Για τον άνθρωπο, ο πονόδοντος άρχισε πριν από την εφεύρεση της γεωργίας
Φρικτά σημάδια τερηδόνας που ανακαλύφθηκαν σε ανθρώπινα δόντια της Εποχής του Λίθου στο Μαρόκο μαρτυρούν ότι ο άνθρωπος άρχισε να υποφέρει από πονόδοντο πριν από την εποχή της γεωργίας και των άφθονων υδατανθράκων.
Φρικτά σημάδια τερηδόνας που ανακαλύφθηκαν σε ανθρώπινα δόντια της Εποχής του Λίθου στο Μαρόκο μαρτυρούν ότι ο άνθρωπος άρχισε να υποφέρει από πονόδοντο πριν από την εποχή της γεωργίας και των άφθονων υδατανθράκων.
Ερευνητές του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας του Λονδίνου εξέτασαν τα οστά κυνηγών-τροφοσυλλεκτών που βρέθηκαν στο Σπήλαιο των Περιστεριών στο ανατολικό Μαρόκο, μια σπηλιά που κατοικήθηκε για δεκάδες χιλιάδες χρόνια.
Η μελέτη εξέτασε την κατάσταση των δοντιών σε 52 σκελετούς που χρονολογούνται στα 13.700 έως τα 15.000 χρόνια. Μόνο τρεις σκελετοί δεν παρουσίαζαν σημάδια τερηδόνας, ενώ στους υπόλοιπους τα περισσότερα δόντια έφεραν τρύπες.
Πολλοί από τους προϊστορικούς κατοίκους της σπηλιάς πρέπει να είχαν ζήσει αγωνιώδεις στιγμές όταν η τερηδόνα έφτανε στη ρίζα του δοντιού και προκαλούσε απόστημα -σε αυτή την περίπτωση η λοίμωξη προκαλεί αφόρητο πόνο καθώς πιέζει το κόκαλο. Το οστό της σιαγόνας τελικά τρυπά και το απόστημα αποστραγγίζεται στους γύρω ιστούς, όμως ο πόνος παραμένει μέχρι το νεύρο του δοντιού να νεκρωθεί εντελώς.
Τα ευρήματα, τα οποία παρουσιάζονται στην αμερικανική επιθεώρηση PNAS, είναι μάλλον ασυνήθιστα στο χώρο της παλαιοανθρωπολογίας. Η τερηδόνα είναι πολύ σπάνια σε σκελετούς ηλικίας μερικών δεκάδων χιλιάδων ετών, και πολλοί επιστήμονες πίστευαν ότι οι ανθρώπινες σιαγόνες έμειναν υγιείς μέχρι την ανακάλυψη της γεωργίας πριν από περίπου 10.000 χρόνια, οπότε το άμυλο έγινε η κύρια πηγή τροφής.
Οι σκελετοί από το Μαρόκο ανήκουν σε κυνηγούς-τροφοσυλλέκτες που έζησαν πολύ πριν φτάσει στην Ευρώπη η τεχνολογία της γεωργίας. Τι ήταν αυτό που τους προκάλεσε τόσο σοβαρά προβλήματα στοματικής υγείας;
Πιθανότατα ήταν τα γλυκά βελανίδια που κατανάλωναν σε μεγάλες ποσότητες, μαζί με σαλιγκάρια, φιστίκια και κουκουναρόσπορο.
Τα βελανίδια, εκτιμούν οι ερευνητές, πιθανότατα μαγειρεύονταν, οπότε μετατρέπονταν σε έναν κολλώδη χυλό που έμενε πάνω στα δόντια και επέτρεπε την ανάπτυξη μικροβίων.
Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ
- Στα «ΝΕΑ» της Τετάρτης: Πολλές υποσχέσεις, σόου και παζάρια
- Θ. Γλαβίνας (ΠΑΣΟΚ): Έπρεπε να αλλάξουν τον κ. Ντόκο το επόμενο δευτερόλεπτο
- Νέες επιθέσεις των ΗΠΑ στο Ιράν με στόχο την πόλη – λιμάνι Μπάνταρ Αμπάς, την νήσο Κεσμ και το Σιρίκ
- Διαδοχικές συναντήσεις Γεραπετρίτη στο περιθώριο της συνόδου του ΝΑΤΟ – Στο επίκεντρο η διεθνής αρχιτεκτονική ασφάλειας
- Το Ιράν για τις κυρώσεις στο πετρέλαιο: Οι ΗΠΑ οδηγούν τις διαπραγματεύσεις σε αποτυχία
- Οι Στάρμερ και Στέρε φόρεσαν μπλούζες των εθνικών τους ομάδων στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ
- ΠΑΚΟΕ: Σε ποιες παραλίες να κολυμπήσετε «με ασφάλεια» από την Κόρινθο έως την Πάτρα
- Γιορτή σήμερα 8 Ιουλίου – Ποιοι γιορτάζουν | Εορτολόγιο
Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Τετάρτη 08.07.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/07/erik-mclean-go7GkMubo5c-unsplash-1-315x220.jpg)
