραφίας στην Ευρώπη μέχρι τις μέρες μας. Η καλλιτέχνις δίνει έμφαση στο βιβλίο ως αντικείμενο, αξιοποιώντας αποκλειστικά τις πληροφορίες παραγωγής του, την τυπογραφική του ταυτότητα. Η συγκέντρωση και αποτύπωση των βιβλίων σε στοίβες (piles) παραπέμπει ταυτόχρονα στον τρόπο που η γνώση, η πληροφορία, «επικάθεται» σε στρώματα, αλλά και στην ιστορία του πολιτισμού της Ευρώπης μέσα από την τυπογραφική παραγωγή της.

Σε άμεσο διάλογο με τη σειρά «Piles of Books» παρουσιάζονται 16 σχέδια που συνθέτουν το έργο με τον τίτλο «Περικλέους, Επιτάφιος». Η Παπακωνσταντίνου χρησιμοποιεί κάθε σελίδα του αρχαίου κειμένου του Επιταφίου του Περικλή: το κόβει σε λωρίδες, το «καταστρέφει» για να το επανασυνδέσει με έναν τυχαίο τρόπο που καθιστά το κείμενο μη αναγνώσιμο. Η επιλογή του κειμένου και η αποδόμησή-αναδόμησή του παραπέμπει στις λειτουργίες-μεθόδους της ανθρώπινης αντίληψης καθώς η καλλιτέχνις διερευνά το πώς ορίζουμε την ταυτότητά μας και το ιστορικό παρελθόν, την ουσία και την εικόνα του.

Στον αποδομητικό χαρακτήρα των σχεδίων του «Επιταφίου», η καλλιτέχνις, αντιπαραβάλει το έργο με τον τίτλο ‘J’ accuse’ για τη δημιουργία του οποίου αντλεί και χρησιμοποιεί το Κατηγορώ του Εμίλ Ζολά, όπως δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα L’ Aurore, σε σχέση με την Υπόθεση Ντρέιφους που συντάραξε την κοινή γνώμη στη Γαλλία το 1898. Το κείμενο της επιστολής του Ζολά παραμένει αδιαπέραστο στο έργο, αφήνοντας ως υπαινιγμό μόνο την εικόνα του τυπωμένου πρωτοσέλιδου. Το μανιφέστο του Ζολά αποτυπώνεται πάνω στον τοίχο για να ενισχύσει και να παγιώσει την άποψη του συγγραφέα, δίνοντας έμφαση τόσο στη δύναμη του Τύπου όσο και στην πολιτική θέση ενός ανθρώπου υπέρ της δικαιοσύνης.

H εμπειρική σχέση και επαφή με το κείμενο και τη φυσική-έντυπη μορφή του βιβλίου δεν θα μπορούσε να απουσιάζει από την έκθεση. Οι θεατές καλούνται να ξεφυλλίσουν το «Ημερολόγιο Πένθους» το οποίο αποτελείται από διαφανείς σελίδες που σημειώνουν τα κενά ανάμεσα στις λέξεις του ομώνυμου βιβλίου του Roland Barthes. Τα μαύρα σημάδια πάνω στο ριζόχαρτο δημιουργούν εικόνες αλλά και διεκδικούν τη θέση μιας νέας γλώσσας, αυτής που αποκαλύπτει και καταγράφει αυτό που δεν μπορεί να ειπωθεί. Ταυτόχρονα στη διάρκεια της έκθεσης, θα ενταχθεί ως μεθύστερο σχόλιο και εφαλτήριο επαναπροσδιορισμού των ερωτημάτων περί έντυπου λόγου ένα artist book το οποίο βασίζεται στον ‘Polemic Against Printing’ του Φίλιππο ντε Στράτα (15ος αι.)

KALFAYAN GALLERIES Χάρητος 11, Κολωνάκι, τηλ. 210 7217679
Εγκαίνια: Πέμπτη 21 Απριλίου 2016, 20.00 – 22.00.

entertainment.in.gr