πρωτογενές πλεόνασμα

Εκρηκτική αύξηση στις επιστροφές φόρων, αλλά και μειωμένες εισπράξεις από τους φόρους, διεύρυναν την τρύπα των εσόδων στο τέλος Σεπτεμβρίου. Η υστέρηση έφτασε τα 2,39 δισ. ευρώ, με την απόκλιση να οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις επιστροφές φόρων που έφτασαν τα 4 δισ. ευρώ. Η υπερσυγκράτηση δαπανών συνεχίστηκε και κράτησε το πρωτογενές πλεόνασμα στα 4,5 δισ. ευρώ, το οποίο πάντως, έστω και οριακά, υπολείπεται του στόχου.

Μπορεί η διαρροή του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου ότι δεν θα ζητήσει πρόσθετα μέτρα για το 2018 εάν η Ελλάδα καταγράψει το επόμενο έτος πρωτογενές πλεόνασμα 2,2% του ΑΕΠ να έγινε εχθές γνωστή, ωστόσο η είδηση βγήκε σήμερα και έχει πλούσιο παρασκήνιο.

Αν πιαστεί ο στόχος για πρωτογενές πλεόνασμα 2,2% το 2018 και υλοποιηθούν οι συμφωνηθείσες μεταρρυθμίσεις, το ΔΝΤ δεν θα εγείρει θέμα νέων μέτρων, διευκρινίζει το Ταμείο μετά την αναστάτωση που προκάλεσε η δημοσιοποίηση των προβλέψεων του, που απέχουν από τις προβλέψεις-απαιτήσεις των Ευρωπαίων. Προς επίρρωση μάλιστα των λεγομένων του παραπέμπει σε συγκεκριμένη παράγραφο της έκθεσης του περασμένου Ιουλίου όπου όλα αυτά- όπως τονίζει- έχουν εξεταστεί και συμφωνηθεί.

Αντιμέτωπη με νέα μέτρα από το ΔΝΤ αναμένεται να βρεθεί η κυβέρνηση, προκειμένου να καλύψει το χάσμα στο πρωτογενές πλεόνασμα που σύμφωνα με το Ταμείο θα φτάσει στο 2,2% του ΑΕΠ έναντι 3,5% που είναι ο στόχος του μνημονίου.

«Νέες θυσίες για τους πιο αδύναμους» βλέπει ο Χρ.Σταικούρας της ΝΔ στο προσχέδιο προϋπολογισμού 2018. Επισημαίνοντας το «θαύμα» για φέτος, που παρά το γεγονός ότι τελικά η ανάπτυξη θα είναι μικρότερη, το πρωτογενές πλεόνασμα θα είναι μεγαλύτερο από τις αρχικές προβλέψεις τονίζει ότι η εξήγηση του φαινομένου είναι οδυνηρή για τους πολίτες μιλώντας για νέους φόρους, εξοντωτικές εισφορές και περικοπές. Εμφαση δίνει και στα νέα μέτρα που θα εφαρμοστούν το 2018 και μετά. «Είναι ξεκάθαρο ότι χρειάζεται μια άλλη κυβέρνηση», τονίζει.

Αισιόδοξες προβλέψεις για ρυθμό ανάπτυξης (2,4%) και πρωτογενές πλεόνασμα (3,57% του ΑΕΠ), αλλά και «βουνό» άμεσων και έμμεσων φόρων ενσωματώνει το προσχέδιο του προϋπολογισμού 2018 το οποίο κατατέθηκε στη Βουλή. «Αυτός είναι ο τελευταίος προϋπολογισμός των προγραμμάτων» δήλωσε ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών, Γ.Χουλιαράκης, παραδίδοντας το προσχέδιο στον Ν.Βούτση. Διανομή κοινωνικού μερίσματος και φέτος προαναγγέλει το υπουργείο. Όλο το προσχέδιο.

Βρισκόμαστε στο τελευταίο σπριντ πριν από τη λήξη του προγράμματος και «πρέπει να αποφύγουμε την επανάπαυση» τόνισε ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Γ.Χουλιαράκης. Από το βήμα του Economist, μίλησε για ταχεία ολοκλήρωση της γ' αξιολόγησης πριν το τέλος του έτους, ώστε από 1η Ιανουαρίου να υπάρξουν «καθαρές ανάσες» για τη δημιουργία «μαξιλαριού ασφαλείας» για την «καθαρή έξοδο» και την εξειδίκευση των μεσοπρόθεσμων μέτρων για το χρέος. Στο 2,1%-2,2% του ΑΕΠ το πρωτογενές πλεόνασμα φέτος.

Στα 276 εκατ. ευρώ περιορίστηκε το πρωτογενές πλεόνασμα του προϋπολογισμού σε ταμειακή βάση στο οκτάμηνο, έναντι 2,4 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι, σύμφωνα με την ΤτΕ. Τα έσοδα του τακτικού προϋπολογισμού διαμορφώθηκαν σε 29.040 εκατ. ευρώ, από 29.934 εκατ. ευρώ πέρυσι, ενώ οι δαπάνες ήταν 32.810 εκατ. ευρώ, από 32.283 εκατ. ευρώ πέρυσι. Στις δαπάνες περιλαμβάνεται και η πληρωμή ληξιπρόθεσμων χρεών 1,214 δισ. ευρώ.

Άνω του στόχου διαμορφώθηκε το πρωτογενές πλεόνασμα στο πεντάμηνο, διαμορφούμενο στα 1,84 δισ. ευρώ. Σε αυτό συνέβαλε εκτός από τη συγκράτηση δαπανών (πολύ ηπιότερη πάντως σε σχέση με το παρελθόν) οι υπερβάσεις των εσόδων από τους φόρους στην περιουσία, από κατασχέσεις, καθώς και από ΦΠΑ δεδομένου ότι το Μάιο περιλαμβάνεται στην κατηγορία αυτή ποσό ύψους 296,16 εκατ. ευρώ που αφορά στην παραχώρηση των περιφερειακών αεροδρομίων.

Υψηλότερο του στόχου, κατά 792 εκατ. ευρώ, είναι το πρωτογενές πλεόνασμα που καταγράφηκε το πρώτο πεντάμηνο. Ενθαρρυντική είναι και η διαφαινόμενη εκτόνωση των πιέσεων στα έσοδα, με την απόκλιση των εσόδων του τακτικού προϋπολογισμού, έναντι του στόχου να συρρικνώνεται στα 3 εκατ. ευρώ. Αυξημένες και οι επιστροφές φόρων. Σε τροχιά φαίνεται να μπαίνει και το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, με αυξημένα έναντι του στόχου έσοδα και απόλυτη κάλυψη του στόχου στις δαπάνες.

«Τα λεγόμενα αντίμετρα είναι η νέα επικοινωνιακή απάτη της κυβέρνησης που εμπορεύεται πολιτικά την αναδιανομή της μιζέριας» αναφέρει ο τέως πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Ευάγγελος Βενιζέλος, με άρθρο του στο Βήμα της Κυριακής.

Η συμφωνία με τις μεταρρυθμίσεις που επιτεύχθηκε μεταξύ Ελλάδας και δανειστών είναι «σημαντικό ενδιάμεσο βήμα», δήλωσε εκπρόσωπος του γερμανικού υπουργείου Οικονομικών. Xρειάζεται, ωστόσο, περισσότερη σαφήνεια για θέματα όπως το πρωτογενές πλεόνασμα, ανέφερε, συμπληρώνοντας ότι υπό αυτή την έννοια η β' αξιολόγηση δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Στόχος παραμένει αυτό να γινει στις 22 Μαϊου, πρόσθεσε.

«Βλέπουμε τώρα φως στο τούνελ. Είδατε το πρωτογενές πλεόνασμα, το οποίο πέτυχαν οι Έλληνες για το 2016; Αυτό μας δημιουργεί την ηθική υποχρέωση να ολοκληρώσουμε την αξιολόγηση» είπε μεταξύ άλλων ο Πιερ Μοσκοβισί σε συνέντευξή του στην ελβετική «Neue Zuericher Zeitung» (NZZ).

Η ευφορία Τζανακόπουλου για το υψηλό πρωτογενές πλεόνασμα δεν δικαιολογείται, όταν η χώρα έχει υποχρέωσεις πολλών δις ευρώ, σύμφωνα με την Handelsblatt.

Η υπερφορολόγηση είναι η αιτία του υψηλού πρωτογενούς πλεονάσματος που πέτυχε η χώρα το 2016, είναι η θέση στην οποία συγκλίνουν τα κόμματα της αντιπολίτευσης σχολιάζοντας τις ανακοινώσεις της ΕΛΣΤΑΤ.

Το πρωτογενές πλεόνασμα της Ελλάδας το 2016 ξεπέρασε τις προβλέψεις όλων, δήλωσε ο διευθυντής Ευρωπαϊκών Υποθέσεων του ΔΝΤ Πολ Τομσεν. Ο ίδιος επισήμανε ότι χρειάζεται ένα αξιόπιστο πακέτο μεταρρυθμίσεων και ελάφρυνσης του χρέους για την Ελλάδα ώστε να μπει το Ταμείο στο πρόγραμμα.

Στα 6,937 δισ. ευρώ ή 3,9% του ΑΕΠ διαμορφώθηκε το πρωτογενές πλεόνασμα το 2016, ξεπερνώντας κατά οκτώ φορές τον στόχο για πρωτογενές πλεόνασμα 0,5% και έναντι ελλείμματος 2,3% το 2015, όπως ανακοίνωσε η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ). Επίσης, η Eurostat αναμένεται να δημοσιεύσει τα επίσημα στοιχεία για τις χώρες της Ευρωζώνης.

Με τη μέθοδο της σιωπηλής στάσης πληρωμών, η κυβέρνηση παρουσιάζει εξαιρετικές δημοσιονομικές επιδόσεις για να στηρίξει το αφήγημα περί αντιμέτρων. Το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης φαίνεται, δε, να οραματίζεται πρωτογενή πλεονάσματα κοντά στο 5% του ΑΕΠ για το 2019.

Με υπέρβαση του στόχου για τα έσοδα κατά 331 εκατ. ευρώ ξεκίνησε ο πρώτος μήνας του έτους. Ποιοι φόροι στήριξαν την επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος 1 δισ. ευρώ για τον Ιανουάριο και ποιοι δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα. Αυξημένες εμφανίζονται και οι επιστροφές φόρων. Σε δίαιτα, αν και λιγότερο αυστηρή, παραμένουν οι δαπάνες.

Mικρότερο πρωτογενές πλεόνασμα τον Ιανουάριο κατέγραψε ο προϋπολογισμός σε ταμειακή βάση σε σύγκριση με τον ίδιο μήνα πέρυσι. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΤτΕ, το πρωτογενές αποτέλεσμα υποχώρησε στα 248 εκατ. ευρω από 386 εκατ. ευρώ πέρυσι. Αυξημένα εμφανίζονται τα έσοδα, αλλά και οι δαπάνες στις οποίες περιλαμβάνεται και η αποπληρωμή 41 εκατ. ευρώ ληξιπρόθεσμων οφειλών.

Υπέρβαση του στόχου για πλεόνασμα κατά 2,4 δισ. ευρώ εμφάνισε το πρωτογενές αποτέλεσμα του κρατικού προϋπολογισμού για το 2016, σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών. Συγκεκριμένα, ανήλθε σε 4,392 δισ. ευρώ, έναντι πλεονάσματος 2,270 δισ. ευρώ το 2015 και στόχου για πλεόνασμα 1,983 δισ. ευρώ.

«Πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ θα επιφέρει πρόσθετα μέτρα λιτότητας για τον ελληνικό λαό, κάτι που δεν επιθυμούμε» δήλωσε ο εκπρόσωπος του ΔΝΤ Τζέρι Ράις. Πρόσθεσε ότι το ΔΝΤ στηρίζει τον στόχο για 1,5% πρωτογενές πλεόνασμα. Σχετικά με τη συμφωνία στο Eurogroup για τα μέτρα για το χρέος επανέλαβε ότι «είναι ένα βήμα προς τα μπροστά, αλλά πιθανώς να μην είναι επαρκή για την ανάκτηση της βιωσιμότητας του χρέους μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα».

Οι διαφωνίες ανάμεσα στους υπουργούς Οικονομικών για το ελληνικό χρέος και το πρωτογενές πλεόνασμα φαίνονται σίγουρες στο σημερινό Eurogroup σύμφωνα με τον γερμανικό τύπο. «Ενώ η γερμανική κυβέρνηση πιέζει να παραταθεί για άλλα δέκα χρόνια το πρωτογενές πλεόνασμα που συμφωνήθηκε μέχρι το 2018, η Γαλλία και η Ιταλία βλέπουν σε αυτό κίνδυνο» γράφει η Süddeutsche Zeitung . «Ελλάδα, αποικία του ευρώ», επιγράφει το σχόλιο της η Tageszeitung.

«Το πρωτογενές πλεόνασμα στον προϋπολογισμό, θα πρέπει να αυξηθεί και όντως ανεβαίνει κάθε χρόνο και ο στόχος είναι το 3,5%. Τότε (2018) θα αποφασίσουμε πόσο καιρό είναι εφικτό να μείνει σε αυτό το επίπεδο» δήλωσε ο επικεφαλής του Eurogroup Γερούν Ντάισελμπλουμ.

Σημαντική υπέρβαση έναντι του στόχου κατά 920 εκατ. ευρώ ή 2,4% εμφανίζουν τα καθαρά έσοδα του τακτικού προϋπολογισμού στο δεκάμηνο, ενώ στις δαπάνες συνεχίζεται η αυστηρή δίαιτα, διαμορφούμενες σχεδόν 2 δισ. ευρώ κάτω του στόχου. Αποτέλεσμα το πρωτογενές πλεόνασμα στο δεκάμηνο να ανέρχεται στα 6,5 δισ. ευρώ. Ποιοι φόροι υπεραπέδωσαν και ποιοι έφεραν έσοδα κάτω του στόχου.