Δύο σημαντικές προσωπικότητες, που μοιράστηκαν τις ίδιες αγωνίες για την εφαρμογή της δημοτικής γλώσσας, σε κάθε πτυχή του δημόσιου βίου, ο ομότιμος καθηγητής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), Εμμανουήλ Κριαράς και ο αείμνηστος νομικός, Στέφανος Ματθίας, «συνομιλούν» μέσα από μια νέα έκδοση, με τίτλο «Γράμματα Στέφανου Ματθία στον Ε.Κριαρά» (εκδόσεις Νομική Βιβλιοθήκη). Στο βιβλίο παρουσιάζονται […]
Δύο σημαντικές προσωπικότητες, που μοιράστηκαν τις ίδιες αγωνίες για την εφαρμογή της δημοτικής γλώσσας, σε κάθε πτυχή του δημόσιου βίου, ο ομότιμος καθηγητής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), Εμμανουήλ Κριαράς και ο αείμνηστος νομικός, Στέφανος Ματθίας, «συνομιλούν» μέσα από μια νέα έκδοση, με τίτλο «Γράμματα Στέφανου Ματθία στον Ε.Κριαρά» (εκδόσεις Νομική Βιβλιοθήκη).
Στο βιβλίο παρουσιάζονται αποσπάσματα από περίπου 50 γράμματα, τα οποία απέστειλε στον Εμμανουήλ Κριαρά ο Στέφανος Ματθίας, ένας κορυφαίος λειτουργός της δικαιοσύνης, που διακρινόταν «για την ευρύτερη παιδεία του και για τα γενικότερα ενδιαφέροντά του», όπως σημειώνει σε εισαγωγικό σημείωμά του ο κ.Κριαράς.
Τα γράμματα διακρίνονται σε τέσσερις κατηγορίες. Το πρώτο χρονολογείται μετά τη Μεταπολίτευση και «καθρεφτίζει τη χρήση της γλώσσας από τους δικαστές», όπως εξηγεί ο κ.Κριαράς.
«Ξέροντας πόσο το γλωσσικό σας έχει απασχολήσει και πόσο θερμά υποστηρίζετε την καθολική επικράτηση της δημοτικής, αισθάνομαι το χρέος να σας ενημερώσω για το πού βρισκόμαστε από γλωσσική άποψη στη δικαιοσύνη», γράφει σ’ αυτό ο Στέφανος Ματθίας. Στη συνέχεια εκφράζει τις ανησυχίες του, λέγοντας: «Η στασιμότητα που σήμερα παρατηρείται, με σαφή μάλιστα δείγματα οπισθοδρομήσεως στην παιδεία, είναι κακό σημάδι».
Στη δεύτερη κατηγορία χρονολογούνται γράμματα της δεκαετίας 1980-1989, τα οποία αναφέρονται στο έργο της «Επιτροπής για τη δημοτική στη δικαιοσύνη». Τα γράμματα της περιόδου 1990-1999 θίγουν γενικότερα πνευματικά θέματα, χωρίς να παραλείπει ο συγγραφέας τους να εκφράζει και παρατηρήσεις και ανησυχίες για τη χρήση της δημοτικής γλώσσας στη Δικαιοσύνη.
«Η γλωσσική κατάσταση στο δικαστικό χώρο είναι καλή- όχι όσο θα θέλαμε και θα έπρεπε. […] Αλλά το γλωσσικό κλίμα είναι δημοτικό. Σκεπτόμαστε πια, αβίαστα, στη δημοτική. Αγορεύσεις, διασκέψεις, στον προφορικό λόγο, και προτάσεις, αποφάσεις, βουλεύματα, στο γραπτό λόγο, με την εξαίρεση του ποσοστού που σας προανέφερα, διατυπώνονται στη φυσική, ζωντανή γλώσσα μας», σημειώνει ο Στέφανος Ματθίας, σε μία από τις επιστολές αυτές, που απέστειλε στον κ. Κριαρά, στις 31 Μαΐου του 1995.
Τα γράμματα της τελευταίας κατηγορίας, της περιόδου 2000-2009, περιλαμβάνουν κυρίως σχόλια για δημοσιεύματα του Εμμανουήλ Κριαρά.
Στο βιβλίο περιλαμβάνονται, επίσης, σημειώματα του ομότιμου καθηγητή του ΑΠΘ, Ιωάννη Μανωλεδάκη, και του επίτιμου προέδρου της «Κίνησης Πολιτών για μια ανοιχτή κοινωνία», Λεωνίδα Κύρκου, οι οποίοι αναπτύσσουν βιογραφικά στοιχεία για τη ζωή και τη δραστηριότητα του Στέφανου Ματθία. Το περιεχόμενο της έκδοσης συμπληρώνεται με βιβλιογραφικό κατάλογο ποικίλων δημοσιευμάτων του Στέφανου Ματθία.
«Τον Ματθία τον γνώρισα από κοντά όταν συγκροτήθηκε υπό την προεδρία μου η εικοσαμελής Επιτροπή για την εισαγωγή της δημοτικής στη δικαιοσύνη. Υπήρξε επίλεκτο μέλος της Επιτροπής αυτής», θυμάται ο Εμμανουήλ Κριαράς. «Η συχνή και ποικίλη επαφή μαζί του μου έδινε την ευκαιρία να διαπιστώνω – όσο μου ήταν δυνατόν- τη νομική του εμπειρία, την ασφαλή του κρίση, την ανωτερότητα του ανθρώπινου χαρακτήρα του, την προοδευτικότητά του, το συνετό και υψηλά ανθρώπινο ήθος του», προσθέτει.
Ο Στέφανος Ματθίας γεννήθηκε το 1935 στην Αθήνα και απεβίωσε στις 2 Σεπτεμβρίου του 2009. Σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στη Γαλλία. Το 1961 εισήλθε στο δικαστικό σώμα και το 1990 προήχθη σε αρεοπαγίτη. Στη συνέχεια διατέλεσε διευθυντής της Εθνικής σχολής Δικαστών, αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου και από το 1996 μέχρι το 2002 πρόεδρος του Αρείου Πάγου. Το 2002 του δόθηκε ο τίτλος του επίτιμου προέδρου του Αρείου Πάγου.
Ήταν μέλος στο Δ.Σ. της «Κίνησης Πολιτών για μια ανοιχτή κοινωνία», καθώς και επίτιμος διδάκτωρ του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Επίσης, ασχολούνταν με την ζωγραφική, με καθηγητή το γνωστό ζωγράφο Σπύρο Παπαλουκά, το δε Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών έχει κυκλοφορήσει βιβλίο σχετικά με το καλλιτεχνικό έργο του Στέφανου Ματθία. Επίσης, είχε πλούσιο συγγραφικό έργο νομικού περιεχομένου.
Μια βραδιά στο κέντρο της πόλης γεμάτη τραγούδια, ιστορίες και μουσικές που έχουν καθιερώσει την Μαρία Παπαγεωργίου ως μία από τις σημαντικότερες ερμηνεύτριες και δημιουργούς της γενιάς της.