τεχεράνη

Αντιπροσωπεία της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ) άρχισε τη Δευτέρα συνομιλίες στην Τεχεράνη στο πλαίσιο της έρευνάς της για πιθανή στρατιωτική διάσταση του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, εν όψει της προθεσμίας της 31ης Μαρτίου για ένα πλαίσιο συμφωνίας μεταξύ του Ιράν και της ομάδας 5+1, με ζητούμενο την επισφράγιση τελικής συμφωνίας τον Ιούνιο.

«Βαρετή και επαναλαμβανόμενη» χαρακτήρισε το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν την ομιλία του Μπέντζαμιν Νετανιάχου στο Κογκρέσο των ΗΠΑ. Στην ομιλία του, ο Νετανιάχου προειδοποίησε τον Ομπάμα ότι η διαπραγμάτευση για τα πυρηνικά του Ιράν είναι η «αντίστροφη μέτρηση για έναν πιθανό πυρηνικό εφιάλτη» από μια χώρα που είναι και θα παραμείνει «πάντα εχθρός της Αμερικής».

Το Ιράν απέρριψε σήμερα, Τρίτη, ως «απαράδεκτο» το αίτημα του αμερικανού προέδρου Μπαράκ Ομπάμα να παγώσει η Τεχεράνη για τουλάχιστον δέκα χρόνια τις ευαίσθητες πυρηνικές δραστηριότητές της, μετέδωσε το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars.

Το Ιράν διέψευσε τη Δευτέρα την ύπαρξη επιστολής, την οποία σύμφωνα με την Wall Street Journal απέστειλε ο ανώτατος πνευματικός ηγέτης Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ στον Μπαράκ Ομπάμα με αφορμή την καταπολέμηση του Ισλαμικού Κράτους. Κατά την εφημερίδα, η επιστολή ήταν η απάντηση σε αντίστοιχη κίνηση του αμερικανού προέδρου τον Οκτώβριο.

Το αμερικανικό Πεντάγωνο υποστηρίζει πως και η ιρανική αεροπορία διεξάγει αεροπορικές επιδρομές εναντίον της τζιχαντιστικής ISIS στο ανατολικό Ιράκ -χωρίς συντονισμό με τις ΗΠΑ. Αξιωματούχοι από την Τεχεράνη που επικαλούνται όμως ειδησεογραφικά πρακτορεία διαψεύδουν τις επιχειρήσεις, επαναλαμβάνοντας πως αποκλείεται σε κάθε περίπτωση συνεργασία με την Ουάσινγκτον.

Προς τη σύναψη συμφωνίας εμπορικής ανταλλαγής που περιλαμβάνει τη διάθεση σιτηρών και βιομηχανικών προϊόντων αντί πετρελαίου κινείται η Ρωσία με το Ιράν, βάσει δηλώσεων του ρώσου υπουργού Οικονομίας Αλεξέι Ουλιουκάγεφ κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στην Τεχεράνη. Η συμφωνία ενδέχεται να ανέρχεται στα 20 δισ. δολάρια και έχει επικριθεί προκαταβολικά από τον Λευκό Οίκο ως ασύμβατη με τις διαπραγματεύσεις των Έξι με το Ιράν σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Η 24η Νοεμβρίου, η δεύτερη προθεσμία που είχαν θέσει οι Έξι και το Ιράν στις συνομιλίες τους για συνολική συμφωνία επί του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης, έφτασε και όλα δείχνουν πως οι δύο πλευρές παραμένουν σε απόσταση. Οι ΥΠΕΞ στη Βιέννη συζητούν μέχρι την τελευταία στιγμή, όμως πλέον όχι γύρω από συνολική συμφωνία αλλά για ενδεχόμενη νέα παράταση -κίνηση με εσωτερικό κόστος και για την Ουάσινγκτον αλλά και για την Τεχεράνη, το οποίο μπορεί να καταλήξει να υπονομεύσει ακόμη και τη συνέχιση της διαδικασίας.

Κορυφώνεται στη Βιέννη ο διπλωματικός «πυρετός» εν όψει της προθεσμίας που λήγει τα μεσάνυχτα της Δευτέρας για την επίτευξη συνολικής συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Ωστόσο το κέντρο βάρος έχει ήδη μετατοπιστεί στην παράταση -για δεύτερη φορά- του διαλόγου, η οποία δεν θα έλθει χωρίς πολιτικό κόστος για την κυβέρνηση Ομπάμα. Η «Ομάδα 5+1» (ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Βρετανία, Γαλλία και Γερμανία) έχει ξεκινήσει ήδη εσωτερικές συνομιλίες για τις πιθανές προσεγγίσεις που θα παρουσιάσει στην Τεχεράνη, αναφέρουν δυτικοί διπλωμάτες.

Δύο φαίνεται να είναι τα κυριότερα «αγκάθια» στην επίτευξη συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν εν όψει της καταληκτικής ημερομηνίας της 24ης Νοεμβρίου. Οι συνομιλίες «πάγωσαν» την Παρασκευή, καθώς ο ιρανός αξιωματούχος επέστρεψε στην Τεχεράνη για να λάβει οδηγίες. Ο δε Τζον Κέρι αναμένει τις εξελίξεις από το Παρίσι.

Οι ιρανικές αρχές έδωσαν άδεια στον γνωστό έλληνα συνθέτη και μουσικό Yanni να πραγματοποιήσει συναυλία στην Τεχεράνη και στο νησί Κις μέσα στους επόμενους μήνες.

Στιγμιότυπα από την πτήση ενός αεροσκάφους, το οποίο η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι είναι αντίγραφο του αμερικανικού μη επανδρωμένου αναγνωριστικού που έπεσε στα χέρια της το 2011, μετέδωσε η ιρανική τηλεόραση.

Λίγα 24ωρα μετά το δημοσίευμα της Wall Street Journal, σύμφωνα με το οποίο ο Ομπάμα απευθύνθηκε στην Τεχεράνη, συνδέοντας το πυρηνικό της πρόγραμμα με την υπόθεση των τζιχαντιστών, ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας ήλθε να διαψεύσει τις πληροφορίες. «Δεν υπάρχει καμία απολύτως σύνδεση των συνομιλιών με οποιοδήποτε άλλο θέμα» ξεκαθάρισε ο Τζον Κέρι.

Η νεαρή Ιρανοβρετανή Γοντσέχ Γκαβαμί, που έχει καταδικαστεί σε φυλάκιση ενός έτους γιατί θέλησε να παρακολουθήσει έναν αγώνα βόλεϊ ανδρών στην Τεχεράνη, άρχισε νέα απεργία πείνας, όπως δήλωσε ο αδελφός της Ιμάμ Γαβαμί. «Άρχισε απεργία πείνας το Σάββατο. Δεν τρώει καθόλου στερεά τροφή, δεν πίνει τίποτε».

Οι Ηνωμένες Πολιτείες χαιρέτισαν την απόφαση της Τουρκίας να επιτρέψει τη διέλευση κούρδων μαχητών που θα ενισχύσουν την άμυνα του Κομπάνι. Η αλλαγή στάσης της τουρκικής κυβέρνησης έρχεται τη στιγμή που εντείνονται τα αεροπορικά πλήγματα κατά θέσεων των τζιχαντιστών στην πόλη, ενώ τα ξημερώματα της Δευτέρας έγινε για πρώτη φορά ρίψη όπλων στους κούρδους.

Με τον Μπαράκ Ομπάμα συναντήθηκε στον Λευκό Οίκο ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπέντζαμιν Νετανιάχου. Στις δηλώσεις του επανέλαβε την προσήλωσή του στη λύση των δύο κρατών στη Μέση Ανατολή, ενώ εξέφρασε την ελπίδα ότι οι ΗΠΑ δεν θα επιτρέψουν οποιαδήποτε πυρηνική συμφωνία με το Ιράν που θα αφήσει την Τεχεράνη στα πρόθυρα του να γίνει χώρα με πυρηνικά.

Τουλάχιστον 39 άνθρωποι βάσει νεότερων πληροφοριών, ανάμεσά τους αρκετά παιδιά, σκοτώθηκαν κατά τη συντριβή αεροσκάφους ιρανικής αεροπορικής εταιρείας κοντά στο αεροδρόμιο Μεχραμπάντ της Τεχεράνης, το οποίο εκτελούσε εσωτερική πτήση Τεχεράνη-Ταμπάς (ανατολικό Ιράν). Το αεροσκάφος είχε μόλις απογειωθεί και κατέπεσε σε κατοικημένη περιοχή σε απόσταση περίπου πέντε χιλιομέτρων από το αεροδρόμιο Μεχραμπάντ, στα δυτικά της Τεχεράνης.

Ο ανώτατος πνευματικός ηγέτης του Ιράν αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ χαρακτήρισε το Ισραήλ «λυσσασμένο σκύλο» που διαπράττει «γενοκτονία» στη Γάζα και κάλεσε τον ισλαμικό κόσμο να «εξοπλίσει» τους Παλαιστίνιους.

Χωρίς σημείο σύγκλισης έληξε ο νέος γύρος συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν στη Βιέννη. Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν άφησε να εννοηθεί ότι η Ομάδα των Έξι τάσσεται υπέρ του να δοθεί παράταση για τις συνομιλίες, σε μια προσπάθεια να επιτευχθεί συμφωνία με την Τεχεράνη για το πυρηνικό της πρόγραμμα. Ο αμερικανός ΥΠΕΞ δήλωσε ότι οι διαφορές παραμένουν και είναι «πολύ πραγματικές» και τόνισε ότι το Ιράν θα πρέπει να μειώσει τη δυνατότητα να παράγει πυρηνικό καύσιμο, εάν επιθυμεί μία μακροπρόθεσμη συμφωνία.

Οι βασικές διαφωνίες για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν παραμένουν ανάμεσα στην Τεχεράνη και την Ομάδα των Έξι δήλωσε ο ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Μοχαμάντ Τζαβάντ Ζαρίφ, στο τέλος του πέμπτου γύρου των συνομιλιών στη Γενεύη. Ο ίδιος δήλωσε ότι σημειώθηκε, πάντως, πρόοδος. H EE δηλώνει ότι οι δύο πλευρές άρχισαν να συντάσσουν ένα κείμενο συμφωνίας, το οποίο θα συζητηθεί στον επόμενο γύρο συνομιλιών που ξεκινά στις 2 Ιουλίου. Το Ιράν τηρεί τις δεσμεύσεις προηγούμενων συμφωνιών, σύμφωνα με έκθεση της ΙΑΕΑ.

Επαναλαμβάνει η Τεχεράνη πως είναι «δυνητικά παρούσα» στη μάχη κατά της σουνιτικής ISIS στο Ιράκ, με τον ιρανό πρόεδρο Χασάν Ροχανί να υπογραμμίζει ότι το Ιράν θα «δεν θα διστάσει να προστατεύεσει σιιτικά προσκυνήματα από δολοφόνους και τρομοκράτες».

Ανοιχτό αφήνει ο επικεφαλής διπλωματίας των ΗΠΑ Τζον Κέρι το ενδεχόμενο απευθείας συνομιλιών με το Ιράν για την εφιαλτική κατάσταση στο Ιράκ. Ήδη αναμένεται μία πρώτη προσέγγιση στη Βιέννη, ωστόσο το Πεντάγωνο αποσαφηνίζει ότι η Ουάσινγκτον δεν πρόκειται να συντονίσει πιθανή στρατιωτική δράση με την Τεχεράνη. Πλοία στον Περσικό στέλνουν οι ΗΠΑ και εξετάζουν αεροπορικές επιδρομές, την ώρα που οι σουνίτες ισλαμιστές καταλαμβάνουν τη βόρεια πόλη Ταλ Αφάρ.

Απευθείας διάλογο με το Ιράν φέρεται να εξετάζει να ανοίξει η Ουάσινγκτον ενώπιον της προέλασης των τζιχανιστών στο Ιράκ, σύμφωνα με πηγές στην αμερικανική κυβέρνηση που επικαλούνται ξένα ΜΜΕ. Ανάλογη ετοιμότητα είχε δείξει τις τελευταίες ημέρες και η Τεχεράνη. Το ενδεχόμενο προσέγγισης ΗΠΑ με το σιιτικό Ιράν είναι μέτρο της ανησυχίας που επικρατεί για την ενίσχυση της σουνιτικής ISIS στο κεντρικό Ιράκ. Συνεχίζεται η προέλαση της οργάνωσης, η οποία κατέλαβε πόλη προς το βορρά.

Λίγη ώρα μετά την άρνηση του προέδρου του Ιράν ότι έχουν σταλεί ιρανοί στρατιώτες στο Ιράκ, ανώτερος ιρακινός αξιωματούχος δήλωσε στον βρετανικό Guardian ότι το τελευταίο 48ωρο η Τεχεράνη έστειλε 2.000 στρατιώτες της στη Βαγδάτη, για να βοηθήσει τον ιρακινό στρατό να αντιμετωπίσει τους τζιχαντιστές.

Η Τεχεράνη είναι έτοιμη να προσφέρει βοήθεια στην κυβέρνηση του Ιράκ, στον αγώνα της κατά των σουνιτών ισλαμιστών, εντός του πλαισίου της διεθνούς νομοθεσίας, είπε ο πρόεδρος του Ιράν Χασάν Ροχανί το Σάββατο. Δεν απέκλεισε, μάλιστα, την συνεργασία με τις ΗΠΑ, εάν δει βήματα για την καταπολέμηση των τρομοκρατικών οργανώσεων.

Το Πεντάγωνο ανακοινώνει ότι δεν μπορεί να επιβεβαιώσει αναφορές μέσων ενημέρωσης που θέλουν το (σιιτικό) Ιράν να έχει στείλει δυνάμεις των Φρουρών της Επανάστασης στο Ιράκ προς υποστήριξη των κυβερνητικών δυνάμεων απέναντι στην προέλαση των τζιχαντιστών. Ταυτόχρονα το Στέιτ Ντιπάρτμεντ αρνείται ότι οι ΗΠΑ συνομιλούν με το Ιράν, το οποίο εμφανίζεται τόσο ανήσυχο για την προέλαση των σουνιτών ισλαμιστών ώστε θα μπορούσε να συνεργαστεί ακόμη με τον «αμερικανικό διάβολο».