τεχεράνη

Νέος γύρος διαπραγμάτευσης μεταξύ της Ομάδας των Έξι (τα πέντε μόνιμα κράτη-μέλη του ΣΑ του ΟΗΕ και η Γερμανία) ανοίγει την Πέμπτη στη Γενεύη, με τις μεγάλες δυνάμεις να διαμηνύουν διά μέσω διπλωματών ότι προσβλέπουν σε μία πρώτη παραχώρηση από την Τεχεράνη, ένα «πρώτο βήμα» οικοδόμησης μέτρων εμπιστοσύνης ώστε να ανοίξει ο δρόμος για περαιτέρω συνομιλίες.

Ο επικεφαλής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA) Γιουκίγια Αμάνο εξετάζει εάν θα ανταποκριθεί στην πρόσκληση που του απηύθυνε η Τεχεράνη να επισκεφθεί την Ισλαμική Δημοκρατία στις 11 Νοεμβρίου, μία πιθανή ένδειξη προόδου στις διαπραγματεύσεις για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Την ίδια στιγμή, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών δηλώνει ότι θα μπορούσε να συναφθεί μία συμφωνία-πλαίσιο για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα στο νέο γύρο διαπραγμάτευσης με τους «Έξι» αυτή την εβδομάδα στη Γενεύη.

Την απομάκρυνση πινακίδων και αφισών με συνθήματα εναντίον των ΗΠΑ στην Τεχεράνη διέταξαν οι ιρανικές αρχές, καθώς το Ιράν βρίσκεται σε συνομιλίες με τους «Έξι» στοχεύοντας, αρχικά, στη χαλάρωση των κυρώσεων σε βάρος του για το πυρηνικό του πρόγραμμα. Οι αφίσες που κατέβηκαν φαίνεται ότι κατηγορούσαν για υποκρισία τις ΗΠΑ στις διαβουλεύσεις με την Τεχεράνη και είχαν στηθεί ενώπιον της 34ης επετείου της «Κρίσης των Ομήρων».

Η Ουάσινγκτον δεν πρόκειται να προχωρήσει σε χαλάρωση κυρώσεων απέναντι στην Τεχεράνη πριν το Ιράν προχωρήσει σε «στέρεα βήματα» για το πυρηνικό του πρόγραμμα, διαμηνύει ο Λευκός Οίκος ενώ έχουν ξεκινήσει ξανά οι συνομιλίες με τους «Έξι». H ιρανική οικονομία στενάζει υπό το βάρος των οικονομικών κυρώσεων, αλλά οι αρκετές επιλογές που υπάρχουν για μερική αποκλιμάκωση της πίεσης δεν θα εφαρμοστούν «στην αρχή της διαπραγμάτευσης», τόνισε η Ουάσινγκτον.

Μία συνάντηση με γερουσιαστές θα έχουν σύμβουλοι του Λευκού Οίκου, προκειμένου να πιέσουν τους πρώτους να «παγώσουν» την επιβολή νέων κυρώσεων στο Ιράν για το πυρηνικό του πρόγραμμα. Την ώρα που το Κογκρέσο ζητά αυστηρότερες κυρώσεις, η κυβέρνηση του Μπαράκ Ομπάμα ζητά χρόνο, προκειμένου να δοθεί μία ευκαιρία στις διαπραγματεύσεις της Ομάδας των Έξι με την Τεχεράνη. Εν τω μεταξύ, διπλωματική πηγή της ΕΕ δήλωσε ότι δεν αποκλείεται η Ένωση να εγκρίνει νέες κυρώσεις κατά της βασικής ναυτιλιακής εταιρείας εμπορικών μεταφορών του Ιράν.

Ανώτερος αξιωματούχος στο Ιράν δήλωσε ότι ο εμπλουτισμός ουρανίου έχει σταματήσει και όλο το υπάρχον απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου μετατρέπεται σε καύσιμα για αντιδραστήρες -μια κίνηση η οποία θα ικανοποιούσε μια βασική απαίτηση των δυτικών κυβερνήσεων που βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Αχμέτ Νταβούτογλου διέψευσε την πληροφορία Αμερικανού δημοσιογράφου ότι η χώρα του αποκάλυψε στην Τεχεράνη την ταυτότητα πρακτόρων του Ισραήλ που δρούσαν στο έδαφός της, κάνοντας λόγο για εκστρατεία δυσφήμισης της Άγκυρας.

Η Διεθνής Αμνηστία παρενέβη προκειμένου να μην προχωρήσει η Τεχεράνη σε επανάληψη της εκτέλεσης ενός ιρανού που κρίθηκε ένοχος για λαθρεμπόριο ναρκωτικών, καταδικάστηκε σε θάνατο διά απαγχονισμού, αλλά επέζησε. Η «αποτρόπαια προοπτική» μίας επανάληψης του απαγχονισμού, διχάζει τους νομικούς κύκλους του Ιράν.

Εν μέσω επευφημιών αλλά και ενώπιον μικρής, όμως «ζωηρής», διαδήλωσης γύρισε ο ιρανός πρόεδρος Χασάν Ροχανί στην Τεχεράνη από την Νέα Υόρκη για τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, μετά τις κινήσεις «δειλής προσέγγισης» με τη διεθνή κοινότητα και ιδιαίτερα προς τις ΗΠΑ. Ενώ αρκετοί Ιρανοί υποδέχθηκαν θριαμβευτικά τον Ροχανί, μικρή ομάδα διαδηλωτών πέταξε αυγά στο αυτοκίνητό του φωνάζοντας συνθήματα «Θάνατος στις ΗΠΑ» στον απόηχο της πρώτης (τηλεφωνικής) συνομιλίας Ιρανού προέδρου με ένοικο του Λευκού Οικου από το 1979.

Σε μετριοπαθείς τόνους κινήθηκε το μεγαλύτερο μέρος της ομιλίας του Ιρανού νέου προέδρου Χασάν Ροχανί στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, ο οποίος επανέλαβε ότι η Τεχεράνη «δεν είναι απειλή» για τη διεθνή κοινότητα και στάθηκε στην ανάγκη επανέναρξης των συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Ακροατήριο της ομιλίας -από την οποία έλειπαν μεν οι «βιτριολικές» κορώνες του προκατόχου του Ροχανί, όπως όμως και απτές προτάσεις για τις συνομιλίες- φαίνεται ότι ήταν όχι μόνο η διεθνής κοινότητα αλλά και η κοινή γνώμη του Ιράν. Η πρώτη υποδοχή των ξένων διπλωματών είναι μάλλον επιφυλακτική, καθώς περιμένουν «πράξεις» από την Τεχεράνη.

Κατηγορηματικά απορρίπτει ο νέος πρόεδρος του Ιράν Χασάν Ροχανί πως η Τεχεράνη έχει πρόθεση να φτιάξει πυρηνικό οπλοστάσιο, λέγοντας πως η χώρα «σε καμία περίπτωση δεν επιδιώκουμε όπλα μαζικής καταστροφής, συμπεριλαμβανομένων πυρηνικών όπλων, ούτε και θα το κάνουμε ποτέ». Παράλληλα, σε άλλη μία ένδειξη «καλής θέλησης» όπως φαίνεται, το Ιράν απελευθέρωσε 11 πολιτικούς κρατουμένους. Η διεθνής κοινότητα αναμένει με ενδιαφέρον την ομιλία του Ροχανί στον ΟΗΕ με φόντο τις «βαλτωμένες» συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Άλλο ένα διστακτικό σημάδι για χαλάρωση της στάσης της απέναντι στις συνομιλίες με τη διεθνή κοινότητα έστειλε η Τεχεράνη: Ο νέος επικεφαλής της ιρανικής ομάδας διαπραγματεύσεων για τα ιρανικά είπε πως η αποστολή «έρχεται αυτή τη φορά με μεγαλύτερη δέσμευση για συμφωνία». Το ενδιαφέρον θα στραφεί στην ομιλία του ιρανού νέου προέδρου Χασάν Ροχανί στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ.

Με ασυνήθιστα μετριοπαθείς τόνους, τουλάχιστον ρητορικούς, ο νέος πρόεδρος του Ιράν Χασάν Ροχανί απευθύνθηκε σε ανώτατο συμβούλιο θρησκευτικών ηγετών στην Τεχεράνη, εξυμνώντας τη μετριοπάθεια και υπογραμμίζοντας πως η πλειοψηφία του ιρανικού λαού «τάσσεται εναντίον του εξτρεμισμού και της εκμετάλλευσης της θρησκείας στην πολιτική». Σε εμφανή μάλιστα αντιδιαστολή με τον προκάτοχό του, έστειλε και τις ευχές τους στους Εβραίους ανά τον κόσμο για την εβραϊκή πρωτοχρονιά.

Η Τεχεράνη εγκατέστησε περίπου 1.000 προηγμένες μηχανές φυγοκέντρησης για τον εμπλουτισμό ουρανίου και σχεδιάζει να πραγματοποιήσει δοκιμές, ανακοίνωσε σε έκθεσή της η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ), την ώρα που στα τέλη Σεπτεμβρίου αναμένεται να πραγματοποιηθεί νέος γύρος συνομιλιών μεταξύ του Ιράν και της Υπηρεσίας.

Τον καθιερωμένο όρκο ενώπιον του Κοινοβουλίου, για την προστασία της θρησκείας και την προάσπιση του Συντάγματος, έδωσε την Κυριακή ο νέος πρόεδρος του Ιράν Χασάν Ροχανί, παρουσία εκπροσώπων από 15 χώρες. Οι υπουργοί της κυβέρνησής του, κατά δήλωση του Ροχανί, προέρχονται από όλο το πολιτικό φάσμα. Κυρώσεις και οικονομία οι μεγάλες προτεραιότητες του Ρoχανί.

Την πλειοψηφία από τον πρώτο γύρο κατάφερε να εξασφαλίσει ο μετριοπαθής κληρικός Χασάν Ροχανί στις κάλπες για την προεδρία του Ιράν, επικρατώντας με λίγο πάνω από το 50% και αφήνοντας αρκετά πίσω του τους υπόλοιπους υποψηφίους. Πίσω από τον νικητή Ροχανί είχαν συμπαραταχθεί οι λεγόμενες μεταρρυθμιστικές δυνάμεις, χάρη και στην ώθηση της ψήφου εμπιστοσύνης από τον πρώην πρόεδρο Χαταμί αλλά και την παραίτηση του μεταρρυθμιστή υποψηφίου Ρεζά Αρέφ (που διευκόλυνε την συσπείρωση υπό τον Ροχανί).

Δύο ιρανοί, οι οποίοι είχαν καταδικασθεί σε θάνατο για κατασκοπεία για λογαριασμό του Ισραήλ και των ΗΠΑ, απαγχονίστηκαν την Κυριακή στην Τεχεράνη, ανακοινώθηκε από τις Αρχές. Οι ιρανικές υπηρεσίες πληροφοριών ανακοινώνουν τακτικά τη σύλληψη προσώπων κατηγορούμενων για κατασκοπεία για λογαριασμό των ΗΠΑ, της Βρετανίας και του Ισραήλ. Πολλές φορές οι συλλήψεις αφορούν το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας, το οποίο την έχει φέρει σε αντιπαράθεση με τη Δύση.

Η Τεχεράνη ανακάλεσε τον πρεσβευτή της στη Λευκωσία για διαβουλεύσεις, ύστερα από την έκδοση ιρανού υπηκόου στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η Λευκωσία εκφράζει την ελπίδα να εκτονωθεί η κατάσταση μέσω της διπλωματικής οδού, τονίζοντας ότι δεν θα επιθυμούσε το επεισόδιο αυτό να οδηγήσει σε όξυνση των σχέσεων της Κύπρου με το Ιράν.

Σε κάποια κινητικότητα στο ζήτημα του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος ελπίζουν οι «Έξι» και η Τεχεράνη, που ξεκίνησαν το νέο γύρο συζητήσεων στο Αλμάτι του Καζακστάν. Επί τάπητος θα τεθεί η πρόταση χαλάρωσης των κυρώσεων σε βάρος του Ιράν με αντάλλαγμα την αναστολή των πιο «ευαίσθητων» πτυχών του πυρηνικού προγράμματος -ενώ την κατάσταση περιπλέκουν ακόμη περισσότερο οι επικείμενες προεδρικές εκλογές στην Τεχεράνη.

Η υπηρεσία ατομικής ενέργειας του Ιράν ανακοίνωσε την Τετάρτη, σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης, ότι η Τεχεράνη ξεκίνησε την εγκατάσταση νέας γενιάς μηχανημάτων εμπλουτισμού ουρανίου στις πυρηνικές εγκαταστάσεις της Νατάνζ τον προηγούμενο μήνα.

Σε καύσιμα για τον ερευνητικό αντιδραστήρα στην Τεχεράνη μετατρέπει το Ιράν μέρος του εμπλουτισμένου ουρανίου που διαθέτει, όπως ανακοίνωσε το υπουργείο Εξωτερικών της χώρας. Η διαδικασία θεωρείται ότι, αν συνεχιστεί, μπορεί να δώσει χρόνο στις διαπραγματεύσεις με τη διεθνή κοινότητα για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Παράλληλα, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών ανέφερε από τη Μόσχα ότι ευελπιστεί σε «θετικά βήματα» στις συνομιλίες που έχουν προγραμματιστεί στο Καζακστάν. Από την πλευρά της η ΙΑΕΑ τόνισε ότι θα εργαστεί σκληρά, προκειμένου να γεφυρωθούν οι διαφορές με το Ιράν.

Ο επικεφαλής του ιρανικού Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας προειδοποίησε το Ισραήλ ότι «θα μετανιώσει την πρόσφατη πράξη επίθεσης» στη Συρία, μιλώντας σε επίσημη επίσκεψή του στη Δαμασκό, αναφερόμενος στην επιδρομή με χρόχο οπλισμό επί συριακού εδάφους που φέρεται να προοριζόταν για την Χεζμπολάχ. «Ο ισλαμικός κόσμος δεν θα επιτρέψει επίθεση στη Συρία» είπε ο Ιρανός αξιωματούχος.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αλί Ακμπάρ Σαλεχί δήλωσε ότι η εξετάζεται «με θετικό τρόπο» η δήλωση του αντιπροέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Τζο Μπάιντεν ότι η Ουάσινγκτον είναι έτοιμη για απευθείας συνομιλίες με την Τεχεράνη για το ζήτημα του πυρηνικού της προγράμματος, απέφυγε όμως να δεσμευτεί ότι το Ιράν θα προσέλθει τελικά σε τέτοιες συνομιλίες.

Το πριν και το μετά παρουσιάζουν ύποπτες διαφορές: αναλυτές αμφιβάλλουν για το εάν η Τεχεράνη όντως εκτόξευσε έναν πίθηκο στο Διάστημα, αφού ο μικρός αστροναύτης που εμφανίστηκε θριαμβευτικά στα μέσα μετά την επιστροφή στη Γη δεν φαίνεται να είναι το ζώο που είχε παρουσιαστεί νωρίτερα.

Νεότερους μηχανισμούς φυγοκέντρισης σκοπεύει να χρησιμοποιήσει το Ιράν για τον εμπλουτισμό ουρανίου στη μονάδα του στο Νατάνζ, όπως ενημέρωσε η Τεχεράνη, σύμφωνα με διπλωμάτες, τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ). Ο εφοδιασμός με σύγχρονο εξοπλισμό μπορεί να περιπλέξει τις ήδη δύσκολες διαβουλεύσεις με τους Έξι για την επανέναρξη των συνομιλιών με το Ιράν για το πυρηνικό του πρόγραμμα.