Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος – Γερμανική Οικονομία (Θρίαμβος, τραγωδία και παραλογισμός – 1939-1945)

Συμπληρώνονται εβδομήντα χρόνια από την έναρξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, έναν πόλεμο που αρχικά φάνηκε ότι θα οδηγούσε σε θρίαμβο της Γερμανίας. Όμως, μετά από μία περίοδο στρατιωτικών επιτυχιών η αρχική εντύπωση αντιστράφηκε και τελικά η Γερμανία οδηγήθηκε σε ολοκληρωτική συντριβή.
Αν και η κυρίαρχη ανάλυση τονίζει την αδυναμία της γερμανικής πολεμικής μηχανής στα πεδία των μαχών και την αδυναμία της γερμανικής πολεμικής βιομηχανίας να μεγιστοποιήσει την παραγωγή πολεμικού υλικού, η παρούσα μελέτη τονίζει ότι υπάρχουν δύο κυρίαρχοι οικονομικοί παράγοντες που αναλύουν τη γερμανική ήττα.
Ο πρώτος αναφέρεται στην αδυναμία της πολεμικής βιομηχανίας να παράγει σε μεγάλους αριθμούς οπλικά συστήματα χαμηλού κόστους και υψηλής τεχνολογίας. Έτσι, ενώ η Γερμανία δημιούργησε εκπληκτικά οπλικά συστήματα (άρματα μάχης Panzer III, IV, συστήματα Panther, συστήματα Nebelwerfer, αεροσκάφη Μe-262, υποβρύχια Type IΧ-C κ.λπ.), αυτά ουδέποτε παρήχθησαν σε επαρκείς αριθμούς έτσι ώστε να επιδράσουν στο πεδίο της μάχης. Ο δεύτερος παράγοντας συσχετίζει τη γερμανική ήττα με τη λανθασμένη οικονομική εκμετάλλευση της κατεχόμενης Ευρώπης.
Ειδικότερα, ο Χίτλερ αν και χρησιμοποίησε τις κατεχόμενες χώρες ως πηγές φθηνού εργατικού δυναμικού, πρώτων υλών και αγροτικών προϊόντων, δεν μπόρεσε να εντάξει την πολεμική βιομηχανία της κατεχόμενης Ευρώπης στη γερμανική πολεμική προσπάθεια.
Η κατεχόμενη Ευρώπη μπορεί να γνώρισε την οικονομική λεηλασία και την ανθρώπινη δουλεία, αλλά ουδέποτε χρησιμοποιήθηκε για τη μεγιστοποίηση της γερμανικής παραγωγής πολεμικού υλικού.
Ο συνδυασμός των ανωτέρω παραγόντων έπαιξε τον καθοριστικό ρόλο στην κατάρρευση της ναζιστικής Γερμανίας.

Παρουσίαση του συγγραφέα

Ο Ιωάννης-Διονύσιος Σαλαβράκος είναι οικονομολόγος και διεθνολόγος. Σπούδασε Οικονομικά στο τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών. Ολοκλήρωσε το μεταπτυχιακό του δίπλωμα (ΜΑ) στα Διεθνή Τραπεζικά και στις Χρηματοοικονομικές Υπηρεσίες στο Πανεπιστήμιο Reading, τη μεταπτυχιακή του διατριβή (Μ. Ρhil) στις Πολιτικές Επιστήμες στο Πανεπιστήμιο Aberdeen και το διδακτορικό του στη Διεθνή Οικονομία στο Πανεπιστήμιο St. Andrews της Μ. Βρετανίας.
Είναι επιστημονικοί συνεργάτης του Ινστιτούτου Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων της Αθήνας και ακαδημαϊκό μέλος του Αθηναϊκού Ινστιτούτου Εκπαίδευσης και Έρευνας. Διδάσκει σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου London Metropolitan στη Μ. Βρετανία και Οικονομικά στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων.
Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα επικεντρώνονται στο διεθνές εμπόριο, τις πολυεθνικές επιχειρήσεις την οικονομική ιστορία, τα οικονομικά της άμυνας και τη διαχρονική συσχέτιση του πολέμου με την οικονομία, με έμφαση στην ανθρώπινη φύση τόσο σε περιόδους ειρήνης (οικονομική συνεργασία) όσο και σε περιόδους συγκρούσεων. Έχει δημοσιεύσεις σε επιστημονικά περιοδικά της Ελλάδας και του εξωτερικού.