Τουρκία & Βαλκάνια

Η περιπλοκότητα της Τουρκίας, με τις χρόνιες αντιθέσεις που κινούνται σε έναν άξονα ξένο για τους δυτικούς παρατηρητές αλλά και τις έντονες ανισότητες, έχει δυσκολέψει την προσέγγιση των αναλυτών που προσπαθούν να καταλάβουν τι βρίσκεται πίσω από την οργή στους δρόμους της Κωνσταντινούπολης και των υπόλοιπων πόλεων. Ένα πρίσμα είναι το μοντέλο της «Τουρκικής Άνοιξης», έστω και ανεστραμμένης, άλλη παράμετρος είναι η δομική «σχιζοφρένεια» μεταξύ κεμαλισμού και ισλαμικής παράδοσης. Kοινός παρανομαστής, όπως φαίνεται, είναι ο «αυταρχισμός του Ερντογάν».

Ενώπιον του στρατοδικείου του Φορτ Μιντ, στο Μέριλαντ των Ηνωμένων Πολιτειών, οδηγείται τη Δευτέρα ο αμερικανός στρατιώτης Μπράντλεϊ Μάνινγκ, καθώς ξεκινά η πολυσυζητημένη δίκη του για τη διαρροή χιλιάδων απόρρητων εγγράφων στην ιστοσελίδα WikiLeaks.

Δέκα μαθητές και τουλάχιστον ένας αμερικανός στρατιώτης έχασαν τη ζωή τους σε επίθεση αυτοκτονίας που σημειώθηκε έξω από λύκειο αρρένων στο νοτιο-ανατολικό Αφγανιστάν. Σύμφωνα με την αστυνομία, ο βομβιστής αυτοκτονίας είχε στόχο αυτοκινητοπομπή που μετέφερε αμερικανούς στρατιώτες και αξιωματικούς της αφγανικής αστυνομίας.

Αμετακίνητος από τη στάση του απέναντι στους διαδηλωτές που έχουν κατακλύσει μεγάλες πόλεις της Τουρκίας και συγκρούονται σώμα με σώμα με άνδρες των δυνάμεων ασφαλείας, δείχνει ο Ταγίπ Ερντογάν. Μετά τη δήλωση περί «πλιατσικολόγων», τη Δευτέρα φάνηκε πως στόχος του είναι να υποβαθμίσει τις συγκεντρώσεις, αφού αποφάσισε να αναχωρήσει από τη χώρα για την προγραμματισμένη περιοδεία του στο Μαγκρέμπ.

Το ξημέρωμα καταλιάγιασαν οι συγκρούσεις διαδηλωτών με την τουρκική αστυνομία στις μεγάλες πόλεις της χώρας, με την καρδιά των επεισοδίων να χτυπά στην Κωνσταντινούπολη και την οργή να μένει αμείωτη σε Σμύρνη και Άγκυρα. Μάχες στο Μπεσικτάς, μολότοφ έκαψαν μέρος των γραφείων του κόμματος του Ερντογάν στη Σμύρνη. Κοινό αίτημα των διαδηλώσεων, οι οποίες αναμένεται να συνεχιστούν και τη Δευτέρα, η παραίτηση του Ερντογάν, ο οποίος όμως ρίχνει λάδι στη φωτιά χαρακτηρίζοντας «πλιατσικολόγους» τους διαδηλωτές που «υπονομεύουν τη δημοκρατία».

Επί ποδός για τις καταστροφικές πλημμύρες σε διάφορα μέρη της Γερμανίας, της Τσεχίας και της Αυστρίας βρίσκονται συνεργεία της πυροσβεστικής και δυνάμεις του στρατού, καθώς οι ισχυρότατες και διαρκείς βροχές έχουν προκαλέσει υπερχειλίσεις ποταμών και έχουν βυθίσει μεγάλες περιοχές στην κεντρική Ευρώπη. Ιδιαίτερα δύσκολη η κατάσταση στην Τσεχία: Τουλάχιστον τρία άτομα πνίγηκαν, ενώ η άμεση απειλή για την Πράγα έχει οδηγήσει στο προληπτικό κλείσιμο σταθμών του μετρό και στην εκκένωση ενός νοσοκομείου.

Σε αυτοσυγκράτηση κάλεσε τις αστυνομικές δυνάμεις στην Τουρκία ο Λευκός Οίκος, ζητώντας «ηρεμία» όλες τις πλευρές ενώπιον της ανεξέλεγκτης κατάστασης. «Δυσανάλογη χρήση αστυνομικής βίας» διαπιστώνει η ΕΕ, καλώντας σε «διάλογο». Αρκετά υψηλότεροι τόνοι από τη Διεθνή Αμνηστία, η οποία μιλά για «επαίσχυντη αστυνομική βία» και διαπιστώνει ανοικτά πως στόχος της σκληρής αστυνομικής επέμβασης δεν είναι η αντιμετώπιση των βίαιων επεισοδίων αλλά ο εκφοβισμός των διαδηλωτών ώστε να μην βγαίνουν στους δρόμους.

Πυρκαγιά σε μονάδα πουλερικών στην Κίνα στοίχισε τη ζωή σε τουλάχιστον 119 άτομα, εγκλωβίζοντας εργαζομένους στα ερείπια. Η φωτιά φαίνεται ότι ξεκίνησε από τρεις εκρήξεις που αποδίδονται σε βραχυκύκλωμα στις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις της μονάδας. Η πυροσβεστική αναφέρει πως υπήρξε επίσης διαρροή αμμωνίας.

Ο παλαιστίνιος πρόεδρος Μαχμούντ Αμπάς έδωσε εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον πρόεδρο του Πανεπιστημίου της Ναμπλούς, Ράμι Χαμντάλα, σε αντικατάσταση του Σαλάμ Φαγιάντ. Ο νέος πρωθυπουργός θεωρείται πολιτικά ανεξάρτητος.

Η ηθοποιός Αντζελίνα Τζολί έκανε την Κυριακή την πρώτη δημόσια εμφάνισή της αφότου ανακοίνωσε ότι υποβλήθηκε σε διπλή μαστεκτομή, στο πλευρό του συντρόφου της Μπραντ Πιτ, με την ευκαιρία της πρεμιέρας της νέας του ταινίας στο Λονδίνο. «Τα πάει περίφημα», είπε ο Πιτ και πρόσθεσε «έχουμε περάσει στο επόμενο στάδιο», πρόσθεσε.

Νέα επεισόδια σημειώνονται στις μεγαλύτερες πόλεις της Τουρκίας από το απόγευμα της Κυριακής. Προηγήθηκαν δηλώσεις του Ταγίπ Ερντογάν που ξεκαθάρισε ότι εμμένει στα αρχικά του σχέδια για αλλαγές στην πλατεία Ταξίμ -που περιλαμβάνουν και το χτίσιμο τζαμιού-, καθώς και στο γκρέμισμα του πολιτιστικού κέντρου που φέρει το όνομα του Κεμάλ Ατατούρκ. Συγκρούσεις μεταξύ αστυνομίας και διαδηλωτών στην Αγκυρα -κοντά στο γραφείο του πρωθυπουργού-, στη Σμύρνη, καθώς και στην περιοχή Μπεσίκτας της Κωνσταντινούπολης. Κοινό αίτημα των διαδηλωτών η παραίτηση του Ερντογάν.

Κίνδυνο για την δημοκρατία και για την νομιμοποίηση της Ευρώπης αποτελεί η απογοήτευση των εκατομμυρίων νέων οι οποίοι είναι άνεργοι, επισήμανε ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ο οποίος, παράλληλα, απηύθυνε σε άνεργους επαγγελματίες αλλά και σε όσους ενδιαφέρονται να εκπαιδευτούν πρόσκληση να πάνε στη χώρα του.

Ο Ταγίπ Ερντογάν εμφανίστηκε σε δηλώσεις του να επιμένει στη δημιουργία τζαμιού στην πλατεία Ταξίμ, προανήγγειλε δε και το γκρέμισμα ενός παρακείμενου στην πλατεία πολιτιστικού κέντρου Κεμάλ Ατατούρκ για τη δημιουργία όπερας. Ακόμη επέρριψε ευθύνες στην αντιπολίτευση για την υποκίνηση των επεισοδίων και αποκάλεσε τους διαδηλωτές πλιατσικολόγους. Το θέμα είναι πλέον ιδεολογικό, τόνισε, στρέφοντας τα πυρά του και κατά του Twitter.

Το ανώτατο δικαστήριο της Αιγύπτου έκρινε την Κυριακή παράνομο τον νόμο με τον οποίο εξελέγη η Άνω Βουλή της Αιγύπτου (στην οποία επικρατούν οι ισλαμιστές) και η συνταγματική επιτροπή. Αν και το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο αποφάσισε ότι η Άνω Βουλή δεν θα διαλυθεί πριν την εκλογή της Κάτω Βουλής, οι επιπτώσεις στο Σύνταγμα -το οποίο συνέταξε η Άνω Βουλή- δεν έχουν γίνει γνωστές.

Ο Φίλιπ Ρέσλερ, επικεφαλής των Ελεύθερων Δημοκρατών (FDP) που αποτελούν τον ήσσονα εταίρο της κυβέρνησης της Αγκελα Μέρκελ, επέκρινε την καγκελάριο για τις προεκλογικές της υποσχέσεις περί αύξησης των δημοσίων δαπανών εν όψει των βουλευτικών εκλογών και επισήμανε ότι δεν είναι ώρα να εγκαταλειφθεί η «οικονομική σύνεση».

Η γερμανίδα καγκελάριος, σε συνέντευξή της στο περιοδικό Spiegel, εμφανίστηκε αντίθετη στην εκχώρηση περισσότερων εξουσιών στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. «Δεν βλέπω καμιά ανάγκη τα επόμενα χρόνια να δοθούν περισσότερες εξουσίες στην Επιτροπή» είπε η Μέρκελ. «Βρισκόμαστε όλοι στην ίδια βάρκα» πρόσθεσε, τονίζοντας ότι «πολλά εξαρτώνται και για την Γερμανία, από το τι συμβαίνει στην Πορτογαλία, στην Ελλάδα, στην Ισπανία ή άλλες χώρες».

Ανησυχία για την κατάσταση του πολιορκημένου Κουσέιρ στη Συρία εξέφρασε ο Ερυθρός Σταυρός, ζητώντας να του επιτραπεί άμεσα η πρόσβαση στην πόλη για την παροχή βοήθειας. Χιλιάδες πολίτες έχουν παγιδευτεί στο Κουσέιρ, όπου μαίνεται η μάχη ανάμεσα σε κυβερνητικές δυνάμεις και αντάρτες.

Το ελικόπτερο του ιρανού προέδρου Μαχμούντ Αχμαντινεζάντ πραγματοποίησε την Κυριακή επείγουσα προσγείωση σε ορεινή περιοχή, μετέδωσε το ιρανικό ειδησεογραφικό πρακτορείο ISNA. Ο πρόεδρος Αχμαντινεζάντ και οι συνεργάτες του δεν τραυματίστηκαν και συνέχισαν το ταξίδι τους οδικώς.

Στη δημοσιότητα δόθηκε ο επίσημος απολογισμός των μαζικών διαδηλώσεων στην Τουρκία. Σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών, η αστυνομία συνέλαβε 939 διαδηλωτές σε 90 διαδηλώσεις σε 48 πόλεις της Τουρκίας. Για 79 τραυματίες μιλά το υπουργείο, την ώρα που η Διεθνής Αμνηστία κάνει λόγο για 1.000 τραυματίες και δύο νεκρούς. Ηρεμία επικρατεί το πρωί της Κυριακής, χωρίς να αποκλείεται ότι προς το βράδυ η κατάσταση θα αλλάξει εκ νέου.

Σεισμική δόνηση μεγέθους 6,5 βαθμών έπληξε την Κυριακή το νησί της Ταϊβάν, όπως ανακοίνωσε το Αμερικανικό Ινστιτούτο Γεωφυσικής (USGS). Τα τοπικά μέσα ενημέρωσης κάνουν λόγο για υλικές ζημιές, ενώ το Γαλλικό Πρακτορείο μιλά για έναν νεκρό, έναν ορειβάτη που καταπλακώθηκε από βράχους. Δεν υπήρξε προειδοποίηση για τσουνάμι.