Η Ευρώπη «εν κινήσει» με συμφωνία για νέα Μεταρρυθμιστική Συνθήκη

51

Σε συμβιβασμό για το πλαίσιο της Μεταρρυθμιστικής Συνθήκης που θα αντικαταστήσει το «νεκρό» Ευρωσύνταγμα κατέληξαν οι «27» στις Βρυξέλλες έπειτα από διαπραγματεύσεις μέχρι τελικής πτώσεως. Είναι μία δύσκολη συμφωνία που απομακρύνει τον κίνδυνο να βυθιστεί η ΕΕ σε νέα βαθιά κρίση και συνιστά νίκη για τη γερμανική προεδρία και την Ανγκελα Μέρκελ…

«Διαθέτουμε καθαρή εντολή για μία Διακυβερνητική Διάσκεψη» ανακοίνωσε η Γερμανίδα καγκελάριος και προεδρεύουσα του Συμβουλίου της ΕΕ στις 05:30 (!) τα ξημερώματα του Σαββάτου έπειτα από το διπλωματικό μαραθώνιο που εξελίχθηκε σε «θρίλερ» λόγω των ισχυρών πολωνικών και βρετανικών αντιρρήσεων στον τρόπο αναδιαμόρφωσης των ευρωπαϊκών θεσμών.

Κατά κάποιο τρόπο στη Σύνοδο Κορυφής όλοι συμβιβάστηκαν και όλοι πήραν αυτό που ήθελαν. «Ήταν ένας καλός συμβιβασμός. Είμαστε πολύ, πολύ ικανοποιημένοι με αυτό που καταφέραμε» είπε η Μέρκελ στους δημοσιογράφους, αντικατοπτρίζοντας το κλίμα ευεξίας που επικράτησε στις Βρυξέλλες με την ανατροπή των προγνωστικών για ναυάγιο.

Ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζοζέ Μπαρόζε εξήρε τη διαπραγματευτική στάση της Γερμανίδας καγκελαρίου και της προσέφερε λουλούδια. «Η Ευρώπη βρίσκεται σε κίνηση, και κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση» τόνισε. Στον ίδιο θετικό τόνο κινήθηκαν οι δηλώσεις των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων των «27», παρόλο που ο συμβιβασμός έχει συγκεχυμένα σημεία.

Το «τελεσίγραφο» της Μέρκελ

Ο συμβιβασμός που επήλθε στη βελγική πρωτεύουσα επιτρέπει στην Ευρωπαϊκή Ένωση να κινηθεί μπροστά με μία αίσθηση αρμονίας, έκβαση που έμοιαζε αδύνατη λίγο πριν τα μεσάνυχτα όταν η Ανγκελα Μέρκελ εξέδιδε έναν αιφνιδιαστικό τελεσίγραφο (που θα μπορούσε και να γυρίσει μπούμπερανγκ) στη «δίδυμη» ηγεσία της Πολωνίας, αναλύει το Reuters.

Ο πρόεδρος Λεχ Καζίνσκι από τις Βρυξέλλες και ο δίδυμος αδελφός του και πρωθυπουργός Γιάροσλαβ, που ήλεγχε τα γεγονότα από τη Βαρσοβία, είχαν μόλις απορρίψει πρόταση της γερμανικής προεδρίας για το καυτό θέμα της λήψης αποφάσεων. Εξοργισμένη από την ακαμψία τους, η Μέρκελ προειδοποίησε πως θα προχωρήσει με τη νέα Συνθήκη με ή χωρίς την «ευχή» της Πολωνίας.

Η δήλωση Μέρκελ ότι μπορεί να συνέλθει η Διακυβερνητική δίχως -αρχικά τουλάχιστον- την Πολωνία έφερε «επανάσταση» στους φίλους της Βαρσοβίας (Τσεχία, Λιθουανία), αλλά και ένα κύμα μεσολάβητικών ενεργειών που τελικώς έκανε τη Βαρσοβία να υποχωρήσει και να δεχθεί συμβιβαστική συμφωνία που αναβάλλει έως το 2017 και όχι το 2009 την εισαγωγή του νέου συστήματος.

Έως τότε η Πολωνία θα συνεχίσει να έχει 27 ψήφους στο Συμβούλιο της ΕΕ, περίπου όσες και τα μεγάλα κράτη της ΕΕ, δηλαδή η Γερμανία, η Βρετανία, η Ιταλία και η Γαλλία που έχουν το καθένα 29 ψήφους. Το σύστημα λήψης αποφάσεων βασίζεται σε μία «διπλή πλειοψηφία» από το 55% των κρατών-μελών (δηλαδή 15 χώρες) που θα αντιπροσωπεύουν το 65% του πληθυσμού της ΕΕ.

Η Βαροσβία απέρριπτε το νέο σύστημα λήψης αποφάσεων επιχειρηματολογώντας ότι ελαττώνει την επιρροή της στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ευνοεί μεγάλα κράτη, όπως η Γερμανία. Ο Λεχ Καζίνσκι δήλωσε ότι η καθυστέρηση θα βοηθήσει την Πολωνία να έχει καλύτερα αποτελέσματα στος διαπραγματεύσεις για το νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό που αρχίζουν το 2013.

Στο πλαίσιο του συμβιβασμού, στην Πολωνία προσφέρθηκαν επίσης εγγυήσεις ότι οι υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα την στηρίξουν σε περίπτωση μελλοντικών ενεργειακών κρίσεων, κάτι που ανησυχεί ιδιαίτερα τη χώρα η οποία συνορεύει με την πλούσια σε φυσικό αέριο πετρελαιοεξαγωγό Ρωσία, δήλωσαν διπλωμάτες.

Ο Πολωνός πρόεδρος Λεχ Καζίνσκι δήλωσε ότι η συμφωνία που τελικώς επετεύχη είναι «πολύ ενθαρρυντική» για την χώρα του. «Η σύνοδος ήταν δύσκολη» σημείωσε και ευχαρίστησε όχι την Μέρκελ, αλλά τις «φίλες» Βρετανία και Γαλλία για τη βοήθειά τους προκειμένου να επιτευχθεί συμβιβασμός.

Βρετανία και Ολλανδία πήραν επίσης όσα ζητούσαν. «Τα τέσσερα βασικά σημεία που απαιτούσαμε προς κατοχύρωση των θέσεών μας κατακτήθηκαν» δήλωσε ο Τόνι Μπλερ στην τελευταία του συμμετοχή σε Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πριν αφήσει πίσω του (στις 27 Ιουνίου) 10 χρόνια στην πρωθυπουργία και την ηγεσία του Εργατικού Κόμματος της Βρετανίας.

Το Λονδίνο εξασφάλισε εξαίρεση από τη δεσμευτική Χάρτα Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, διατηρώνοντας επίσης εθνικό έλεγχο σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, κοινοτικού δικαίου και εσωτερικών. Ο Μπλερ εξέφρασε την ικανοποίησή του για τη συμφωνία που επετεύχθη, μιλώντας για «μία ευκαιρία να προχωρήσει μπροστά» η ΕΕ ξεπερνώντας τα εμπόδια της Συνταγματικής Συνθήκης.

Μιλώντας στους δημοσιογράφους ο Βρετανός πρωθυπουργός διέβλεψε ότι δεν θα ανακύψουν προβλήματα στη διαδικασία και επισήμανε ότι δίδεται η ευκαιρία να εστιάσει η ΕΕ σε «εκείνα τα θέματα που είναι τελικά πιο σημαντικά για τον Ευρωπαίο πολίτη, όπως η οικονομία, το οργανωμένο έγκλημα, η τρομοκρατία, η μετανάστευση, η άμυνα, το περιβάλλον, το κλίμα και η ενέργεια».

Ικανοποιημένη αποχώρησε από τις Βρυξέλλες και η Ολλανδία λόγω της ενίσχυσης του ρόλου των εθνικών Κοινοβουλίων και τη συμπερίληψη στη Συνθήκη κριτηρίων για την εισδοχή νέων μελών στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Τέλη Ιουλίου «ανοίγει» η Διακυβερνητική

Τη Διακυβερνητική Διάσκεψη αναμένεται να «ανοίξει» η Πορτογαλία στα τέλη Ιουλίου έχοντας αναλάβει από τη Γερμανία τη σκυτάλη της κυλιόμενης προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ.Η σύνταξη της Συνθήκης θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί και να έχει λάβει τελική έγκρισηεντός ενός έτους, ενώη έναρξη εφαρμογής της προβλέπεται για το 2009.

Η νέα Συνθήκη διατηρεί αρκετά από τα στοιχεία του Ευρωσυντάγματος που κηρύχθηκε «νεκρό» μετά την περίοδο περισυλλογής που ακολούθησε την απόρριψή του από τους πολίτες της Γαλλίας και της Ολλανδίας, το 2005. Δημιουργείται θέση προέδρου της ΕΕ που θα ηγείται του Συμβουλίου Υπουργών, σε αντικατάσταση του υπάρχοντος συστήματος της κυλιόμενης προεδρίας.

Ο Γάλλος πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί κατά πληροφορίες προωθεί ήδη στην ΕΕ να αναλάβει το αξίωμα ο Τόνι Μπλερ, θέση που δεν φαίνεται όμως να επιθυμεί ο απερχόμενος πρωθυπουργός της Βρετανίας. Στις Βρυξέλλες ο Σαρκοζί εξέφρασε τη λύπη του για την αποχώρηση Μπλερ και ευχήθηκε ο διάδοχός του Γκόρντον Μπράουν να επιθυμεί «να έχει θετικές συνομιλίες».

Παράλληλα, θα υπάρξει νέος Ύπατος Εκπρόσωπος Εξωτερικών Υποθέσεων (όχι υπουργός Εξωτερικών, όπως προέβλεπε το Ευρωσύνταγμα) και θα περιοριστεί ο αριθμός των μελών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, επισημαίνει σχετικά το BBC.

Μετά την σύνταξή της η Μεταρρυθμιστική Συνθήκη θα πρέπει να επικυρωθεί από καθένα από τα κράτη – μέλη της ΕΕ.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ