37

Το τουρκικό Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε το δόγμα εθνικής ασφαλείας, σύμφωνα με το οποίο η ενδεχόμενη επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο αποτελεί «αιτία πολέμου» για την Τουρκία και η τουρκική στρατιωτική παρουσία στην Κύπρο εξακολουθεί να θεωρείται ζωτικής σημασίας για την Αγκυρα.

Το κείμενο, που χαρακτηρίζεται και «μυστικό σύνταγμα» στη γειτονική χώρα, είχε πάρει την έγκριση του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, στο οποίο εκπροσωπείται η στρατιωτική ηγεσίας της χώρας, από τον περασμένο Οκτώβριο. Στοιχεία του δόγματος είχαν διαρρεύσει στον Τύπο και τότε, ενώ η τουρκική Hurriyet σε πρωτοσέλιδό δημοσίευμά της τη Δευτέρα σημειώνει ότι «η κυβέρνηση θα θεωρήσει αιτία πολέμου (casus belli) σε περίπτωση που Ελλάδα θα επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στο Αιγαίο στα 12 μίλια».

Όσον αφορά το Κυπριακό, στο νέο τουρκικό δόγμα εθνικής ασφαλείας σημειώνεται ότι η λύση του προβλήματος πρέπει να αναζητηθεί στο πλαίσιο των ενεργειών των Ηνωμένων Εθνών. Υπενθυμίζεται ότι «η Τουρκία διατηρεί εγγυητικά δικαιώματα στη νήσο» και αναφέρεται ότι η τουρκική στρατιωτική παρουσία είναι ζωτικής σημασίας. «Η κατάσταση αυτή πρέπει να συνεχιστεί» σημειώνεται και προστίθεται ότι η Τουρκία πρέπει να ενισχύει το ψευδοκράτος μέχρι την εξεύρεση μόνιμης λύσης.

Στο δόγμα υπάρχει αναφορά επίσης στις τουρκοαμερικανικές και τουρκοευρωπαϊκές σχέσεις: «Οι σχέσεις με τις ΗΠΑ είναι ιστορικές και πολυδιάστατες. Έχει σημασία απο κάθε άποψη η διαμόρφωση φιλικής προς την Τουρκία κοινής γνώμης στις ΗΠΑ. Οι σχέσεις της Τουρκίας με τις ΗΠΑ είναι στρατηγικές, αλλά αυτό δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως εναλλακτική πρόταση όσον αφορά τη διαδικασία ένταξης στην ΕΕ».

Ως προς τις εξωτερικές απειλές, αναφέρεται και το Ιράν, αφού υπογραμμίζεται ότι «το Ιράν και το Ιράκ, προκαλούν αοριστία και κίνδυνο για την Τουρκία. Οι πύραυλοι Σαχάμπ του Ιράν, είναι απειλή για την Τουρκία».

Όσον αφορά τις εσωτερικές απειλές, στο δόγμα αναφέρονται ο ισλαμικός αναχρονισμός, δηλαδή η άνοδος του πολιτικού Ισλάμ, ο κίνδυνος διαμελισμού της χώρας (βλ. Κουρδικό) και η δράση των οργανώσεων της Ακρας Αριστεράς.

Από το «δόγμα των δυόμιση πολέμων» στον… ενάμιση πόλεμο

Εκτός από το δόγμα εθνικής ασφαλείας, που προσδιορίζει τις δυνάμει εσωτερικές και εξωτερικές απειλές, η Τουρκία προχωρά και σε αλλαγή του αμυντικού της δόγματος.

Εδώ και πολλά χρόνια η οροφή και η διάταξη των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων καθορίζονταν από την υπόθεση ότι η Τουρκία θα χρειαστεί να αντιμετωπίσει ταυτόχρονα δύο πολεμικά μέτωπα με εχθρικές χώρες και ένα μέτωπο εσωτερικής ασφαλείας, το οποίο χαρακτηρίζεται πόλεμος χαμηλής έντασης δηλαδή «μισός πόλεμος». Στην πράξη, το τελευταίο μέτωπο αφορά την πάταξη μίας κουρδικής εξέγερσης, όπως έγινε την περίοδο 1984-1999 στις συγκρούσεις με τους αντάρτες του ΡΚΚ.

Το δόγμα αυτό γνωστό και ως «Δόγμα των δυόμισι πολέμων» εγκαταλείπεται και αντικαθίσταται από νεώτερο που προβλέπει την ύπαρξη ενός εξωτερικού μετώπου (αντί δύο) και ενός εσωτερικού.

Το Κουρδικό δηλαδή εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό πρόβλημα εσωτερικής ασφαλείας, ενώ σύμφωνα με τους Τούρκους επιτελείς οι εξωτερικοί κίνδυνοι για την Τουρκία περίορίζονται και οι εκτιμήσεις τους συγκλίνουν στην υπόθεση ότι η χώρα δεν θα χρειαστεί να βρεθεί αντιμέτωπη ταυτόχρονα με δύο εχθρικές χώρες.

Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση του προσωπικού των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων και υπό το πρίσμα αυτό αυτό καταρτίζεται σχέδιο υπό την επωνυμία «Σύστημα Διοίκησης Προσωπικού 2010» με το οποίο θα αναθεωρηθεί ριζικά η πολιτική στρατολόγησης και προσωπικού στον τουρκικό στρατό. Επίσης η νέα διάταξη των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων θα περιλαμβάνει μικρότερες και πιο ευέλικτες μονάδες, που θα μπορούν να κινητοποιούνται σε συντομότερο χρονικό διάστημα.

Αντίδραση Παπουτσή

«Με όσα έρχονται στο φώς της δημοσιότητας και δεν διαψεύδονται, δυστυχώς αποδεικνύουν για άλλη μια φορά την μεγάλη ευθύνη που ανέλαβε η κυβέρνηση Καραμανλή όταν συμφώνησε στην ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας, εγκαταλείποντας τις προϋποθέσεις και τα χρονοδιαγράμματα που είχαν τεθεί με την Συμφωνία του Ελσίνκι» δήλωσε ο υπεύθυνος Εξωτερικής Πολιτικής, Ασφάλειας και Αμυνας του Πολιτικού Συμβουλίου του ΠΑΣΟΚ Χρήστος Παπουτσής.

Ο κ. Παπουτσής πρόσθεσε ότι «τώρα η Τουρκία επιχειρεί να ξεκινήσει τις ενταξιακές της διαπραγματεύσεις, διατηρώντας στο ακέραιο τις αμφισβητήσεις όσον αφορά τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας στο Αιγαίο, την άρνησή της για την λειτουργία της Θεολογικής Σχολής στην Χάλκη και την παραμονή των τουρκικών στρατευμάτων κατοχής στην Κύπρο» και ζήτησε από την κυβέρνηση έστω και τώρα να επαναφέρει το θέμα στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ