συμβούλιο ασφαλείας

Κατηγορώντας το Συμβούλιο Ασφαλείας για «δύο μέτρα και δύο σταθμά» στη Μέση Ανατολή, η Σαουδική Αραβία αρνείται για πρώτη φορά στα χρονικά του θεσμού να αναλάβει θέση μη μόνιμου κράτους-μέλους. Προς έκπληξη των διπλωματών του οργανισμού, η Σ.Αραβία απέρριψε την έδρα της καταγγέλλοντας το ΣΑ για αδράνεια και αποτυχία εκπλήρωσης των καθηκόντων του ως προς την αντιμετώπιση παγκόσμιων συγκρούσεων και ειδικά του συριακού εμφυλίου. Η απόφαση δεν έχει ανακοινωθεί πάντως ακόμη επίσημα στον ΟΗΕ.

Το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών ενέκρινε ομόφωνα ψήφισμα με το οποίο απαιτεί την καταστροφή του χημικού οπλοστασίου του συριακού καθεστώτος. Η θετική ψηφοφορία στο ΣΑ του ΟΗΕ χαρακτηρίζεται ως μια σημαντική διεθνής διπλωματική επιτυχία καθώς είναι το πρώτο ψήφισμα που εγκρίθηκε από την αρχή της σύγκρουσης στη Συρία τον Μάρτιο του 2011.

Ο Οργανισμός για την Απαγόρευση των Χημικών Όπλων (OPCW) σχεδιάζει άμεσες -ήδη από την Τρίτη- και ασυνήθιστα ευρείες επιθεωρήσεις στις συριακές εγκαταστάσεις, σύμφωνα με προσχέδιο της σχετικής απόφασης που διέρρευσε. Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ έχει ήδη καταλήξει σε συμφωνία για το συριακό ψήφισμα και περιμένει τις αποφάσεις του OPCW για να προχωρήσει σε ψηφοφορία.

Με το ενδεχόμενο μίας επίθεσης στη Συρία να φαίνεται όλο και κοντινό ώρα με την ώρα, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ κλήθηκε να συζητήσει την πρόταση που είχε καταθέσει η Βρετανία, ένα από τα πέντε μόνιμα μέλη, για να συναντήσει όμως την (αναμενόμενη) αντίδραση της Ρωσίας και της Κίνας. Η κεκλεισμένων των θυρών συνάντηση των πέντε μόνιμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας έληξε χωρίς να υπάρξει συμφωνία.

Τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ κάλεσαν την μεταβατική αιγυπτιακή κυβέρνηση και τους Αδελφούς Μουσουλμάνους να δείξουν «τη μέγιστη δυνατή αυτοσυγκράτηση», σε έκτακτη συνεδρίαση του οργάνου για το μακελειό στο Κάιρο. Η έκτακτη συνεδρίαση, η μικρότερης βαρύτητας κίνηση του ισχυρότερου οργάνου των Ηνωμένων Εθνών, δεν κατέληξε σε κοινό ανακοινωθέν αλλά η προεδρεύουσα του Συμβουλίου σημείωσε την λύπη που εξέφρασαν όλα τα μέλη του για τον αιματηρό απολογισμό της επέμβασης της Τετάρτης.

Με νέες κυρώσεις για την πυρηνική δοκιμή του Φεβρουαρίου απάντησε -και μάλιστα ομόφωνα, με την ψήφο και της Κίνας- το Συμβούλιο Ασφαλείας, την ώρα που η Πιονγκγιάνγκ απειλεί τις ΗΠΑ με προληπτικό πυρηνικό χτύπημα και ανεβάζει τους τόνους στην αντιπαράθεσή της με τη Δύση για το πυρηνικό της πρόγραμμα.

Η Αργεντινή, η Αυστραλία, το Λουξεμβούργο, η Νότιος Κορέα και η Ρουάντα θα είναι τα νέα μη μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για τη διετία 2013-2014 μετά την εκλογή τους από τη Γενική Συνέλευση την Πέμπτη. Πρόκειται να αντικαταστήσουν αντίστοιχα τη Κολομβία, τη Γερμανία, τη Πορτογαλία, την Ινδία και τη Νότιο Αφρική.

Τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών κατέληξαν σε συμφωνία επί του κειμένου καταδίκης της Συρίας για την επίθεση με όλμους κατά τουρκικής πόλης όπου σκοτώθηκαν πέντε άμαχοι, χαρακτηρίζοντάς την παραβίαση του διεθνούς δικαίου και απαιτώντας λήψη μέτρων ώστε να μην επαναληφθούν παρόμοια περιστατικά. Στη συνεδρίαση απορρίφθηκε ρωσικό σχέδιο δήλωσης που καλούσε τόσο Συρία όσο και Τουρκία σε αυτοσυγκράτηση, αλλά τελικά από το κείμενο αφαιρέθηκε, ώστε να συμφωνήσει η Μόσχα, διατύπωση στην οποία η επίθεση χαρακτηριζόταν «απειλή στη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια».

Το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών θα συζητήσει το Κυπριακό κατά τη συνεδρίασή του την ερχόμενη Τρίτη, το οποίο ο ειδικός αντιπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα στην Κύπρο θα ενημερώσει για τη λειτουργία της UNIFICYP, της ειρηνευτικής δύναμης στο νήσι. Ο Αλ.Ντάουνερ θα αναφερθεί στη διαπραγματευτική διαδικασία , το σημερινό αδιέξοδο και τις προοπτικές που διαγράφονται.

Την ώρα που το Συμβούλιο Ασφαλείας αναζητεί τρόπους για να επέλθει πραγματική ειρήνευση στη Συρία όπου μαίνεται ο εμφύλιος με δεκάδες νέα θύματα τις τελευταίες ημέρες, εντείνονται οι διπλωματικές κινήσεις που απομονώνουν ακόμα περισσότερο τη Συρία. Η Ρωσία πάντως επιμένει στη θέση της αλλά ίσως χρειαστεί να πάρει σύντομα αποφάσεις για το σύμμαχό της· από την πλευρά της η Τουρκία προσχωρεί και αυτή στην ομάδα των χωρών που παγώνουν τις σχέσεις τους με τη Δαμασκό...

Την ανάπτυξη ομάδας 300 παρατηρητών επί συριακού εδάφους για τους επόμενους τρεις μήνες ενέκρινε ομόφωνα το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, ενισχύοντας τον αριθμό των μελών της ομάδας και υποβάλλοντάς την απευθείας στην αξιολόγηση του ΓΓ Μπαν Γκι-Μουν. Το ψήφισμα του Συμβουλίου σημείωνει επίσης πως η παύση της βίας που προέβλεπε η εκεχειρία «είναι προφανώς ανεπαρκής».

Σήμερα, Σάββατο, αναμένεται να ψηφιστεί στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ η απόφαση που θα δίνει το πράσινο φως για την αποστολή 300 παρατηρητών στη Συρία και θα ορίζει πως τον κύριο λόγο για την ανάπτυξή τους τον έχει ο ΓΓ των Ηνωμένων Εθνών Κόφι Ανάν. Το τελικό κείμενο καλεί εκ νέου την κυβέρνηση και την αντιπολίτευση να σταματήσουν άμεσα τις εχθροπραξίες και να εφαρμόσουν τάχιστα το ειρηνευτικό σχέδιο των έξι σημείων που συνέταξε ο κοινός ειδικός απεσταλμένος του ΟΗΕ και του Αραβικού Συνδέσμου Κόφι Ανάν. Οι εκκλήσεις, πάντως, για τερματισμό των συγκρούσεων προς το παρόν δεν βρίσκουν ανταπόκριση...

Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ενίσχυσε τις κυρώσεις κατά της Βορείου Κορέας μετά την εκτόξευση του πυραύλου, ενώ η Πιονγιάνγκ από την πλευρά της διεμήνυσε ότι δεν θα δεχθεί τους επιθεωρητές της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA) για τον έλεγχο του προγράμματος εμπλουτισμού ουρανίου. Η απόφαση του ΣΑ ελήφθη ομόφωνα και υπέρ αυτής ψήφισε και η Κίνα, παραδοσιακός σύμμαχος του καθεστώτος της Πιονγιάνγκ.

Ο ειδικός απεσταλμένος του ΟΗΕ και του Αραβικού Συνδέσμου για τη Συρία, Κόφι Ανάν, θα ενημερώσει τη Δευτέρα το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για την κατάσταση στη Συρία. Το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε πως η διάσκεψη των «Φίλων της Συρίας», η οποία πραγματοποιήθηκε την Κυριακή στην Κωνσταντινούπολη, ήταν σε αντίφαση «με το στόχο για μια ειρηνική διευθέτηση της σύγκρουσης» στη Συρία.

Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας και της Κίνας, συμφώνησε σε δήλωση για τη Συρία, η οποία υποστηρίζει τις προσπάθειες του απεσταλμένου του ΟΗΕ και του Αραβικού Συνδέσμου Κόφι Άναν για τον τερματισμό της βίας που έχει ρίξει τη χώρα στον εμφύλιο πόλεμο. Η «προεδρική διακήρυξη» που υιοθετήθηκε με συναίνεση είναι μικρότερου ειδικού βάρους από το ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας, στο οποίο αρνούνται να συναινέσουν Ρωσία και Κίνα επικαλούμενες το βέτο που έχουν.

Σε ψήφισμα για το μέλλον της Συρίας, όπου η κατάσταση φαίνεται να ξεφεύγει από κάθε έλεγχο, καλείται να συμφωνήσει το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ το οποίο επί μήνες και λόγω των διαφωνιών από δύο μη μόνιμα μέλη του δεν έχει καταλήξει σε απόφαση. Την ίδια ώρα, παρά τις εκκλήσεις του Κόφι Άναν που είναι στη Συρία, η κατάσταση για τους αμάχους και τους πρόσφυγες εξακολουθεί να είναι εξαιρετικά κακή καθώς βρίσκονται μεταξύ της ωμής βίας και της έλλειψης βασικών αγαθών.

Επανέρχεται τη Δευτέρα στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ το θέμα της Συρίας, με το καθεστώς να απορρίπτει ενώπιον του ειδικού απεσταλμένου των Ηνωμένων Εθνών και του Αραβικού Συνδέσμου Κόφι Ανάν τον διάλογο με την αντιπολίτευση. Την ίδια στιγμή, οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ προειδοποιούν τη Δαμασκό με νέο γύρο κυρώσεων, ενώ ο Αλέν Ζιπέ δηλώνει απαισιόδοξος στην προοπτική έκδοσης του ψηφίσματος που συνέταξαν οι Ηνωμένες Πολιτείες, αφήνοντας αιχμές για τη στάση που συνεχίζει να τηρεί η Μόσχα. 

Σύσσωμο το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ -συμπεριλαμβανόμενων δηλαδή της Ρωσίας και της Κίνας- απαίτησε από την Συρία να δώσει άμεση πρόσβαση στην επικεφαλής του Οργανισμού για ανθρωπιστική βοήθεια, καταδικάζοντας έντονα τη συνεχώς επιδεινούμενη κατάσταση στη χώρα. Πρόκειται για την πρώτη ομόφωνη δήλωση του Συμβουλίου Ασφαλείας. Πράσινο φως είχαν πάρει νωρίτερα ο Ερυθρός Σταυρός και η Ερυθρά Ημισέληνος να περάσουν στη συνοικία Μπάμπα Αμρ την Παρασκευή, από την οποία οπισθοχώρησαν οι αντικαθεστωτικοί. Στη Χομς τάφηκε η δημοσιογραφός Μαρί Κόλβιν που σκοτώθηκε την περασμένη εβδομάδα καλύπτοντας την εμφύλια σύγκρουση, να διέφυγαν φέρονται οι δημοσιογράφοι Εντίτ Μπουβιέ και Γουίλιαμ Ντάνιελς.

Μία συμβιβαστική λύση στο πλαίσιο του Συμβουλίου Ασφάλειας του ΟΗΕ για τον τερματισμό της εμφύλιας βίας στη Συρία είναι πιθανή τόνισε την Πέμπτη μετά τη συνάντησή του με τον Σεργκέι Λαβρόφ ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Αλέν Ζιπέ. Πρόσθεσε ακόμη ότι η χώρα είναι έτοιμη να εργαστεί για την έγκριση ενός άλλου ψηφίσματος για τη διανομή ανθρωπιστικής βοήθειας στο χειμαζόμενο λαό της χώρας. Εντωμεταξύ, δεκάδες είναι τα θύματα από τις μάχες στη Χομς και τη Χάμα· συλλήψεις ακτιβιστών και μίας μπλόγκερ καταγγέλλει η αντιπολίτευση.

Την υποστήριξη της πλειοψηφίας των μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ –αλλά όχι και της Ρωσίας που θα μπορούσε να ασκήσει βέτο και στη πράξη να το ακυρώσει– φέρεται να συγκεντρώνει το σχέδιο του Αραβικού Συνδέσμου για την αποκατάσταση της ηρεμίας στη χωρά με απομάκρυνση του Μπασάρ αλ–Άσαντ και μεταβατικό καθεστώς. Παράλληλα όμως η εμφύλια σφαγή συνεχίζεται αμείωτη με τους αντικαθεστωτικούς να βρίσκονται στα περίχωρα της Δαμασκού και τις καθεστωτικές δυνάμεις σε προσπάθεια ανακατάληψης περιοχών.

Την ανησυχία του για την τύχη της τεράστιας ποσότητας οπλισμού που συγκεντρώθηκε στη Λιβύη, όταν ήταν ηγέτης ο Μουαμάρ Καντάφι, εξέφρασε το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Το Συμβούλιο Ασφαλείας ζήτησε από τη Λιβύη και από τις γειτονικές χώρες να εξαλείψουν τη διασπορά των κλεμμένων όπλων. Η διεθνής κοινότητα ανησυχεί ότι τα όπλα θα καταλήξουν στα χέρια μαχητών της Αλ Κάιντα ή άλλων τρομοκρατικών ή παραστρατιωτικών οργανώσεων.

Σήμερα, Δευτέρα, αρχίζουν στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ οι συζητήσεις για το ιστορικό αίτημα αναγνώρισης παλαιστινιακού κράτους από τον Οργανισμό, το οποίο κατέθεσε ο Παλαιστίνιος πρόεδρος Μαχμούντ Αμπάς. Η προσφυγή του Μ.Αμπάς θεωρείται καταδικασμένη να αποτύχει, εξαιτίας του βέτο το οποίο έχουν δηλώσει ότι θα ασκήσουν οι ΗΠΑ.

Βέτο σε οποιοδήποτε σχέδιο για αναγνώριση παλαιστινιακού κράτους που θα τεθεί σε ψήφιση στο Συμβούλιο Ασφαλείας θα ασκήσουν οι ΗΠΑ, όπως είπε ο Αμερικανός πρόεδρος, Μπαράκ Ομπάμα σε κατ'ιδίαν συνάντηση που είχε με τον πρόεδρο της Παλαιστινιακής Αρχής, Μαχμούντ Αμπάς. «Η ειρήνη δεν θα έρθει με δηλώσεις και αποφάσεις του ΟΗΕ. Αν ήταν τόσο εύκολο θα είχε ήδη έρθει» είπε.

Σε μια τελευταία προσπάθεια να πείσει τον Μαχμούντ Αμπάς να μην καταθέσει αίτημα για την αναγνώριση παλαιστινιακού κράτους στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, ο Μπαράκ Ομπάμα θα συναντηθεί την Τετάρτη με τον Παλαιστίνιο πρόεδρο. Παράλληλα, θα έχει συνάντηση και με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ. Ο Αμερικανός πρόεδρος θα ζητήσει από τον Μ.Αμπάς να μην προσφύγει στο Συμβούλιο Ασφαλείας, ζητώντας χρόνο προκειμένου να καταφέρει το Κουαρτέτο για τη Μέση Ανατολή να καταλήξει σε πλαίσιο για την επανέναρξη των συνομιλιών. Την ίδια ώρα, ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών παραδέχεται ότι το Κουαρτέτο δεν έχει κάνει καμία πρόοδο.

Αψηφώντας την απειλή αμερικανικού βέτο η Παλαιστινιακή Αρχή πρόκειται να υποβάλει επίσημα στις 23 Σεπτεμβρίου στο Συμβούλιο Ασφαλείας αίτημα για την αναγνώριση κράτους της Παλαιστίνης. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου θα «αντεπιτεθεί» ανεβαίνοντας την ίδια ημέρα στο βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ -εκεί όπου τελικά θα καταλήξει το παλαιστινιακό αίτημα- με κάλεσμα για επανεκκίνηση των απευθείας διαπραγματεύσεων. Σε «μαραθώνιο» επιδίδονται ΗΠΑ και ΕΕ με ζητούμενο να αποφευχθεί ένας «διπλωματικός εκτροχιασμός» στον ΟΗΕ.