Ο Puccini είχε κάθε λόγο να περιμένει ότι με την πέμπτη του όπερα, τη Madama Butterfly, θα σημείωνε άλλον ένα θρίαμβο. Ήδη στο 1904 η Boheme και η Tosca είχαν βρει τη θέση τους στο ρεπερτόριο πολλών θεάτρων όπερας, ενώ από την άλλη οι συντελεστές που είχαν επωμιστεί την ευθύνη της πρεμιέρας της νέας όπερας δύσκολα θα μπορούσαν να είναι καλύτεροι. Όμως το πρόβλημα δημιουργήθηκε από τους εχθρούς του Puccini, οι οποίοι κατάφεραν να προμηθευτούν μεγάλο αριθμό εισιτηρίων για την πρεμιέρα, στις 17 Φεβρουαρίου 1904 στο Teatro alla Scala του Μιλάνου, με αποτέλεσμα το έργο να αποδοκιμαστεί τόσο έντονα, που σχεδόν εγκαταλείφθηκε κάθε προσπάθεια για να ξαναπαρουσιαστεί. Αν και ο Puccini κατηγορούσε κατά κύριο λόγο τους εχθρούς του για την αποτυχία, σε κατ’ ιδίαν συζητήσεις παραδεχόταν ότι οι δύο πράξεις της όπερας ήταν υπερβολικά μεγάλες. Αρνητική εντύπωση για το οπερόφιλο κοινό θα προκαλούσε επίσης και το γεγονός ότι σε ολόκληρο το έργο δεν υπήρχε ούτε μία άρια για τον τενόρο. Έτσι, αποφάσισε να αναθεωρήσει την παρτιτούρα. Έκοψε την εκτεταμένη δεύτερη πράξη σε δύο πράξεις μικρότερης διάρκειας αφαιρώντας ταυτόχρονα ένα σημαντικό μέρος της μουσικής που αρχικά υπήρχε, ενώ πρόσθεσε και μία άρια για τον τενόρο στην τρίτη πράξη. Η πρεμιέρα της αναθεωρημένης Madama Butterfly μόλις τρεις μήνες αργότερα -στις 28 Μαΐου 1904 στο Teatro Grande τις Μπρέσια- γνώρισε μεγάλη επιτυχία δίνοντας στο δημιουργό της για άλλη μια φορά τον τίτλο του υπ’ αριθμόν ένα συνθέτη της Ιταλίας.
Το λιμπρέτο των Giacosa και Illica βασίστηκε σε μια αληθινή ιστορία. Μία δεκαεξάχρονη γιαπωνέζα (Butterfly) παντρεύεται έναν αμερικανό ναυτικό (Pinkerton) και αποκτά μαζί του ένα παιδί. Ο Pinkerton επιστρέφει στην Αμερική όπου και παντρεύεται μία άλλη γυναίκα. Μετά από τριών χρόνων απουσία, στη διάρκεια της οποίας η Butterfly δεν είχε καθόλου νέα του, επιστρέφει στην Ιαπωνία μαζί με τη νέα σύζυγό του σκοπεύοντας να πάρουν το παιδί από την Butterfly. Όταν η Butterfly συνειδητοποιεί τις προθέσεις τους, παίρνει ένα εγχειρίδιο που κληρονόμησε από τον πατέρα της ο οποίος έκανε με αυτό χαρακίρι μετά από εντολή του Αυτοκράτορα. Διαβάζοντας τη φράση που είναι χαραγμένη επάνω του, «Ας πεθαίνουν με τιμή αυτοί που δε μπορούν να ζήσουν έντιμα» αυτοκτονεί.
Ο Puccini ήθελε πάντοτε να είναι πιστός ως προς τις όποιες αναφορές υπήρχαν στα έργα του. Πριν συνθέσει την όπερα αυτή μελέτησε την ιαπωνική μουσική καθώς και τα ήθη, τα έθιμα, το τυπικό και την αρχιτεκτονική της χώρας. Το αποτέλεσμα της έρευνας αυτής φαίνεται καθαρά στην παρτιτούρα του έργου. Η όπερα περιέχει επτά αυθεντικές ιαπωνικές μελωδίες -ανάμεσά τους και τον ιαπωνικό εθνικό ύμνο- καθώς και αποσπάσματα από αρκετές άλλες. Υπάρχουν επίσης και αρκετά άλλα μοτίβα που είναι στο ύφος της ιαπωνικής μουσικής, αν και κατά πάσα πιθανότητα γράφτηκαν από τον Puccini. Παρ’ όλα αυτά το θέμα που συνοδεύει την Butterfly από την πρώτη κιόλας εμφάνιση στη σκηνή είναι καθαρά ιταλικό ως προς τη σύλληψη και το ύφος, ενώ το μοτίβο που αναγγέλλει τον Pinkerton και λειτουργεί σαν leitmotiv σε όλη τη διάρκεια του έργου δεν είναι άλλο από τον αμερικανικό εθνικό ύμνο.
Η Madama Butterfly που έχουμε εδώ είναι η μεταφορά σε DVD της κινηματογραφικής ταινίας που είχε σκηνοθετήσει το 1974 ο γνωστός σκηνοθέτης Jean-Pierre Ponnelle. Στο εγχείρημα αυτό είχαν συστρατευτεί κορυφαία ονόματα της μουσικής σκηνής της εποχής όπως η Mirella Freni στο ρόλο της Butterfly, ο Placido Domingo ως Pinkerton, η Christa Ludwig στο ρόλο της Suzuki, ενώ τη Φιλαρμονική της Βιέννης διηύθυνε ο Herbert von Karajan. Όπως είναι αναμενόμενο από μουσικής πλευράς, η εκτέλεση αυτή είναι ξεχωριστή. Οι ερμηνείες όλων των σολίστ είναι εξαιρετικές με αυτές των Domingo, Freni και Ludwig να συναρπάζουν. Πολύ καλοί είναι επίσης ο Robert Kerns στο ρόλο του πρόξενου Sharpless και ο Michel Senechal στο ρόλο του Goro, του αντιπαθούς «μεσάζοντα» στο γάμο του Pinkerton με την Butterfly. Ο Herbert von Karajan, επικεφαλής της Φιλαρμονικής της Βιέννης, δίνει μια έξοχη απόδοση της -υπέροχης πράγματι- μουσικής του Puccini, άλλοτε διάφανη, λεπτή και ευαίσθητη, και άλλοτε ορμητική, υπογραμμίζοντας με τον καλύτερο τρόπο την υπόθεση του έργου.
Το «οπτικό» μέρος του εν λόγω DVD χαρακτηρίζεται από μία γενικότερη «κινηματογραφική» θεώρηση αποφεύγοντας με έξυπνο τρόπο να γίνει στατικό, κάτι που πολλές φορές συμβαίνει σε παραστάσεις όπερας, παρά το γεγονός ότι τα εξωτερικά πλάνα, και λόγω της υπόθεσης, δεν είναι πολλά. Οι «σκηνική» απόδοση των ρόλων είναι πολύ καλή και πειστική σε σημείο που ξεχνά κανείς ότι παρακολουθεί τραγουδιστές όπερας. Το μόνο σημείο που ξενίζει είναι το -αναπόφευκτο- play back, το οποίο, αν και επιτυχές από πλευράς συγχρονισμού, δεν παύει να είναι εμφανές. Τέλος, ο ήχος του DVD (Stereo και 5.0 surround) είναι στο σύνολό του καλός συντελώντας και αυτός στο αξιόλογο αποτέλεσμα.

Ειδήσεις Σήμερα: