συριακή

Μία ημέρα αφότου ο Πάπας Φραγκίσκος ολοκλήρωσε την επίσκεψή του στην Τουρκία με προσευχή για ειρήνευση στο μέτωπο της Ουκρανίας, ο Ταγίπ Ερντογάν υποδέχεται στην Άγκυρα τον ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν. Οι συνομιλίες αναμένεται να επικεντρωθούν στην ενίσχυση των διμερών εμπορικών σχέσεων με τις εκ διαμέτρου διαφορετικές θέσεις Πούτιν-Ερντογάν για την κρίση στο Συρία να μένουν σε δεύτερο πλάνο.

Αποτυχία των ξένων βομβαρδισμών εναντίον θέσεων της τζιχαντιστικής ISIS στη Συρία βλέπει η Δαμασκός, υποστηρίζοντας πως οι σχεδόν δίμηνες επιχειρήσεις δεν έχουν πλήξει την οργάνωση. Η συριακή κυβέρνηση θεωρεί «μοναδικό τρόπο αντιμετώπισης» να κλείσει η Τουρκία τα σύνορα.

Πάνω από 800 άτομα έχουν σκοτωθεί στη συριακή πόλη Κομπάνι από την έναρξη της επίθεσης που εξαπέλυσε η οργάνωση Ισλαμικό Κράτος πριν από 40 ημέρες, σύμφωνα με τον πρόσφατο απολογισμό που δημοσίευσε το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στον οποίο δεν έχει υπολογίσει τα θύματα από τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς.

Τουρκικά άρματα μάχης και τεθωρακισμένα έλαβαν θέσεις στη συριακή μεθόριο κοντά στην πόλη Αΐν αλ-Αράμπ, Κομπανί στα κουρδικά, καθώς εντείνεται η επίθεση των τζιχαντιστών του Ισλαμικού Κράτους, οι οποίοι φέρεται να βρίσκονται σε απόσταση μόλις πέντε χιλιομέτρων από την πόλη. Νωρίτερα, μάχη ήταν σε εξέλιξη γύρω από την πόλη Αμαρίγια αλ Φαλούτζα, μόλις 40χλμ από τη Βαγδάτη.

Ο κύβος ερρίφθη: Και στη Συρία επεκτάθηκαν οι επιδρομές των αμερικανικών μαχητικών κατά θέσεων τζιχαντιστών, με πλήγματα από αέρος και θαλάσσης. Η Δαμασκός περιορίστηκε να αναφέρει ότι είχε ενημερωθεί «ώρες νωρίτερα». Στις επιχειρήσεις εμπλέκονται και η Σαουδική Αραβία, τα Εμιράτα, η Ιορδανία, το Κατάρ και το Μπαχρέιν. Αναφορές και για αμάχους μεταξύ των θυμάτων. Το Λονδίνο δεν έχει ακόμη αποφασίσει εάν θα πάρει μέρος στις επιδρομές.

Τόσο την συριακή κυβέρνηση όσο και τους τζιχαντιστές στη Συρία κατηγορεί επιτροπή του ΟΗΕ για συστηματική τέλεση εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας, με την Κάρλα ντελ Πόντε να ζητά να σταλεί ο «φάκελος Συρία» στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για να αποδοθεί δικαιοσύνη. Παράλληλα, οι ερευνητές του ΟΗΕ εκφράζουν ανησυχία για την τύχη εφήβων που εκπαιδεύονται υποχρεωτικά σε στρατόπεδα των τζιχαντιστών, εν όψει ενδεχόμενων αεροπορικών επιδρομών.

Την ώρα που ο Λευκός Οίκος εξετάζει, χωρίς ακόμη να έχει αποφασίσει, το ενδεχόμενο πληγμάτων και στη συριακή επικράτεια εναντίον των τζιχαντιστών του «Ισλαμικού Κράτους», αξιωματούχοι αναφέρουν στα αμερικανικά ΜΜΕ πως η Ουάσινγκτον βολιδοσκοπεί συμμαχικές χώρες για υποστήριξη σε ενδεχόμενες επιχειρήσεις. Οι ΗΠΑ αποκλείουν όμως συνεργασία με τον Άσαντ, προσβλέποντας σε παράλληλη ενίσχυση της μετριοπαθούς συριακής αντιπολίτευσης.

Αμερικανοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι ο Λευκός Οίκος έχει δώσει το πράσινο φως να ξεκινήσουν αναγνωριστικές πτήσεις πάνω από τη συριακή επικράτεια για εντοπιστούν θέσεις των τζιχαντιστών -κίνηση που ερμηνεύεται ως προετοιμασία για επέκταση των πληγμάτων κατά του Ισλαμικού Κράτους και εκτός του Ιράκ. Η Ουάσινγκτον δεν προτίθεται να ζητήσει την άδεια της Δαμασκού για τις αναγνωριστικές πτήσεις, ενώ οι αξιωματούχοι υπογραμμίζουν πως δεν έχουν εγκριθεί ακόμη επιδρομές.

Η συριακή κυβέρνηση δηλώνει έτοιμη να συνεργαστεί για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας στο πλαίσιο μιας περιφερειακής και διεθνούς συμμαχίας, προειδοποιώντας ότι οι όποιες κινήσεις δεν πρέπει να είναι μονομερείς, αλλά να γίνουν σε συνεργασία με τη Δαμασκό. Από την πλευρά του το Βερολίνο ξεκαθαρίζει ότι δεν υπάρχει περιθώριο συνεργασίας με το καθεστώς Ασαντ. Να γεφυρώσουν τις διαφορές τους με τον σύρο πρόεδρο Δύση και αραβικές χώρες καλεί η Μόσχα.

Η μετριοπαθής, υποστηριζόμενη από τη Δύση, συριακή αντιπολίτευση εξέλεξε νέο πρόεδρο της τον Χάντι αλ Μπάχρα, επικεφαλής διαπραγματευτή στις συνομιλίες της Γενεύης, έπειτα από τριήμερο συνέδριο στην Κωνσταντινούπολη.

Υπό την πίεση βουλευτών και γερουσιαστών που ζητούν να ενισχυθεί η υποστήριξη της Ουάσινγκτον προς τη συριακή αντιπολίτευση και με φόντο την προέλαση των τζιχαντιστών στο Ιράκ, ο Μπαράκ Ομπάμα καλεί το Κογκρέσο να εγκρίνει τη διάθεση ποσού 500 εκατ. δολαρίων για την εκπαίδευση και τον εξοπλισμό των μετριοπαθών ανταρτών που επιδιώκουν την ανατροπή του προέδρου Μπασάρ αλ-Άσαντ.

Η Συρία πραγματοποίησε αεροπορικές επιδρομές όχι εναντίον στόχων της Isis στο βόρειο Ιράκ, αλλά εντός της Συρίας, δήλωσε ο ιρακινός πρωθυπουργός, σύμφωνα με το BBC, τονίζοντας, πάντως, ότι οι βομβαρδισμοί κατά του ISIS είναι «καλοδεχούμενοι». Οι πληροφορίες είναι αντιφατικές, καθώς στρατός και αντάρτες έκαναν λόγο για επίθεση εντός ιρακινού εδάφους. Ο Αλ Μάλικι για πρώτη φορά δήλωσε ότι είναι απαραίτητη μια πολιτική λύση στην κρίση, η οποία λύση θα συμβαδίζει με τη στρατιωτική δράση εναντίον των τζιχαντιστών.

Εννέα στόχους σε συριακό έδαφος έπληξαν ισραηλινά μαχητικά τα ξημερώματα της Δευτέρας, μετά τον θάνατο ενός εφήβου στα Υψώματα του Γκολάν εξαιτίας «επίθεσης» από τη συριακή πλευρά. Ανάμεσα στους στόχους ήταν περιφερειακή στρατιωτική διοίκηση. Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχει αντίδραση από τη Δαμασκό.

Διπλωματικό στάτους έδωσαν οι ΗΠΑ στη συριακή αντιπολίτευση, αναγνωρίζοντάς την ως ξένη αντιπροσωπεία σε μία προσπάθεια να ενισχυθεί το κύρος της την ώρα που ο Άσαντ κερδίζει έδαφος στη σύγκρουση. Η κίνηση δεν θεωρείται ωστόσο ότι σηματοδοτεί αλλαγή στάσης της μέχρι τώρα «διστακτικής» Ουάσινγκτον σε υλική υποστήριξη στις αντικαθεστωτικές ομάδες.

Ένας σύρος κομμουνιστής βουλευτής είναι ο πρώτος που ανακοίνωσε την υποψηφιότητά του για τις πρώτες εδώ και μισό αιώνα προεδρικές εκλογές στη Συρία. Η ψηφοφορία, η οποία έχει προγραμματισθεί για τις 3 Ιουνίου, θα πραγματοποιηθεί στις ζώνες που ελέγχονται από το καθεστώς. Ο Μπασάρ αλ-Άσαντ δεν έχει ακόμη ανακοινώσει επισήμως την υποψηφιότητά του. Είχε δηλώσει τον Ιανουάριο πως υπάρχουν «πολλές πιθανότητες» να είναι υποψήφιος.

Στο «κόκκινο» επιστρέφει η ένταση μεταξύ Τουρκίας και Συρίας με την κατάρριψη συριακού μαχητικού αεροσκάφους MIG-23 από τις τουρκικές δυνάμεις στη μεθόριο, κοντά σε συριακή περιοχή όπου μαίνονται συγκρούσεις με τις αντικαθεστωτικές δυνάμεις. Παραβίαση του εναέριου χώρου της κατήγγειλε η Τουρκία με τον Ερντογάν να διαμηνύει ότι η Συρία «άξιζε σκληρή απάντηση». Για «ωμή επιθετικότητα» μιλά από την πλευρά της η Δαμασκός, λέγοντας ότι το αεροσκάφος κατερρίφθη ενώ βρισκόταν επάνω από συριακή επικράτεια. Φωτορεπορτάζ και βίντεο.

Η συριακή αντιπολίτευση ζήτησε την Τετάρτη να εγκαθιδρυθεί μια μεταβατική κυβέρνηση, η οποία θα επιβλέψει μια συνολική εκεχειρία υπό τον έλεγχο του ΟΗΕ και θα έχει την εξουσία να διώξει τους ξένους μαχητές, σε ένα σχέδιο που παρουσιάστηκε στις συνομιλίες στη Γενεύη και στο οποίο δεν γίνεται αναφορά στον Μπασάρ Αλ-Άσαντ. Πρόθυμη να συζητήσει το θέμα των ξένων μαχητών η συριακή κυβέρνηση. Συνεχίστηκε η απομάκρυνση αμάχων στη Χομς, πιθανώς να παραταθεί η εκεχειρία.

Για το δεύτερο γύρο των συνομιλιών υπό την αιγίδα της διεθνούς κοινότητας επιστρέφουν στην Ελβετία η συριακή κυβέρνηση και ο συνασπισμός των εξόριστων κομμάτων της αντιπολίτευσης, με τις ελπίδες να παραμένουν μόνο στο ελάχιστο. Το μοναδικό, έμμεσο, απτό αποτέλεσμα του πρώτου γύρου της «Γενεύης ΙΙ» ήταν η απομάκρυνση 600 αμάχων από την Χομς και η παράδοση ανθρωπιστικής βοήθειας στην πολιορκημένη πόλη -κι αυτή ακόμη, εν μέσω πυρών.

Καταδικάζοντας την επίθεση σε οχηματοπομπή που παρέδιδε ανθρωπιστική βοήθεια στη συριακή Χόμς, τα Ηνωμένα Έθνη υπογραμμίζουν ότι δεν θα πτοηθούν και θα συνεχίσουν «να συνδράμουν όσους το χρειάζονται». Συριακή κυβέρνηση και αντικαθεστωτικοί επιρρίπτουν ο ένας στον άλλον την επίθεση στο κονβόι.

Η συριακή κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι συνήφθη συμφωνία με τα Ηνωμένα Έθνη για την άμεση έξοδο των αμάχων από τις συνοικίες που ελέγχουν οι αντικαθεστωτικοί στην παλιά πόλη της Χομς, η οποία πολιορκείται από τον τακτικό στρατό από τον Ιούνιο του 2012. Ο ΟΗΕ δηλώνει επίσης έτοιμος για τη διανομή ανθρωπιστικής βοήθειας για τους χιλιάδες πολιορκημένους κατοίκους μόλις οι δύο πλευρές δώσουν το «πράσινο φως» για ασφαλή δέλευση.

«Η διεθνής κοινότητα αποδεικνύεται ανίκανη στη συριακή κρίση, όπως αποδείχτηκε ανίκανη επί τρία χρόνια στη Βοσνία ή στη Ρουάντα για χρόνια» δήλωσε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Αχμέτ Νταβούτογλου στο πλαίσιο της Διάσκεψης για την Ασφάλεια στο Μόναχο, καταγγέλλοντας την αποτυχία του ΟΗΕ να τερματίσει την αιματοχυσία.

Αλληλοκατηγορίες εκτόξευσαν συριακή κυβέρνηση και αντιπολίτευση, μετά το τέλος της πρώτης φάσης των ειρηνευτικών συνομιλιών στη Γενεύη, οι οποίες έληξαν χωρίς συμφωνία. Ο υπουργός Εξωτερικών της Συρίας κατηγόρησε την αντιπολίτευση για «ανωριμότητα», ενώ ο Λουάι Σάφι από την αντιπολίτευση δήλωσε ότι το καθεστώς δεν επιθυμεί να σταματήσει η αιματοχυσία. Ο ειδικός απεσταλμένος του ΟΗΕ για τη Συρία, Λαχντάρ Μπραχίμι, δήλωσε ότι υπήρξε «κοινό έδαφος» στις συνομιλίες και προγραμματίζει νέο κύκλο επαφών για τις 10 Φεβρουαρίου. Ο Μπραχίμι θα βρεθεί το Σάββατο στο Μόναχο, όπου θα έχει επαφές με τον ΓΓ του ΟΗΕ και με τους υπουργούς Εξωτερικών των ΗΠΑ και της Ρωσίας.

Εμφανές είναι το αδιέξοδο στη Γενεύη σχετικά με το βασικό ζήτημα μίας μεταβατικής κυβέρνησης και του μελλοντικού ρόλου του Μπασάρ αλ-Άσαντ, ωστόσο οι αντιμαχόμενες πλευρές έχουν «προφανή επιθυμία» να συνεχίσουν τις συνομιλίες σύμφωνα με τον ειδικό μεσολαβητή Λάκνταρ Μπραχίμι. Συριακή κυβέρνηση και αντιπολίτευση εξακολουθούν να συζητούν πώς θα μπορέσουν να απομακρυνθούν γυναίκες και παιδιά από την Χομς, ενώ δεν έχει υπάρξει μέχρι στιγμής συμφωνία για την αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας στην πολιορκημένη πόλη.

Η αντιπροσωπεία της συριακής κυβέρνησης απειλεί να αποχωρήσει από τη Γενεύη ΙΙ, εάν δεν γίνει μέχρι το Σάββατο «σοβαρός» διάλογος. Οι ειρηνευτικές συνομιλίες για τη Συρία ξεκίνησαν σε πολύ ψυχρό κλίμα, μετά την αποτυχία του ΟΗΕ να συγκεντρώσει στην ίδια αίθουσα και τις δύο πλευρές.  «Αν δεν πραγματοποιηθούν σοβαρές συνομιλίες ως το Σάββατο, η επίσημη συριακή αντιπροσωπεία θα αναχωρήσει από τη Γενεύη εξαιτίας έλλειψης σοβαρότητας ή προετοιμασίας της άλλης πλευράς» δήλωσε ο σύρος υπουργός Εξωτερικών, Ουαλίντ Μουάλεμ.

Ανώτερο στέλεχος του Εθνικού Συριακού Συνασπισμού δήλωσε την Τρίτη ότι η συριακή αντιπολίτευση θα απαιτήσει την απομάκρυνση του «εγκληματία» προέδρου της Συρίας, Μπασάρ Αλ Άσαντ. Αναφερόμενος στις εικόνες που δείχνουν συστηματικά βασανιστήρια και δολοφονίες κρατουμένων από τις δυνάμεις του Άσαντ, είπε: «Οι εικόνες που είδαμε τις τελευταίες ημέρες δείχνουν ότι αυτό το καθεστώς δεν αξίζει τίποτα λιγότερο από το να δικαστεί ενώπιον του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου».