Φιλία, Χρόνος και Φως. Γράμματα από τη Μεσόγειο

Είναι που στα δικά μου μάτια η φιλία
τα ξεπλένει όλα, ακόμα και το σώμα του θανάτου.
Άδωνις

Κατά βάθος βρισκόμαστε σε αναζήτηση ενός τόπου που να είναι για μας αληθινή κατοικία – οι πόλεις είναι στάσεις, διαλείμματα.
Άναλις

Παρουσίαση των συγγραφέων

Ο Άδωνις γεννήθηκε το 1930 στο χωριό Κασαμπίν, στη βόρεια Συρία, κοντά στις ακτές της Μεσογείου. Το πραγματικό του όνομα είναι Αλί Αχμάντ Σάιντ και θα μεγαλώσει βοηθώντας τον πατέρα του, μικρό γαιοκτήμονα αλλά με ευρεία θρησκευτική μόρφωση. Από αυτόν θα μάθει το Κοράνι αλλά και κλασικούς Άραβες, καθώς και μυστικιστές, όπως ο Ίμπιν Αραμπί και ο Χαλάτζ. Από παιδί γράφει ποίηση και απαγγέλλει δημόσια μεγάλους ποιητές του Ισλάμ. Δεκατεσσάρων ετών θα απαγγείλει ένα δικό του ποίημα μπροστά στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ο οποίος, εντυπωσιασμένος, θα τον ρωτήσει τι αμοιβή θέλει. «Σπουδές», θα απαντήσει ο νεαρός Αλί. Έτσι θα τον στείλουν στο Γαλλικό Λύκειο της Ταρτούς και μετά στο Κρατικό Κολέγιο στη Λατάκια. Τα ποιήματα που γράφει τα στέλνει σε περιοδικά, αλλά αρνούνται να τα δημοσιεύσουν.

Το ψευδώνυμο Άδωνις, παρμένο από τη μυθολογία –που διαβάζει με πάθος, όνομα θεού φοινικικής καταγωγής, που αντιπροσωπεύει γι’ αυτόν ένα άρρηκτο νήμα που διατρέχει τους πολιτισμούς και τις θρησκείες της ανατολικής Μεσογείου-, θα του φέρει τύχη. Τα ποιήματά του στο εξής θα δημοσιεύονται με το όνομα αυτό.

Μετά τις φιλοσοφικές σπουδές στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου της Δαμασκού, θα ασχοληθεί με τη δημοσιογραφία. Εξάλλου από τα δύο χρόνια στρατιωτικής θητείας το ένα θα το περάσει στη φυλακή, για πολιτικούς λόγους.

Το 1956 παντρεύεται τη συμφοιτήτριά του Κάλιντα Σάλεχ, με την οποία θα αποκτήσει δύο κόρες, και εγκαθίσταται σε μια πόλη που αγαπάει, τη Βηρυτό, όπου μετά από μερικά χρόνια θα αποκτήσει και τη λιβανική υπηκοότητα.

Στη συνέχεια θα εκδώσει με τον Γιουσούφ Αλ Καλ το περιοδικό Σι’ρ (Ποίηση), με σκοπό την αναγέννηση της αραβικής ποίησης, την απαλλαγή της από τα αρχαΐζοντα σχήματα και το άνοιγμά της σε όλα τα ευρωπαϊκά και παγκόσμια ποιητικά ρεύματα. Έτσι σ’ αυτό το περιοδικό θα δημοσιευθούν σε μετάφραση οι Χουάν Ραμόν Χιμένεθ, Έζρα Πάουντ, Τ. Σ. Έλιοτ, Ρενέ Σαρ, Σερ-Τζον Περς, Υβ Μπονφουά, Ο. Μ. Γέιτς, Ανρί Μισό, Οκτάβιο Παζ, Ρόμπερτ Φροστ και πολλοί ακόμα, όπως ο Λόρκα, ο Κλοντέλ και ο Αρτσιμπάλντ Μακ Λις.

Το 1964 η ομάδα διαλύεται και ο Άδωνις, μετά από ένα χρόνο παραμονής στο Παρίσι με γαλλική υποτροφία, ξαναγυρίζει στη Βηρυτό και ιδρύει το περιοδικό Αφάκ. Εν τω μεταξύ έχει ετοιμάσει το βιβλίο του Άσματα του Μιχυάρ του Δαμασκηνού, που αποτελεί σταθμό στην αραβική ποίηση. Για πρώτη φορά η ατομική πορεία του ποιητή διασταυρώνεται με το μεταφυσικό πυρήνα και τα μεγάλα ερωτήματα του ανθρώπου. Αλλά και η μορφή των στίχων του μαρτυρεί τη ρήξη με την παράδοση.

Το 1971 γίνεται καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Βηρυτού και επισκέπτεται για πρώτη φορά την Αμερική, όπου του απονέμεται το βραβείο Συρίας-Λιβάνου του Διεθνούς Ποιητικού Φόρουμ. Από το ταξίδι του αυτό θα γυρίσει με μια νέα συλλογή ποιημάτων: Τάφος για τη Νέα Υόρκη. Τη διατριβή του πάνω στο θρησκευτικό δογματισμό και την επιρροή του στην αραβική δημιουργικότητα θα την υποστηρίξει στο Πανεπιστήμιο Σεν-Ζοζέφ της Βηρυτού (1974).

Τη χρονιά 1980-81, καλεσμένος από το Πανεπιστήμιο της Σορβόνης (Παρίσι ΙΙΙ), θα δώσει μαθήματα γύρω από το αραβικό πνεύμα και την ποίηση. Το 1992 ο πόλεμος του Λιβάνου θα καταστρέψει το διαμέρισμά του. Απομονωμένος, θα συνεχίσει να γράφει. Το φθινόπωρο θα ξαναγυρίσει στο Παρίσι, όπου η πλήρης μετάφραση των Ασωμάτων του Μιχυάρ Δαμασκηνού τον έχει κάνει γνωστό σε ορισμένους κύκλους. Το 1984, καλεσμένος από τον Ιβ Μπονφουά, θα δώσει μαθήματα στο Κολέγιο της Γαλλίας. Γνωστοί ποιητές και συγγραφείς, όπως ο Γκιγιεβίκ, ο Ζακ Λακαριέρ και ο Ροζέ Μινιέ, τον υποστηρίζουν, μαζί με τον υπουργό Πολιτισμού Ζακ Λανγκ. Έτσι το Παρίσι γίνεται η τρίτη πατρίδα του, μετά τη Συρία και τον Λίβανο. Το 1985 διδάσκει ως επισκέπτης-καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Τζορτζτάουν στην Αμερική και επιστρέφοντας στο Παρίσι παίρνει την υποτροφία του Εθνικού Κέντρου Γραμμάτων. Το 1986 του απονέμεται το μεγάλο βραβείο της Διεθνούς Μπιενάλε Ποίησης της Λιέγης και, ταυτόχρονα, γίνεται αναπληρωτής μόνιμος αντιπρόσωπος της Αραβικής Ένωσης στην UNESCO. Από το 1990 και μετά, μόνιμος κάτοικος στο Παρίσι, θα διδάξει αραβική ποίηση στο Πανεπιστήμιο της Γενεύης και στο Πρίνστον της Αμερικής. Σήμερα ζει πάντα στη Γαλλία και, κατά περιόδους, διδάσκει σε διάφορα ξένα πανεπιστήμια.

Ο Δημήτρης Τ. Άναλις -γαλλόφωνος συγγραφέας, γνωστός από το ποιητικό και δοκιμιογραφικό έργο του- είναι ειδικός σε θέματα γεωστρατηγικής και σε προβλήματα των μειονοτήτων και των Βαλκανίων.

Έχει δημοσιεύσει πολλά άρθρα, μελέτες, καθώς και έξι βιβλία σχετικά με αυτά τα ζητήματα. Είναι μέλος του Διεθνούς Συμβουλίου Επιτήρησης της Ομάδας Δικαιωμάτων των Μειονοτήτων.

Από τις εκδόσεις μας κυκλοφορούν επίσης τα βιβλία του: Άνθρωποι της Άλλης Όχθης, Κύπρος – Επιχείρηση «Αττίλας», Χρονικό Ενός Πολιορκημένου Λαού.