37

Βαρύ πλήγμα δέχτηκε η κυβέρνηση του Τούρκου πρωθυπουργού Μπουλέντ Ετζεβίτ ύστερα από την απόρριψη εκ μέρους της Μεγάλης Εθνοσυνέλευσης της πρότασης για τροποποίηση του Συντάγματος, προκειμένου να επιτραπεί η επανεκλογή για δεύτερη συνεχή θητεία του προέδρου της δημοκρατίας Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ. Ετσι, με την αποχώρηση του 76χρονου έμπειρου Τούρκου πολιτικού από την προεδρία ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στην πολιτική ιστορία της χώρας, το οποίο δεν φαίνεται να είναι ιδιαίτερα ευοίωνο.

Η πρόταση για αλλαγή του άρθρου 101 του τουρκικού Συντάγματος, με την οποία θα άνοιγε ο δρόμος για την επανεκλογή του Τούρκου προέδρου, δεν εξασφάλισε την απαιτούμενη πλειοψηφία των 3/5 των ψήφων, δηλαδή των 330 βουλευτών. Υπέρ της πρότασης τάχθηκαν 303 βουλευτές έναντι 140 που την καταψήφισαν, ενώ βρέθηκαν 5 λευκά, 17 κενά και 12 άκυρα ψηφοδέλτια. Η απορριφθείσα συνταγματική τροπολογία προέβλεπε ο εκάστοτε πρόεδρος να μπορεί να εκλέγεται δύο φορές και όχι μία, βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας, και η θητεία του να διαρκεί πέντε αντί επτά ετών.


Οχι στον Ντεμιρέλ, ναι στην ελεύθερη λειτουργία των κομμάτων


Σε αντίθεση με το άρθρο 101, την απαιτούμενη πλειοψηφία εξασφάλισε η πρόταση για αλλαγή του άρθρου 69, με την οποία γίνεται δυσκολότερη η απαγόρευση της λειτουργίας των κομμάτων, αλλά και του άρθρου 86 που προέβλεπε την υιοθέτηση ενός φουσκωμένου πακέτου συνταξιοδότησης των βουλευτών. Οι συγκεκριμένες τροπολογίες είχαν ενσωματωθεί στην πρόταση της αναθεώρησης του Συντάγματος, προκειμένου να εξασφαλιστεί η θετική ψήφος της αντιπολίτευσης.


Συγκεκριμένα, υπέρ της αλλαγής του άρθρου 69 τάχθηκαν 349 βουλευτές έναντι 134. Την πρόταση υποστήριξε το σύνολο σχεδόν των βουλευτών του ισλαμιστικού Κόμματος της Ευημερίας, καθώς αρκετές φορές στο παρελθόν έχει απαγορευτεί η λειτουργία των πολιτικών φορέων που εξέφραζαν ισλαμιστικές απόψεις.


Αντίστοιχα υπέρ της αλλαγής του άρθρου 86 ψήφισαν 345 Τούρκοι βουλευτές και 140 κατά.


Υστερα από αυτή την εξέλιξη, η αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή απέσυρε το σύνολο της πρότασης αλλαγής του Συντάγματος, γεγονός που προκάλεσε την έντονη αντίδραση των ισλαμιστών βουλευτών.


Φόβοι για πολιτική αστάθεια


Η απόρριψη της πρότασης προκάλεσε σοκ στους κόλπους του τριμερούς τουρκικού κυβερνητικού συνασπισμού, οι ηγέτες του οποίου συναντήθηκαν εκτάκτως επί 45 λεπτά μετά την ανακοίνωση του αποτελέσματος.

Σε ανακοίνωση που ανέγνωσε ο πρωθυπουργός Μπουλέντ Ετζεβίτ σε κοινή συνέντευξη Τύπου, μετά τη συνάντηση των τριών ανδρών, αναφέρεται ότι η κυβέρνηση θα συνεχίσει το έργο της χωρίς να υπάρξει οποιαδήποτε δυσμενή συνέπεια για τη χώρα από το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας. Ο Τούρκος πρωθυπουργός αναχώρησε από τη συνέντευξη αρνούμενος να απαντήσει σε ερωτήσεις των δημοσιογράφων.
Ωστόσο, πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι ύστερα από αυτές τις εξελίξεις η θέση της κυβέρνησης συνασπισμού είναι επισφαλής.

Τα πρώτα δείγματα των ενδοκυβερνητικών τριβών είχαν γίνει εμφανή στην ψηφοφορία που διεξήχθη, στις 29 Μαρτίου, επί της αρχής του συνόλου της προτάσεως για τροποποίηση του Συντάγματος. Βουλευτές του Κόμματος της Δημοκρατικής Αριστεράς, του πρωθυπουργού Μπουλέντ Ετζεβίτ, είχαν σπεύσει να επιρρίψουν ευθύνες για το μη ικανοποιητικό τότε αποτέλεσμα -που προμήνυε ουσιαστικά την εξέλιξη των γεγονότων- στους συναδέλφους τους από το ακροδεξιό Κόμμα Εθνικιστικής Δράσης, το δεύτερο σε ισχύ κυβερνητικό εταίρο.


Με δηλώσεις του, άλλωστε, που δημοσιεύτηκαν τις προηγούμενες ημέρες στον τουρκικό Τύπο, ο Μπουλέντ Ετζεβίτ είχε απειλήσει ότι θα εξέταζε όλες τις εναλλακτικές λύσεις για τον κυβερνητικό συνασπισμό, σε μία προσπάθεια να πείσει τους κυβερνητικούς βουλευτές να υπερψηφίσουν τις συνταγματικές αλλαγές.


Για αυτό, άλλωστε, το σκοπό είχε πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα σύσκεψη των αρχηγών των τριών κομμάτων που συμμετέχουν στην κυβέρνηση του συνασπισμού, του Μπουλέντ Ετζεβίτ του κόμματος της Δημοκρατικής Αριστεράς, του Ντεβλέτ Μπαχτσελί του Κόμματος Εθνικιστικής Δράσης και του Μεσούτ Γιλμάζ του Κόμματος της Μητέρας Πατρίδας. Οι τρεις πρόεδροι είχαν δεσμευτεί ότι οι βουλευτές θα πειθαρχούσαν στην απόφαση των κομμάτων τους.


Νωρίτερα την Τετάρτη, ο Τούρκος Πρωθυπουργός είχε ζητήσει από τους βουλευτές του κόμματός του να ρίξουν την ψήφο τους φανερά, προκειμένου να εξασφαλίσει την εσωκομματική πειθαρχία.


Η εκλογή του νέου προέδρου


Κατόπιν των εξελίξεων αυτών, αρχίζει η διαδικασία εκλογής του νέου προέδρου με κατάθεση από τα κόμματα στο προεδρείο της Εθνοσυνέλευσης των ονομάτων των υποψηφίων, από τις 16 έως τις 25 Απριλίου.


Στις 27 Απριλίου και τις 2 Μαΐου θα διεξαχθούν αντίστοιχα ο πρώτος και ο δεύτερος γύρος της σχετικής ψηφοφορίας, όπου απαιτείται πλειοψηφία των 2/3. Σε περίπτωση μη εξασφάλισης από έναν υποψήφιο του 50% των ψήφων στον τρίτο γύρο, τότε θα διεξαχθεί τέταρτος γύρος μεταξύ των δύο επικρατέστερων υποψηφίων. Εάν και πάλι κανένας από τους υποψηφίους δεν συγκεντρώσει την προτίμηση των μισών βουλευτών, τότε η Τουρκία θα οδηγηθεί σε εκλογές.


Κανένα από τα τουρκικά κόμματα δεν έχει ανακοινώσει μέχρι στιγμής επισήμως το όνομα του υποψηφίου που θα υποστηρίξει για την προεδρία της Δημοκρατίας.

Γιάννης Μανδαλίδης

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ

Ειδήσεις Σήμερα: