Σερβικό «όχι» σε συνομιλίες για το Κόσοβο πριν από τη σύγκληση νέας Βουλής

51

Απορρίπτουν τα σερβικά κόμματα οποιαδήποτε συζήτηση επί των προτάσεων Αχτισάαρι για το τελικό καθεστώς του Κοσσυφοπεδίου πριν από τη σύγκληση του νέου Κοινοβουλίου. Την ίδια ώρα ο Αμερικανός απεσταλμένος καλεί τη Ρωσία -την οποία και θα επισκεφθεί την Παρασκευή- να υποστηρίξει πλήρως το σχέδιο…

Με κοινή απόφαση των αρχηγών των κύριων σερβικών κομμάτων, που συνεδρίασαν τη Δευτέρα έπειτα από πρωτοβουλία του προέδρου Μπόρις Τάντιτς, αποκλείστηκε κάθε σερβική συμμετοχή στις νέες συνομιλίες επί του σχεδίου του ειδικού μεσολαβητή του ΟΗΕ Μάρτι Αχτισάαρι έως ότου αναλάβει επισήμως καθήκοντα το νέο Κοινοβούλιο.

Η ομάδα των Σέρβων διαπραγματευτών για το καθεστώς του Κοσόβου, που είχε συσταθεί πριν από τις εκλογές «δεν έχει εξουσιοδότηση να αρχίσει νέες συνομιλίες μέχρι να αναλάβει τα καθήκοντα του το νέο κοινοβούλιο» μετέδωσε το σερβικό ειδησεογραφικό πρακτορείο Tanjung.

Στη Σερβία όχι μόνο δεν έχει συσταθεί νέο Κοινοβούλιο, αλλά βρίσκεται σε εξέλιξη μακρά διαδικασία μετεκλογικών διαπραγματεύσεων, καθώς από τις εκλογές της 21ης Ιανουαρίου δεν προέκυψε καθαρή πλειοψηφία. Οι Σέρβοι Ριζοσπάστες, πιστοί στις ιδέες του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς, αναδείχθηκαν πρώτο κόμμα με ποσοστό 28%.

Οι εθνικιστικές δυνάμεις δεν περιθωριοποιήθηκαν στο βαθμό που επιθυμούσε η Δύση, πάντως το Ριζοσπαστικό Κόμμα του κατηγορούμενου για εγκλήματα πολέμου Βόισλαβ Σέσελι δεν συγκέντρωσε αυτοδυναμία, και οι δημοκρατικές παρατάξεις των Μπόρις Τάντιτς και Βόισλαβ Κοστούνιτσα ανέλαβαν το στοίχημα να συμφωνήσουν και να οδηγήσουν τη χώρα στις ευρωατλαντικές δομές.

Κατά τη συνάντηση της Δευτέρας ο Μπόρις Τάντιτς ζήτησε από τους ηγέτες των κύριων κομμάτων να συνέλθουν παρουσία και του μεσολαβητή του ΟΗΕ, Μάρτι Αχτισαάρι. «Μόνο το κοινοβούλιο της Σερβικής Δημοκρατίας είναι εξουσιοδοτημένο να συζητήσει και να λάβει απόφαση για το σχέδιο Αχτισάαρι».

Το σχέδιο, που παρουσιάστηκε την περασμένη εβδομάδα επισήμως σε Βελιγράδι και Πρίστινα, περιλαμβάνει μία μορφή εθνικής κυριαρχίας για το Κοσσυφοπέδιο δίχως να γίνεται ρητά λόγος για ανεξαρτησία. Η Σερβία μίλησε για παράνομη πρόταση τονίζοντας ότι ο Αχτισάαρι υπερέβη τις εξουσίες τους, ωστόσο δεν αποκλείστηκε νέος κύκλος συνομιλιών.

Ο Μάρτι Αχτισάαρι έχει δηλώσει πως οι νέες διαπραγματεύσεις μπορούν να αρχίσουν στις 13 Φεβρουαρίου. Επιθυμία του ειδικού μεσολαβητή είναι να υποβληθεί το τελικό σχέδιο για το καθεστώς του Κοσσυφοπεδίου στο Συμβούλιο Ασφαλείας πριν από τα τέλη Μαρτίου.

Εάν μέχρι την 13η Φεβρουαρίου δεν έχει συνέλθει το νέο σερβικό Κοινοβούλιο, τότε ο Μπόρις Τάντιτς θα επισκεφθεί τη Βιέννη όπου θα ενημερώσει τον Αχτισάαρι ότι η Σερβία δεν μπορεί να μετάσχει σε νέες συνομιλίες. Ο Σέρβος πρόεδρος προέτρεψε, πάντως, να συνέλθει επειγόντως το νέο σερβικό κοινοβούλιο και να ανανεώσει τη θητεία των Σέρβων διαπραγματευτών στις συνομιλίες.

ΗΠΑ καλούν Ρωσία

Την ίδια ώρα, ο απεσταλμένος των ΗΠΑ για το Κοσσυφοπέδιο δήλωσε στο πλαίσιο επίσκεψης στην Πρίστινα πως το σχέδιο Αχτισάαρι είναι «εξαιρετικό» και πρέπει να υποστηριχθεί από όλες τις πλευρές. Ο Φρανκ Γουίσνερ απευθύνθηκε στη Ρωσία, καλώντας την να παραμείνει πιστή στη διαδικασία της επίλυσης του θέματος.

«Εμείς και οι φίλοι μας στη Μόσχα αρχίσαμε τις διαπραγματεύσεις για το μέλλον του Κοσόβου μαζί. Είναι πρόθεση των ΗΠΑ να συνεχίσουν αυτή την πρακτική συνεργασίας […] και να φέρουν αυτό το ζήτημα σε πέρας με διάθεση συνεργασίας» επισήμανε ο Γουίσνερ, προσθέτοντας πως το σχέδιο είναι ανοικτό σε τροποποιήσεις μέσω των επικείμενων συνομιλιών.

Οι «ρωγμές» μεταξύ Μόσχας και Ουάσινγκτον έγιναν εμφανείς το Σάββατο όταν ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ δήλωσε πως οι δύο χώρες δεν μοιράζονται ακόμη «κοινό όραμα». Η Ρωσία -κράτος μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας με δικαίωμα βέτο- έχει ξεκαθαρίσει πως το σχέδιο Αχτισάαρι πρέπει πρώτα να αποσπάσει την υποστήριξη του Βελιγραδίου.

Ο Αμερικανός απεσταλμένος θα βρίσκεται την Τρίτη στη Σερβία και την Παρασκευή θα επισκεφθεί τον παραδοσιακό της σύμμαχο, τη Ρωσία.

Στη ρωσική πρωτεύουσα μετέβη τη Δευτέρα η ευρωπαϊκή τρόικα στο πλαίσιο προσπάθειας να αποσπάσουν στήριξη επί του σχεδίου Αχτισάαρι. Ο Γερμανός ΥΠΕΞ Φρανκ-Βάλτερ Στάινμαγερ, ο επικεφαλής ΚΕΠΠΑ Χαβιέρ Σολάνα και η αρμόδια για τις διεθνείς σχέσεις επίτροπος Μπενίτα Φερέρο-Βάλντνερ είχαν συνάντηση με τον Σεργκέι Λαβρόφ.

Κατόπιν αυτής ο Λαβρόφ δήλωσε ότι «το σχέδιο Αχιτσάαρι παρουσιάστηκε στο Βελιγράδι και την Πρίστινα και όχι στη Ρωσία, και οι δύο πλευρές αναμένεται να αποφασίσουν σχετικά με αυτό». Προσέθεσε ότι υπάρχει συμφωνία με την Ομάδα Επαφής να χρησιμοποιηθεί το σχέδιο Αχτισαάρι ως βάση για την εξεύρεση λύσης που θα είναι αποδεκτή από τις δύο πλευρές.

Από πλευράς του, ο Χαβιέρ Σολάνα δήλωσε ότι η ΕΕ και η Ρωσία κάλεσαν από κοινού το Βελιγράδι και τη Πρίστινα να συνεχίσουν τις συνομιλίες σχετικά με την πρόταση Αχτισαάρι για το Κοσσυφοπέδιο.

Σλοβακία «Κακό προηγούμενο η ανεξαρτησία»

Φόβοι πως η σχεδιαζόμενη ανεξαρτητοποίηση της σερβικής επαρχίας του Κοσόβου θα μπορούσε να αποτελέσει ένα «κακό προηγούμενο» για τη Σλοβακία, εξαιτίας της ουγγρικής μειονότητας που ζει στις νότιες περιοχές της χώρας και έχει επανειλημένα εκδηλώσει αποσχιστικές τάσεις, διατυπώνονται τα τελευταία εικοσιτετράωρα στην Μπρατισλάβα.

Η υπόθεση του Κοσόβου είναι ένα πολύ ευαίσθητο θέμα, ιδίως για τη Σλοβακία καθώς η ουγγρική μειονότητα είχε πάντα την τάση απόσχισης, υπογραμμίζει χαρακτηριστικά ο πρόεδρος της επιτροπής εξωτερικής πολιτικής του σλοβακικού Κοινοβουλίου.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,Associated Press,ΑΠΕ/Γαλλικό