37

Η αλόγιστη επίκληση και χρήση της νομοθεσίας για συκοφαντική δυσφήμηση συνιστά έναν από τους λόγους παρεμπόδισης της ελευθερίας έκφρασης του Τύπου στην Ελλάδα και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως διαπιστώνει η Κοινοβουλευτική Επιτροπή για την Τέχνη και τον Πολιτισμό του Συμβουλίου της Ευρώπης, που ολοκλήρωσε τη σχετική με το θέμα συνεδρίασή της την Τρίτη το βράδυ στο Παρίσι.

Υιοθετώντας ένα προσχέδιο Οδηγίας, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η ελευθερία έκφρασης στα μέσα μαζικής ενημέρωσης πολλών ευρωπαϊκών χωρών εξακολουθεί ακόμη και σήμερα να παραβιάζεται και απευθύνει έκκληση προς το Συμβούλιο της Ευρώπης, προκειμένου να ασκήσει πίεση στις κυβερνήσεις των κρατών – μελών του, έτσι ώστε να δημιουργηθεί ένα περισσότερο αποτελεσματικό σύστημα προστασίας της ελευθερίας της έκφρασης και της πληροφόρησης στην Ευρώπη.


Στο προσχέδιο Οδηγίας της Επιτροπής, το οποίο θα έλθει προς συζήτηση και ψήφιση στην Ολομέλεια της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Οργανισμού στα τέλη του ερχόμενου Απριλίου, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στις νέες προκλήσεις που δημιουργεί η παγκοσμιοποίηση της αγοράς των ΜΜΕ, όπως ο συγκεντρωτισμός στο χώρο που εμποδίζει τον πλουραλισμό, η απομάκρυνση από την ποιοτική δημοσιογραφία προς χάρη του infotairnment (διασκέδαση μέσω της πληροφορίας) και η προβολή αισθησιακών ιστοριών στα διαφημιστικά αφιερώματα και στα προγράμματα του τύπου «Μεγάλος Αδελφός».


Οι δυσχερείς οικονομικές συνθήκες και το χαμηλό επίπεδο αποτελούν απειλή για την ελευθερία της έκφρασης αφού, όπως συμπεραίνεται στο προσχέδιο Οδηγίας, θέτουν σε κίνδυνο τον ορθό ρόλο των ΜΜΕ ως δημόσιων και άγρυπνων παρατηρητών και τείνουν να τα μετατρέψουν «σε όργανα διακανονισμού και μισθοφόρους που ενεργούν κατόπιν εντολής».


Στην εισαγωγή του, ο Ούγγρος σοσιαλιστής βουλευτής και εισηγητής της εν λόγω Οδηγίας, Γκιούλα Χέγκι, δημοσιογράφος και ο ίδιος, παραθέτει τη λίστα των παραβιάσεων της ελευθερίας της έκφρασης του Τύπου στις διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, αναφέροντας συγκεκριμένα ότι:

  • Αυτή επιτυγχάνεται με την άσκηση βίας κατά των δημοσιογράφων (συμπεριλαμβανομένου και του φόνου), όπως για παράδειγμα στο Αζερμπαϊτζάν, τη Ρωσία, την Τουρκία και την Ουκρανία.
  • Πολλές φορές επιδιώκεται εμμέσως, με την αλόγιστη επίκληση και χρήση της νομοθεσίας για συκοφαντική δυσφήμηση, όπως για παράδειγμα στην Ελλάδα και τις πρώην κομμουνιστικές χώρες, ενώ το ίδιο επιδιώκεται και με τη χρήση των νόμων περί εθνικής ασφαλείας, όπως γίνεται στην Τουρκία.
  • Επιτυγχάνεται, επίσης, με την παρενόχληση των δημοσιογράφων από όργανα της δημόσιας διοίκησης, με εκφοβισμούς, με την καταστροφή των εκτυπωτικών εγκαταστάσεων και των ηλεκτρονικών εγκαταστάσεων αναμετάδοσης, με την επιβολή υπερβολικής φορολογίας, αλλά και με την άσκηση πίεσης στους διαφημιστές.
  • Επιδιώκεται με την απαγόρευση της πρόσβασης δημοσιογράφων σε περιοχές πολεμικών συγκρούσεων, όπως γίνεται στην Τσετσενία και το Κοσσυφοπέδιο.


Νίκος Ρούσσης

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ