Οι «Νέοι Φάκελοι» αναζητούν την απάντηση στο ερώτημα «ποιος φταίει για το 1922» και ανοίγουν για μια ακόμα φορά τον φάκελο της Μικρασιατικής Καταστροφής. Ιστορικοί και μάρτυρες της καταστροφής μιλούν για την μεγαλύτερη περιπέτεια του ελληνισμού του 20ου αιώνα.
Στην εκπομπή, ο διάσημος μελετητής της Μικρασιατικής καταστροφής και πρώην πρέσβης της Αγγλίας στην Ελλάδα Μάικλ Λουέλιν Σμιθ, αποκαλύπτει ότι ο Βενιζέλος δεν ζήτησε ποτέ εγγυήσεις από την Αγγλία και τη Γαλλία πριν μπει στη Σμύρνη, αλλά ακόμα και αν τις είχε ζητήσει, θα ήταν απίθανο να τις λάβει, γιατί οι Άγγλοι στρατιωτικοί διαφωνούσαν κάθετα με την εκστρατεία.

Ακόμα, ο γνωστός ιστορικός εξηγεί ότι υπήρχε εναλλακτική λύση για να σωθούν οι ελληνικές πόλεις της Μικράς Ασίας, αλλά ο Βενιζέλος για τους δικούς του λόγους δεν την ακολούθησε ποτέ. Ακόμα, οι «Νέοι Φάκελοι» ταξιδεύουν στη Σμύρνη για να συναντήσουν τον Τούρκο ιστορικό Ενγκίν Μπερμπέρ, που εξηγεί στην κάμερα της εκπομπής πώς ο νεαρός τότε αξιωματικός του στρατού Κεμάλ Ατατούρκ κατάφερε, σχεδόν αθόρυβα, να φτιάξει ξανά από τις στάχτες του τον τουρκικό στρατό, να κάνει τους συμπατριώτες του να πιστέψουν στον εαυτό τους και να νικήσει την ελληνική δύναμη. Στην εκπομπή ο Αλέξης Παπαχελάς ανοίγει για πρώτη φορά τον φάκελο της «Δίκης των Έξι», του έκτακτου στρατοδικείου που αποφάσισε την εκτέλεση πέντε πολιτικών και ενός στρατιωτικού που θεωρήθηκαν υπεύθυνοι για την τραγωδία της Σμύρνης.

Στην κάμερα της εκπομπής μιλά ο εγγονός του τότε πρωθυπουργού Πέτρου Πρωτοπαπαδάκη, που εκτελέστηκε μαζί με τους υπόλοιπους, και εξηγεί γιατί αποφάσισε να ζητήσει, σχεδόν έναν αιώνα μετά, την αναθεώρηση της απόφασης του στρατοδικείου. Ακόμα, ο δικηγόρος που έχει αναλάβει την υπόθεση, Νίκος Βασιλάτος, μιλά στους «Νέους Φακέλους» για το προσωπικό του κίνητρο, αφού ο πατέρας του ήταν συνήγορος ενός από τους εκτελεσθέντες, και λέει χαρακτηριστικά ότι «ο πατέρας μου βρέθηκε στην αρχή αυτής της υπόθεσης, κι εγώ θα είμαι εκεί στο τέλος της».

Τέλος, ο Σωτήρης Οθωναίος, ανιψιός του στρατηγού Αλέξανδρου Οθωναίου, του προέδρου του στρατοδικείου που διάβασε την απόφαση στους Έξι, εξομολογείται στην κάμερα των Νέων Φακέλων τα συναισθήματά του από τη συνάντησή του με τον γιο του Πρωτοπαπαδάκη, και τους λόγους που τον οδήγησαν να αποτίσει φόρο τιμής σε αυτούς που εκτελέστηκαν με απόφαση του θείου του.

Ειδήσεις Σήμερα: