Όπως είναι γνωστό, οι νοητικές λειτουργίες (δηλαδή η μνήμη, η προσοχή, ο λόγος, η κρίση κ.λπ.) των ανθρώπων που πάσχουν από νόσο Αλτσχάιμερ ή άλλες μορφές Aνοιας διαταράσσονται και σταδιακά αποδυναμώνονται, με αποτέλεσμα ο ασθενής να μην είναι σε θέση να ανταποκριθεί ικανοποιητικά στις απαιτήσεις της καθημερινής ζωής χωρίς τη βοήθεια του ατόμου που έχει αναλάβει τη φροντίδα του.

Σήμερα έχουμε στη διάθεσή μας φάρμακα που καθυστερούν σημαντικά την εξέλιξη της νόσου και των συμπτωμάτων της, κυρίως αν χορηγηθούν στα αρχικά στάδια. Οι ασθενείς που λαμβάνουν την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή παραμένουν σε ικανοποιητικό επίπεδο νοητικά και λειτουργικά για αρκετό καιρό και απολαμβάνουν καλύτερη ποιότητα ζωής.

Παράλληλα, πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι έχουμε στα χέρια μας ένα ακόμα όπλο κατά της νοητικής αποδυνάμωσης των ασθενών: την άσκηση των νοητικών τους λειτουργιών.

Σύγχρονες έρευνες υποστηρίζουν ότι η φαρμακευτική αγωγή σε συνδυασμό με τη συστηματική πνευματική άσκηση βελτιώνουν ουσιαστικά τόσο τις νοητικές τους λειτουργίες των ασθενών με Aνοια, όσο και τη λειτουργικότητά τους. Τα αποτελέσματα των ερευνών δείχνουν ότι η πνευματική άσκηση συμβάλλει στη δημιουργία νέων εγκεφαλικών κυττάρων, ενώ παράλληλα βοηθά τον εγκέφαλο να βρει νέους τρόπους για να εκτελέσει διεργασίες που ελέγχονται από αλλοιωμένες εγκεφαλικές περιοχές.

Η πλέον ενθαρρυντική πλευρά των παραπάνω διαπιστώσεων είναι ότι σύμφωνα με τους ειδικούς, η πνευματική άσκηση ενός ασθενή με Aνοια δεν απαιτεί τη συμμετοχή του σε πολύπλοκες δραστηριότητες με τις οποίες δεν είναι εξοικειωμένος. Αντίθετα, μπορεί να πραγματοποιηθεί με τη βοήθεια του φροντιστή μέσα στα πλαίσια της καθημερινότητάς του.

Οποιαδήποτε δραστηριότητα απαιτεί την πνευματική συμμετοχή του ασθενούς, από τη φροντίδα του κήπου μέχρι το διάβασμα της εφημερίδας, μπορεί να βοηθήσει στην άσκηση των νοητικών του λειτουργιών. Οι δραστηριότητες θα πρέπει να επιλέγονται από το φροντιστή με προσοχή ώστε να ταιριάζουν στις συνήθειες και τα ενδιαφέροντα του ασθενή, να προσφέρουν ευχαρίστηση και να ενθαρρύνουν την ανεξάρτητη και δημιουργική έκφρασή του.

Παρακάτω θα βρείτε μία σειρά ασκήσεων μνήμης, προσοχής, λόγου και κρίσης που απευθύνονται σε ανοϊκούς ασθενείς που βρίσκονται σε αρχικά στάδια της νόσου. Αυτός ο τύπος ασκήσεων χρησιμοποιείται συχνά ως μέρος των δομημένων προγραμμάτων νοητικής ενδυνάμωσης που πραγματοποιούνται είτε ατομικά, είτε ομαδικά στα Κέντρα Ημέρας ανοϊκών ασθενών και σε ειδικά ιατρεία μνήμης.

Οι ασκήσεις που ακολουθούν είναι απλοποιημένες και διαμορφωμένες με τέτοιο τρόπο ώστε να μπορεί να ασχοληθεί με αυτές ο ασθενής μόνος του ή με τη δική σας βοήθεια, χωρίς ανάγκη επίβλεψης από ειδικό ψυχολόγο. Μετά το τέλος της κάθε άσκησης και σε ξεχωριστή σελίδα θα βρείτε τις σωστές απαντήσεις.

Ενθαρρύνετε τον ασθενή να ασχοληθεί με τις ασκήσεις κάποια στιγμή της ημέρας που θα είναι ξεκούραστος και ευδιάθετος. Δοκιμάστε να ασχοληθείτε μαζί με τις ασκήσεις και να προσφέρετε τη βοήθεια και την καθοδήγησή σας (π.χ. δίνοντας παραδείγματα) κάθε φορά που χρειάζεται. Χρησιμοποιήστε μολύβι και γόμα ώστε να μπορεί ο ασθενής να διορθώσει τα λάθη του. Και φυσικά, σταματήστε τη δραστηριότητα αν αντιληφθείτε σημάδια κόπωσης ή εκνευρισμού.

Είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι δράση των ασκήσεων που παραθέτουμε δεν είναι θεραπευτική, αλλά κινητοποιητική. Ο στόχος είναι να αποτελέσουν οι ασκήσεις αυτές ένα νέο, πρωτότυπο ερέθισμα που θα ενεργοποιήσει τις νοητικές λειτουργίες του ασθενή, συντελώντας έτσι στην πνευματική του άσκηση.

Όλγα Λυμπεροπούλου
Γνωστική νευροψυχολόγος
Γενική Γραμματέας της Εταιρείας Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών Αθηνών
olympero@ath.forthnet.gr

 

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΝΟΗΤΙΚΗΣ ΕΝΔΥΝΑΜΩΣΗΣ
(κατεβάστε τα αρχεία .pdf, εκτυπώστε τα και προτρέψτε τον ασθενή να ασχοληθεί με τις ασκήσεις όταν είναι ξεκούραστος και ευδιάθετος)

Βέλη

Επίθετα-Ουσιαστικά

Κρυπτόλεξο

Λεκτική Ροή

Λεξιλόγιο

Σκίαση Τετραγώνων

Σταθερά Χαρακτηριστικά

Συνειρμοί

health.in.gr