31

Με ανοιχτά θέματα το αν, πότε και πώς θα ξεκινήσουν και θα διεξάγονται οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις για την προσχώρηση της Τουρκίας στην ΕΕ αλλά και την παράγραφο των τελικών συμπερασμάτων που αναφέρεται στην Κύπρο, προσέρχονται στις Βρυξέλλες οι 25 αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ προκειμένου να καθορίσουν τη στάση τους για την ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας.

Το θέμα θα βρεθεί στο επίκεντρο των συζητήσεων που θα έχουν οι Ευρωπαίοι ηγέτες στη διάρκεια του δείπνου της Πέμπτης. Στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων θα βρεθεί το τελευταίο σχέδιο συμπερασμάτων της ολλανδικής προεδρίας με ημερομηνία 10 Δεκεμβρίου, που εξέτασε κατ αρχήν η Επιτροπή των Μονίμων Αντιπροσώπων και το οποίο στη συνέχεια συμφωνήθηκε στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων της Δευτέρας.

Στις γενικές επισημάνσεις, που αφορούν τη διεύρυνση, επισημαίνεται ότι η δυνατότητα της ΕΕ να ενσωματώσει νέα μέλη, διατηρώντας παράλληλα τη δυναμική της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, αποτελεί μια σημαντική παράμετρο προς το γενικό συμφέρον τόσο της ΕΕ και των υποψηφίων χωρών. Σε ότι αφορά ειδικότερα την Τουρκία, το σχέδιο συμπερασμάτων υπενθυμίζει την παλαιότερη απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Ελσίνκι, σύμφωνα με την οποία η Τουρκία είχε καταστεί υποψήφια προς ένταξη χώρα, βάσει των ίδιων κριτηρίων που ίσχυσαν και για τα άλλα υποψήφια κράτη.

Επίσης, υπενθυμίζει την απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου (το οποίο είχε πραγματοποιηθεί το Δεκέμβριο του 2002, στην Κοπεγχάγη) σύμφωνα με την οποία η ΕΕ θα αποφάσιζε το Δεκέμβριο του 2004 να ξεκινήσει τις διαπραγματεύσεις με την Τουρκία χωρίς καθυστέρηση, υπό τον όρο ότι η σχετική έκθεση (και η αντίστοιχη πρόταση) της Επιτροπής θα ανέφερε ότι η Τουρκία πληροί τα πολιτικά κριτήρια της Κοπεγχάγης. Στο σχέδιο συμπερασμάτων επισημαίνεται ακόμη ότι «το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλωσορίζει την αποφασιστική πρόοδο της Τουρκίας στη μακροχρόνια μεταρρυθμιστική διαδικασία που έχει ακολουθήσει, και εκφράζει την πεποίθηση ότι η Τουρκία θα υποστηρίζει αυτή τη διαδικασία».

Επισημαίνεται ακόμη ότι «το Συμβούλιο αναμένει από την Τουρκία να συνεχίσει με συνέπεια τις προσπάθειες για εφαρμογή των έξι νομοθετικών πακέτων που έχει θέσει η Επιτροπή. Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η διαδικασία των πολιτικών μεταρρυθμίσεων θα είναι χωρίς επιστροφή και ότι θα υπάρξει πλήρης εφαρμογή κυρίως σε ότι αφορά τις θεμελιώδεις ελευθερίες και τον πλήρη σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, επισημαίνεται ότι η διαδικασία αυτή θα παρακολουθείται στενά από την Επιτροπή η οποία καλείται να παρουσιάζει σχετικές εκθέσεις προς το Συμβούλιο σε τακτά χρονικά διαστήματα σημειώνοντας όλα τα σημεία που προκαλούν ανησυχία που είχαν εντοπιστεί στην έκθεση προόδου και τις συστάσεις της Επιτροπής του 2004 συμπεριλαμβανομένης της πολιτικής της μηδενικής ανοχής σε ότι αφορά τα βασανιστήρια και την κακομεταχείριση».

Επισημαίνεται ακόμη ότι η ΕΕ θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά την πρόοδο των πολιτικών μεταρρυθμίσεων στη βάση εταιρικής σχέσης η οποία θα καθορίζει τις προτεραιότητες της ενταξιακής διαδικασίας.

Κύπρος

Σε ό,τι αφορά την επέκταση -εκ μέρους της Τουρκίας- της τελωνειακής ένωσης προς όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ(συμπεριλαμβανομένης της Κύπρου) στην παράγραφο 19 του σχεδίου αναφέρεται ότι «το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλωσορίζει την απόφαση της Τουρκίας να υπογράψει το πρωτόκολλο σχετικά με την προσαρμογή της συμφωνίας της Αγκυρας, λαμβάνοντας υπόψη την ένταξη των δέκα νέων κρατών-μελών».

Για το σημείο αυτό, η τουρκική πλευρά έχει ζητήσει την πλήρη απάλειψη της συγκεκριμένης παραγράφου και την αντικατάστασή της από την εξής αναφορά: «To Ευρωπαϊκό Συμβούλιο σημείωσε με ικανοποίηση ότι η Τουρκία έχει επεκτείνει τα οφέλη της Τελωνειακής Ένωσης ΕΕ-Τουρκίας σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ».

Διμερείς σχέσεις

Σε ό,τι αφορά τις διμερείς σχέσεις, η παράγραφος 20 του σχεδίου συμπερασμάτων αναφέρει ότι «το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπογραμμίζοντας την ανάγκη κατηγορηματικής δέσμευσης για σχέσεις καλής γειτονίας, χαιρετίζει τη βελτίωση στις σχέσεις της Τουρκίας με τους γείτονές της και την ετοιμότητά της να συνεχίσει να εργάζεται με κράτη μέλη για επίλυση εκκρεμουσών συνοριακών διαφορών σύμφωνα με την αρχή της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών όπως προβλέπεται στο Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών».

»Σύμφωνα με τα προηγούμενα συμπεράσματά του, ειδικά εκείνα του Ελσίνκι σχετικά με αυτό το θέμα, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επανεξέτασε την κατάσταση ως προς τις εκκρεμούσες διενέξεις. Σχετικά με αυτό το θέμα επαναβεβαίωσε την άποψη του ότι ανεπίλυτες διενέξεις με επιπτώσεις στη διαδικασία προσχώρησης, θα πρέπει εάν είναι αναγκαίο να άγονται στο Διεθνές Δικαστήριο Δικαιοσύνης προς διευθέτηση. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα ενημερώνεται για την επιτελούμενη πρόοδο την οποία θα επανεξετάζει αναλόγως».

Σημειώνεται ότι ανοιχτή παραμένει η παράγραφος 22 που θα αναφέρεται στην απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Τουρκία και τον προσδιορισμό της ημερομηνίας έναρξης τους.

Αντίστοιχα, στις τουρκικές προτάσεις για τα προβλήματα μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας αναφέρεται ότι η επίλυση αυτών των διαφορών θα πρέπει να γίνεται «σύμφωνα με τις αρχές του σεβασμού των νομικών δικαιωμάτων και των ζωτικών συμφερόντων του κάθε ενδιαφερομένου». Η τουρκική πλευρά υποστηρίζει ακόμη ότι «πριν από την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων οι ανεπίλυτες διμερείς διαφορές θα πρέπει εάν είναι αναγκαίο να άγονται στο διεθνές Δικαστήριο Δικαιοσύνης προς διευθέτηση στη βάση αμοιβαίας συναίνεσης μεταξύ των δύο ενδιαφερομένων πλευρών».

Κουμουτσάκος: Η Τουρκία θα πάρει ημερομηνία

Την άποψη ότι θα δοθεί στη Σύνοδο Κορυφής ημερομηνία έναρξης ενταξιακών διαπραγματεύσεων στην Τουρκία εξέφρασε ο εκπρόσωπος Τύπου του υπουργείου Εξωτερικών, Γιώργος Κουμουτσάκος, μιλώντας στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων της ΝΕΤ.

«Η αίσθηση μου είναι ότι θα πάμε σε κάποιο τελικό αποτέλεσμα ότι θα υπάρξει ημερομηνία τελικά για την Τουρκία. Και νομίζω ότι μια αποτυχία στη Σύνοδο αυτή θα ήταν μια αποτυχία για όλους τους ενδιαφερομένους», ανέφερε.

Ερωτηθείς αν οι πληροφορίες κάνουν Αθήνα και Λευκωσία να αισιοδοξούν ότι θα πετύχουν τους στόχους τους, ο κ. Κουμουτσάκος τόνισε: «Νομίζω ότι αυτή τη στιγμή τα πράγματα έχουν μπει σε μια πορεία που επιτρέπει να περιμένουμε κάποια θετικά αποτελέσματα».

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ