Απορρίπτουν Αθήνα και Λευκωσία την τουρκική πρόταση για τα λιμάνια

37

Την έντονη αντίδραση της Ελλάδας και της Κύπρου προκάλεσαν στις Βρυξέλλες τόσο οι προτάσεις της Τουρκίας όσο και οι χειρισμοί επί του θέματος της φιλανδικής προεδρίας της ΕΕ, σχετικά με το άνοιγμα των τουρκικών λιμανιών και αεροδρομίων προς την Κύπρο. Αθήνα και Λευκωσία επισημαίνουν ότι οι προτάσεις δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτές.

Στη συνεδρίαση της Επιτροπής των Μονίμων Αντιπροσώπων της ΕΕ (COREPER) οι πρέσβεις της Ελλάδας και της Κύπρου τόνισαν πως θεωρούν ότι η τουρκική πλευρά στην πρότασή της θέτει μια σειρά από όρους και προϋποθέσεις που δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτοί καθώς επιχειρείται από την Αγκυρα να γίνει διασύνδεση της υποχρέωσης της Τουρκίας για την εφαρμογή του Πρωτοκόλλου της Τελωνειακής Ένωσης με τις προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού.

Οι δύο χώρες επικρίνουν ακόμη τη στάση της φιλανδικής προεδρίας και συγκεκριμένα το ειδικό βάρος που αποδίδει στην πρόταση της Αγκυρας. Μια πρόταση η οποία, όμως επεσήμαναν οι δύο πρέσβεις, δεν προσθέτει κανένα καινούργιο στοιχείο σε σχέση με παλαιότερες προτάσεις που έχουν ήδη απορριφθεί.

Συμφωνήθηκε ωστόσο οι συζητήσεις να συνεχιστούν την Παρασκευή, σε νέα έκτακτη συνεδρίαση της Επιτροπής των Μονίμων Αντιπροσώπων όπου η φιλανδική προεδρία δεσμεύτηκε να καταθέσει το σχέδιο συμπερασμάτων του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων της Δευτέρας για την Τουρκία το οποίο θα αποτελέσει το αντικείμενο των συζητήσεων.

Η τουρκική πρόταση

Έπειτα από πολλές διαρροές πληροφοριών οι οποίες, σύμφωνα με εκτιμήσεις, γίνονταν από την τουρκική πλευρά για σφυγμομέτρηση αντιδράσεων, τηλεγράφημα του τουρκικού πρακτορείου Anadolu ξεκαθάρισε ότι πρόκειται για πρόταση τριών σημείων:

1- Ανοιγμα ενός λιμανιού και ενός αεροδρομίου της Τουρκίας προς τα κυπριακά πλοία και αεροσκάφη.

2- Απ ευθείας εμπόριο εντός του 2007 από το λιμάνι της Αμμοχώστου και άνοιγμα του κατεχόμενου αεροδρομίου της Τύμπου στις διεθνείς πτήσεις.

3- Η Τουρκία καλεί το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο «να υπογραμμίσει τη σημασία επανέναρξης μιας διαδικασίας που θα οδηγήσει ταχύτατα σε πλήρεις διαπραγματεύσεις τον επόμενο χρόνο υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, με στόχο την επίτευξη συνολικής λύσης μέχρι το τέλος του 2007»

Σύμφωνα με το κείμενο που έχει στην κατοχή του το κυπριακό υπουργείο Εξωτερικών, η τουρκική πρόταση αναφέρει ότι τα ανωτέρω θα εφαρμοστούν προσωρινά για περίοδο ενός χρόνου.

Στην ουσία, εκτιμούν αναλυτές, η νέα πρωτοβουλία είναι μία μερική επανάληψη της πρότασης δέκα σημείων που είχε διατυπώσει η Αγκυρα στις 24 Ιανουαρίου 2006.

Αθήνα: «Tο Πρωτόκολλο αφορά το σύνολο του εδάφους»

Στην Αθήνα, ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Γ.Κουμουτσάκος, ερωτηθείς εάν η εφαρμογή του Πρωτοκόλλου Τελωνειακής Ένωσης εκπληρώνεται με το άνοιγμα ενός τουρκικού λιμανιού ή ενός αεροδρομίου παρατήρησε πως «το Πρωτόκολλο Τελωνειακής Ένωσης αφορά το σύνολο του εδάφους των υποψηφίων χωρών».

Η Ελλάδα τάσσεται υπέρ της υιοθέτησης μίας «ρήτρας επανεξέτασης» της Τουρκίας σε 18 μήνες, για να διαπιστωθεί εάν πράγματι ανταποκρίνεται στα κριτήρια ένταξης στην ΕΕ. Όπως είπε ο κ. Κουμουτσάκος, ο αριθμός των οκτώ κεφαλαίων, το «πάγωμα των οποίων προτείνει η Κομισιόν, δεν είναι επαρκής αριθμός. Ο ίδιος απέφυγε πάντως να δώσει τον ακριβή αριθμό των διαπραγματευτικών κεφαλαίων που η Αθήνα νομίζει ότι πρέπει να «παγώσουν». Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο, η ΕΕ στο σύνολό της πρέπει να στείλει ξεκάθαρο και ισχυρό μήνυμα» στην Τουρκία.

Ο κ. Κουμουτσάκος επανήλθε εντός της ημέρας με νεώτερη δήλωση κάνοντας λόγο για «διάφορες ομιχλώδεις και αντιφατικές πληροφορίες επ αυτής της πρότασης με προφανή σκοπό τον εντυπωσιασμό και τη διαμόρφωση ενός συγκεκριμένου κλίματος».

Υπενθύμισε επίσης πως:

«Η Τουρκία σύμφωνα με τα αποτελέσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δεκεμβρίου 2004, δεσμεύτηκε να εφαρμόσει χωρίς όρους και προϋποθέσεις το πρόσθετο Πρωτόκολλο της Αγκυρας προς όλα τα κράτη-μέλη ανεξαιρέτως.

»Το ίδιο επαναλαμβάνεται και αποσαφηνίζεται στη Δήλωση της ΕΕ της 21ης Σεπτεμβρίου 2005, σύμφωνα με την οποία «η Ευρωπαϊκή Κοινότητα και τα κράτη-μέλη της αναμένουν την πλήρη και χωρίς διακρίσεις εφαρμογή του πρόσθετου Πρωτοκόλλου καθώς και την απομάκρυνση κάθε εμποδίου στην ελεύθερη διακίνηση των αγαθών, συμπεριλαμβανομένων και των περιορισμών στα μέσα μεταφοράς. Η Τουρκία πρέπει να εφαρμόσει πλήρως το Πρωτόκολλο στις σχέσεις της με όλα τα κράτη-μέλη». Επίσης τονίζει ότι η ΕΕ θα αξιολογήσει την πλήρη εφαρμογή το 2006.

» Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη υποβάλει τις γνωστές συστάσεις της για σειρά κυρώσεων. Όπως έχουμε πει, αυτές οι συστάσεις αποτελούν βάση διαπραγμάτευσης»

«Όχι» από τη Λευκωσία

Η Λευκωσία απορρίπτει την πρόταση, καθώς εάν δεχθεί να ανοίξει το αεροδρόμιο της Τύμπου, ουσιαστικά θα αναγνωρίζει το καθεστώς στα κατεχόμενα.

Ο Κύπριος κυβερνητικός εκπρόσωπος Χριστόδουλος Πασιαρδής δήλωσε ότι η Λευκωσία δεν θα συναινέσει στο άνοιγμα οποιουδήποτε παράνομου αεροδρομίου στα κατεχόμενα. Δεν υπάρχει πιθανότητα, είπε, η Κυπριακή Δημοκρατία να δώσει τη συγκατάθεσή της για άνοιγμα παράνομου αεροδρομίου, γιατί κάτι τέτοιο θα σήμαινε αναγνώριση του ψευδοκράτους.

Από το Πεκίνο όπου βρίσκεται για επίσημη επίσκεψη, ο Κύπριος πρόεδρος Τάσσος Παπαδόπουλος απέρριψε οποιοδήποτε ενδεχόμενο για παραχώρηση εκ μέρους της Κύπρου ανταλλαγμάτων.

«Αν διαβάσουμε την πρόταση και δούμε τι είναι, νομίζω ότι όλοι καταλαβαίνουμε από το χρόνο που έγινε τι επιδιώκει. Προτείνει διασύνδεση της εκπλήρωσης των υποχρεώσεών της προς την ΕΕ με ανταλλάγματα που πρέπει να δώσει η Κύπρος. Από πού κι ως πού; Εμείς λέμε ότι οι υποχρεώσεις της προς την ΕΕ είναι αυτόνομες και ανεξάρτητες του τι θα γίνει στην Κύπρο. Ούτε θεωρούμε ότι η Κύπρος θα πρέπει να δώσει ανταλλάγματα στην Τουρκία για να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της η Τουρκία προς την Ευρώπη. Αλλά πρέπει να δούμε τι είναι που προτείνει για να μην φανεί ότι είμαστε εκ προοιμίου απορριπτικοί» είπε ο κ. Παπαδόπουλος.

«Δεν είναι η Κύπρος που κρίνεται στις 15 Δεκεμβρίου. Είναι η συμμόρφωση της Τουρκίας προς τις υποχρεώσεις της, όχι οι εξελίξεις στο Κυπριακό» ανέφερε ο Κύπριος πρόεδρος.

Θετικό βήμα λέει η φινλανδική προεδρία και η Κομισιόν

Ο υπουργός Εξωτερικών της Φιλανδίας και προεδρεύων του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων της ΕΕ, Έρκι Τουομιόγια, σε ανακοίνωσή του επισημαίνει ότι «η πρωτοβουλία της Τουρκίας αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της εφαρμογής του πρωτοκόλλου της Αγκυρας, ωστόσο απαιτούνται ακόμη διευκρινίσεις».

Ανέφερε ωστόσο ότι το βήμα αυτό δεν είναι ακόμη ικανοποιητικό τονίζοντας πως «εάν η Τουρκία είναι έτοιμη για μια τέτοια κίνηση χωρίς προϋποθέσεις, το θετικό αυτό βήμα θα επηρεάσει τις συζητήσεις στο Συμβούλιο για τη συνέχιση της ενταξιακής διαδικασίας της Τουρκίας».

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά πάντως ότι την τουρκική πρωτοβουλία μπορεί να είναι μια θετική ενέργεια αν επιβεβαιωθεί. «Η Επιτροπή θεωρεί πως η τουρκική πρωτοβουλία, αν επιβεβαιωθεί, είναι ένα σημαντικό βήμα προς την πλήρη εφαρμογή του Πρωτοκόλλου της Αγκυρας» δήλωσε κατά την ενημέρωση των δημοσιογράφων η εκπρόσωπος της Επιτροπής, Κριστίνα Νάγκι.

Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάιερ χαρακτήρισε και αυτός «θετικό στοιχείο» την τουρκική πρόταση. «Αν οι προτάσεις αυτές είναι εποικοδομητικές, αποτελούν ένα θετικό στοιχείο» είπε.

Εξάλλου, ο Ολλανδός υπουργός Εξωτερικών Μπεν Μποτ δήλωσε επίσης πως η Τουρκία δείχνει με την πρότασή της αυτή ότι είναι «έτοιμη να προχωρήσει».

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ-ΜΠΕ