«Σκληρή» η Πολωνία στις μαραθώνιες διαπραγματεύσεις για τη νέα Συνθήκη της ΕΕ

95

Ανυποχώρητη μέχρι την τελευταία στιγμή ήταν η Πολωνία στις αντιρρήσεις της για το σύστημα λήψης αποφάσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, κατά τις μαρθώνιες διαπραγματεύσεις στη Σύνοδο Κορυφής στη βελγική πρωτεύουσα.

Σύμφωνα με τον Ισπανό υπουργό Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Αλμπέρτο Ναβάρο, οι πολωνικές αντιρρήσεις κάμφθηκαν αργά το βράδυ και επήλθε συμβιβασμός, κατόπιν εντατικών διαβουλεύσεων που είχαν οι ηγέτες της Γαλλίας, της Βρετανίας και του Λουξεμβούργου με τον Πολωνό πρόεδρο Λεχ Καζίνσκι. «Τον έπεισαν και έχουμε συμφωνία» ανέφερε ο Ισπανός αξιωματούχος.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες κατέληξαν σε συμφωνία δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο και η εκπρόσωπος της λιθουανικής αντιπροσωπείας Τζουργκίτα Απαναβιτσιούτε καθώς και πηγή της γαλλικής αντιπροσωπείας.

Η Πολωνία φέρεται να συμβιβάστηκε με μία συμφωνία που αναβάλλει την εισαγωγή του νέου συστήματος ψηφοφορίας έως το 2017. Σύμφωνα με πληροφορίες, μέχρι τότε θα συνεχίσει να έχει 27 ψήφους στο Συμβούλιο της ΕΕ, περίπου όσες και τα μεγάλα κράτη της ΕΕ, δηλαδή η Γερμανία, η Βρετανία, η Ιταλία και η Γαλλία που έχουν το καθένα 29 ψήφους.

Το αρχικά προτεινόμενο σύστημα για τη λήψη αποφάσεων, το οποίο πρόκριναν οι περισσότερες χώρες-μέλη, βασίζονταν σε μία «διπλή πλειοψηφία» από το 55% των καρατών-μελών (δηλαδή 15 χώρες) που θα αντιπροσωπεύουν το 65% του πληθυσμού της ΕΕ.

Ο Βαρσοβία απέρριπτε την πρόταση τροποποίησης του συστήματος, και ο Πολωνός πρόεδρος Λεχ Καζίνσκι απειλούσε με βέτο, προτείνονταςτη φόρμουλα της «τετραγωνικής ρίζας» του αριθμού των κατοίκων κάθε χώρας. Οι πολωνικές αντιρρήσεις εστιάζονται στο γεγονός ότι με την πρόταση της «διπλής πλειοψηφίας» ελαττώνεται η επιρροή της στους κόλπους της Ένωσης.

Ο πρόεδρος της Γαλλίας Νικολά Σαρκοζί πρότεινε κατά τη διάρκεια συτάντησής του με τον Πολωνό πρόεδρο και τον Λιθουανό ομόλογό του Βάλντας Αντάμκους συμβιβαστική λύση που στηρίζεται στον «συμβιβασμό των Ιωαννίνων» και προβλέπει ότι μια ομάδα κρατών που δεν μπορεί να μπλοκάρει τη λήψη μιας απόφασης, έχει τη δυνατότητα να ζητήσει την επαναδιαπραγμάτευσή της.

Διαπραγματεύσεις μέχρι …τελικής πτώσης

Προηγουμένως και εν όψει του αδιεξόδου, ηΓερμανίδα καγκελάριος, Ανγκελα Μέρκελ, είχε προτείνει στα 26 κράτη-μέλη να προχωρήσουν χωρίς την Πολωνία και να συγκαλέσουν μια Διακυβερνητική Διάσκεψη για την επαναδιαπραγμάτευση της Συνθήκης η οποία θα αντικαταστήσει το Ευρωσύνταγμα.

Ο εκπρόσωπος της γερμανικής καγελαρίας διευκρίνισε πως «η Πολωνία θα έχει κατόπιν τη δυνατότητα να επανενταχθεί στην ευρωπαϊκή πλειοψηφούσα γνώμη το φθινόπωρο στη Διακυβερνητική Διάσκεψη».

Σύμφωνα με Ευρωπαίους διπλωμάτες, η Διακυβερνητική Διάσκεψη θα μπορούσε να συγκληθεί με απλή πλειοψηφία. Κάτι τέτοιο είχε συμβεί εξάλλου το 1981, παρά την αντίθεση της Βρετανίδας τότε πρωθυπουργού Μάργκαρετ Θάτσερ, οδηγώντας στην άρση των οικονομικών συνόρων στην Ευρώπη.

Ο Γάλλος πρόεδρος και ο Βρετανός πρωθυπουργός Τόνι Μπλερ, σε μία προσπάθεια να «σώσουν» τις διαπραγματεύσεις και να αρθεί το αδιέξοδο, συναντήθηκαν αργά το βράδυ κελεισμένων των θυρών με τον Πολωνό πρόεδρο. Σύμφωνα με το Γερμανικό Πρακτορείο, ο Νικολά Σαρκοζί και ο Τόνι Μπλερ τηλεφώνησαν και στον Πολωνό πρωθυπουργό Γιάροσλαβ Καζίνσκι για να ζητήσουν τη συνδρομή του και να τον ενημερώσουν ότι η χώρα του είναι «απομονωμένη».

Η Γερμανίδα καγκελάριος, η χώρα της οποίας προεδρεύει του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, είχε διαδοχικές συναντήσεις με την πολωνική πλευρά, προσπαθώντας να βρει ένα κοινό τόπο στο ζήτημα της αναστάθμισης του βάρους που έχουν τα κράτη-μέλη στις διαδικασίες υιοθέτησης των κοινοτικών αποφάσεων. Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις κάτι τέτοιο δεν είχε επιτευχθεί και έτσι οι πάντες πλέον αναμένουν το τι μέλλει γενέσθαι στο δείπνο των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ.

Η καγκελάριος είχε την Πέμπτη και την Παρασκευή 12 συναντήσεις με ηγέτες χωρών που είχαν εκφράσει αντιρρήσεις για επιμέρους ζητήματα που θα απασχολούσαν την Σύνοδο.

Σε απάντηση στις αντιρρήσεις της Πολωνίας, μία από τις προτάσεις που έθεσε η Ανγκελα Μέρκελ στις διαπραγματεύσεις ήταν να διατηρήσει η ΕΕ το υφιστάμενο σύστημα ως το 2014 και να δώσει στην Πολωνία περισσότερες έδρες στο Ευρωκοινοβούλιο.

Παρά τις πιέσεις, η Πολωνία βρήκε υποστήριξη από την Τσεχία και τη Λιθουανία, που κατηγόρησαν τη Γερμανία ότι με τις τακτικές της προσπαθεί να απομονώσει τη Βαρσοβία και αρνήθηκαν να αποδεχτούν τη σύγκληση της Διακυβερνητικής Διάσκεψης, χωρίς τη συναίνεση της Πολωνίας.

Ιστορικό ξεκαθάρισμα: Τη ναζιστική Κατοχή υπενθύμισε η Πολωνία

Ο Λεχ Καζίνσκι επανειλημμένα υποστήριξε ότι η Γερμανία πρέπει να αποζημιώσει την Πολωνία επειδή κατά τη διάρκεια του Β Παγκοσμίου Πολέμου είχε βαριές ανθρώπινες απώλειες εξαιτίας της ναζιστικής κατοχής. Υποστήριξε μάλιστα ότι αν δεν είχαν υπάρξει αυτές οι απώλειες, σήμερα η Πολωνία θα είχε μεγαλύτερο πληθυσμό και ισχυρότερη εκπροσώπηση στην ΕΕ.

Το κλίμα φορτίστηκε μετά την απόπειρα αυτή της Πολωνίας να χρησιμοποιήσει ως διαπραγματευτικό πλεονέκτημα τα δεινά της χώρας στον Β Παγκόσμιο Πόλεμο, τα τραύματα του οποίου ήλθε να κλείσει ακριβώς πριν από 50 χρόνια και λίγα χρόνια μετά το τέλος του πολέμου, η ίδρυση των των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, προγόνου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Την ίδια σκληρή γραμμή διατήρησε και ο πρωθυπουργός και δίδυμος αδελφός του προέδρου της Πολωνίας Γιάροσλαβ Καζίνσκι ο οποίος τόνισε ότι «πρόκειται για την αλήθεια.» Ταυτόχρονα, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο η Πολωνία να εξετάσει και άλλες επιλογές αν δεν ικανοποιηθεί η πρόταση που έχει καταθέσει.

Σε έναν διαπραγματευτικό ελιγμό, ο Λεχ Καζίνσκι ζήτησε από τον αδελφό του Γιάροσλαβ τη σύγκληση του Υπουργικού Συμβουλίου στη Βαρσοβία, το οποίο απλώς αποφάσισε να παραμείνει η Πολωνία ανυποχώρητη στις θέσεις της. Μιλώντας στην πολωνική τηλεόραση ο Γιάροσλαβ Καζίνσκι δήλωσε: «Χτυπήσαμε σε τοίχο».

«Ύπατος εκπρόσωπος» ο «υπουργός Εξωτερικών»

Σε συμφωνία κατέληξαν την Παρασκευή οι «27» σχετικά με τον τίτλο, το ρόλο αλλά και τις εξουσίες που θα έχει ο επόμενος επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως δήλωσαν διπλωματικές πηγές.

Ο επικεφαλής θα ονομάζεται πλέον «ύπατος Εκπρόσωπος Εξωτερικών και Πολιτικής Ασφαλείας της Ένωσης». Δεν θα φέρει όμως τον τίτλο του υπουργού Εξωτερικών όπως προέβλεπε η Συνταγματική Συνθήκη που απορρίφθηκε το 2005 στα δημοψηφίσματα της Γαλλίας και της Ολλανδίας.

Η θέση θα συνδυάζει αρμοδιότητες που κατέχει ο Χαβιέρ Σολάνα και η επίτροπος για τις Εξωτερικές Υποθέσεις Μπενίτα Φερέρο-Βάλντνερ, η υπηρεσία της οποία ελέγχει την εξωτερική βοήθεια της ΕΕ προς τρίτες χώρες.

Ωστόσο, το περίγραμμα των αρμοδιοτήτων του μελλοντικού «ύπατου εκπροσώπου» και κυρίως το θέμα της προεδρίας του Συμβουλίου των υπουργών Εξωτερικών την οποία θα ασκεί δεν έχει ακόμη επίσημα συζητηθεί στους 27 και καμία απόφαση δεν έχει επίσημα ληφθεί, δήλωσαν οι πηγές.

Η Βρετανία είχε εκφράσει αντιρρήσεις αλλά αργότερα συμφώνησε με την εν λόγω πρόταση.

Η θητεία των Σολάνα και Βάλντνερ λήγει το 2009, τότε δήλαδη που αναμένεται να δημιουργηθεί το νέο αξίωμα του ύπατου εκπροσώπου Εξωτερικών και Πολιτικής Ασφαλείας της Ένωσης.

Συμβιβασμός Βρετανίας

Σε ένα άλλο ζήτημα για το οποίο διαφώνησαν τα κράτη-μέλη, η Βρετανία υποχώρησε από την αρχική της θέση και αποδέχτηκε τις θέσεις της Γαλλίας σχετικά με τον ανταγωνισμό στην ΕΕ.

Η Γαλλία πρότεινε ο «ελεύθερος ανόθευτος ανταγωνισμός» να μην αποτελέσει στόχο για την ΕΕ και να μην συμπεριληφθεί στο κείμενο της νέας Συνθήκης. Η Γερμανία αποδέχτηκε την πρόταση.

Ταυτόχρονα, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό Τόνι Μπλερ (που παρίσταται στη τελευταία Σύνοδο Κορυφής της πρωθυπουργίας του) η χώρα του σημείωσε πρόοδο και στις απαιτήσεις της σχετικά με το Ευρωσύνταγμα. «Σημειώνουμε πρόοδο, σε ό,τι αφορά τα ουσιώδη σημεία κατά την βρετανική άποψη» τόνισε χαρακτηριστικά.

Η βρετανική κυβέρνηση ζητούσε να μην γενικευτεί η υιοθέτηση αποφάσεων με την διαδικασία της ενισχυμένης πλειοψηφίας, να μην δημιουργηθεί αξίωμα υπουργού Εξωτερικών και να μην είναι δεσμευτικός ο Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων.

Οι «κόκκινες γραμμές» κατά τη βρετανική κυβέρνηση πριν από τη Σύνοδο Κορυφής ήταν: η άρνηση να γενικευθεί η υιοθέτηση αποφάσεων με την διαδικασία της ενισχυμένης πλειοψηφίας, να μην δημιουργηθεί αξίωμα υπουργού Εξωτερικών, ο Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων. Το Λονδίνο ζητούσε τη διατήρηση της ομοφωνίας σε θέματα δικαστικής και αστυνομικής συνεργασίας.

Η προτεινόμενη συμφωνία για τη νέα συνθήκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν θα απαιτεί τη διεξαγωγή δημοψηφισματος στη Βρετανία, δήλωσε τέλος εκπρόσωπος του Τόνι Μπλερ.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,Associated Press,ΑΠΕ/Reuters/Γαλλικό/Γερμανικό