επαναπροωθήσεις

«Οι άτυπες επαναπροωθήσεις από την Ελλάδα στην Τουρκία ατόμων που ενδεχομένως δικαιούνται διεθνούς προστασίας, όχι μόνο δεν έχουν τερματιστεί, αλλά φαίνεται ότι διενεργούνται συντεταγμένα παραβιάζοντας κάθε έννοια κράτους δικαίου» αναφέρει σε ανακοίνωσή της η Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ), φέρνοντας στο φως της δημοσιότητας καταγγελία με ονοματεπώνυμο.

Οι γερμανικές υπηρεσίες φέρονται να πρόκειται να απελάσουν περίπου 12.000 Αφγανούς αιτούντες άσυλο, με το αιτιολογικό ότι η ασφάλειά τους είναι εγγυημένη στα μεγάλα κέντρα του Αφγανιστάν. Η αντιπολιτευόμενη Αριστερά (Linke) επικρίνει έντονα τις προθέσεις των γερμανικών υπηρεσιών, λέγοντας πως θέτει σε μεγάλο κίνδυνο τους προς επαναπροώθηση αιτούντες άσυλο.

Ο Κανονισμός του Δουβλίνου είχε χαρακτηριστεί πέρυσι παρωχημένος από την Άγκελα Μέρκελ. Προ ημερών ο γερμανός υπ. Εσωτερικών ντε Μεζιέρ επανέφερε το θέμα της επανέναρξης των επαναπροωθήσεων προσφύγων στην Ελλάδα.

Σε διάψευση των πληροφοριών περί μεταφοράς 3.000 προσφύγων από τη Γερμανία στην Κρήτη προχώρησε τη Δευτέρα ο εκπρόσωπος του γερμανικού υπουργείου Εσωτερικών Γιοχάνες Ντίμροτ, ενώ ανάλογη διάψευση υπήρχε την Κυριακή και από τον αναπληρωτή υπουργό Μεταναστευτικής Πολιτικής Γιάννη Μουζάλα.

Διακοπή των επαναπροωθήσεων προσφύγων στην Τουρκία ζητά ο διευθυντής της Διεθνούς Αμνηστίας για την Ευρώπη και την Κεντρική Ασία, βάλλοντας κατά της ΕΕ και χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία με την Τουρκία παράνομη.

Επαναπροωθήσεις «μαμούθ» από την ΠΓΔΜ στην Ελλάδα επικαλείται το υπουργείο Εσωτερικών της γειτονικής χώρας. Τα Σκόπια ισχυρίζονται πως τους τελευταίους μήνες έχουν επαναπροωθηθεί στην Ελλάδα συνολικά 11.803 πρόσφυγες που είχαν περάσει παράνομα τα σύνορά της.

Συνεχίστηκε το πρωί της Μ.Τρίτης η επαναπροώθηση προσφύγων από τη Λέσβο στην Τουρκία. Δώδεκα πρόσφυγες μεταφέρονται με το καταμαράν «NAZLI» προς το Δικελί της Τουρκίας, ενώ συνολικά αναμένεται να επαναπροωθηθούν 35 άτομα.

Τριάντα πέντε μετανάστες αναμένεται να επαναπροωθηθούν τη Μεγάλη Τρίτη από τη Λέσβο στο Δικελί, στο πλαίσιο της συμφωνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Τουρκία.

Εν μέσω έντασης επαναλήφθηκε το πρωί της Παρασκευής η διαδικασία επαναπροώθησης μεταναστών από τα νησιά του Αιγαίου προς την Τουρκία, μέσω Μυτιλήνης. Αλληλέγγυοι έπεσαν στη θάλασσα για να εμποδίσουν το πλοίο να φύγει από τη Λέσβο με 45 πρόσφυγες από το Πακιστάν. Συνολικά επαναπροωθήθηκαν 123 άτομα, ενώ άλλα 97 επέστρεψαν στην Τουρκία μέσω Κήπων Έβρου.

Η Τουρκία δεν θα πάρει πίσω Σύρους πρόσφυγες από στην Ευρώπη, αν η ΕΕ δεν τηρήσει τις δεσμεύσεις της, δήλωσε ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Αιτήσεις ασύλου σπεύδουν μαζικά να υποβάλουν χιλιάδες πρόσφυγες στη Λέσβο, βάζοντας με αυτό τον τρόπο εμπόδιο στις επαναπροωθήσεις που ξεκίνησαν τη Δευτέρα. Οι περισσότεροι πρόσφυγες περίμεναν μέχρι τελευταία στιγμή και μόλις άρχισαν οι επαναπροωθήσεις έσπευσαν να υποβάλλουν μαζικά αιτήσεις. Πάνω από 200 πρόσφυγες έφτασαν στα νησιά το τελευταίο 24ωρο.

Την έναρξη των δύο παράλληλων διαδικασιών επιστροφής προσφύγων από τα ελληνικά νησιά στην Τουρκία και επανεγκατάστασης προσφύγων από την Τουρκία στην ΕΕ ανακοίνωσε η Κομισιόν. Στόχος είναι να γίνει σαφές ότι πρόκειται για «άκαρπη» διαδρομή, δήλωσε ο Μ. Σχοινάς, ενώ προσέθεσε ότι πρόκειται για το «πρώτο ορατό βήμα» για την εφαρμογή της συμφωνίας της 18ης Μαρτίου, αποσκοπώντας στην παύση της παράνομης μετανάστευσης και στη διάλυση του «επιχειρησιακού μοντέλου» των διακινητών.

Στο Δικελί έφτασαν το πρωί της Δευτέρας τα πρώτα σκάφη με πρόσφυγες που επαναπροωθήθηκαν από τη Λέσβο και τη Χίο προς την Τουρκία. Η πρώτη ομάδα 202 ατόμων (136 από τη Λέσβο, 66 από τη Χίο) απέπλευσε υπό ισχυρή αστυνομική παρουσία με τρία σκάφη και με τη συνοδεία μελών της Frontex για τα τουρκικά παράλια. Την ώρα που από τη Λέσβο αναχωρούσαν τα πλοία με τους  πρόσφυγες, στο λιμάνι έμπαινε σκάφος του Λιμενικού με 57 πρόσφυγες που μόλις είχε περισυλλέξει από τα ελληνικά θαλάσσια χωρικά ύδατα.

Περίπου 350 αστυνομικοί της Frontex φθάνουν στη Λέσβο, από όπου τη Δευτέρα πρόκειται να αρχίσει η διαδικασία επαναπροώθησης προσφύγων προς την Τουρκία. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι από Λέσβο και Χίο θα επαναπροωθηθούν 500 άτομα τη Δευτέρα. Ο σχεδιασμός προβλέπει ότι κάθε πρόσφυγα θα συνοδεύει ένας αστυνομικός της Frontex. Διαμαρτυρίες στο λιμάνι του Δεκελί στην Τουρκία.

Να προετοιμαστούν προσπαθούν όλες οι πλευρές για την πλήρη υλοποίηση της συμφωνίας της ΕΕ με την Τουρκία για το προσφυγικό πριν τη Δευτέρα, οπότε και ξεκινούν οι επαναπροωθήσεις. Οι δυσκολίες στην πρακτική εφαρμογή θα είναι σημαντικές, οι επιφυλάξεις διεθνών οργανώσεων για τη νομιμότητα του πλαισίου παραμένουν και η Τουρκία σταμάτησε τις παραμονές της εφαρμογές δύο λέμβους - ενώ οι ανησυχίες (και) για τι θα γίνει με τους επαναπροωθηθέντες είναι μεγάλες.

Το τριήμερο Δευτέρα 4 Απριλίου με Τετάρτη 6 Απριλίου θα γίνουν οι πρώτες απελάσεις προσφύγων από το λιμάνι της Μυτιλήνης στο λιμάνι του Δικελί της Τουρκίας, στο πλαίσιο της συμφωνίας ΕΕ-Τουρκίας που επικυρώθηκε την Παρασκευή και από την ελληνική Βουλή. Τι προβλέπει το σχέδιο.

Την «εντεινόμενη ανησυχία» της για τις συνθήκες που αντιμετωπίζουν οι πρόσφυγες και οι μετανάστες που βρίσκονται σε κέντρα και καταυλισμούς στην Ελλάδα εκφράζει η Ύπατη Αρμοστεία του OHE για του Πρόσφυγες, μετά τα περιστατικά συγκρούσεων που καταγράφηκαν τις τελευταίες ημέρες. «Ζοφερές» οι συνθήκες σε Πειραιά και Ειδομένη, καλώντας επειγόντως σε ευρωπαϊκή στήριξη στις ελληνικές υπηρεσίες ασύλου -αλλά και δικλείδες ασφαλείας πριν τις επαναπροωθήσεις.

Την ερχόμενη Δευτέρα ξεκινούν, βάσει των όσων έχουν συμφωνηθεί, οι πρώτες επαναπροωθήσεις προσφύγων και μεταναστών από την Ελλάδα στην Τουρκία, όμως τα θολά σημεία είναι ακόμη ανοικτά και, όπως επισημαίνει το Reuters, και «οι δύο πλευρές φαίνονται ανέτοιμες». Κεντρικό σημείο ασάφειας παραμένει η μεταχείριση που επιφυλάσσει η τουρκική πλευρά στους μη σύρους που θα επαναπροωθούνται.

Ο «βαλκανικός διάδρομος» μπορεί να έκλεισε, αλλά τα σύνορα Ελλάδας - Σκοπίων ίσως και να ξανανοίξουν. Ωστόσο, όχι για «καλό» σκοπό. Πληροφορίες αναφέρουν ότι κάποιες χώρες του «διαδρόμου» θέλουν να επαναπροωθήσουν στην Ειδομένη πρόσφυγες που εγκλωβίστηκαν εκεί. Εκτιμάται ότι πρόκειται για περίπου 3.000 Σύρους, Ιρακινούς και (κυρίως) Αφγανούς.

Στη σκιά της διαφωνίας Αθήνας - Βρυξελλών σχετικά με τις αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής ΕΕ - Τουρκίας για το «σφράγισμα» του βαλκανικού διαδρόμου, ο Γ.Μουζάλας προσήλθε στο Συμβούλιο υπουργών Εσωτερικών της ΕΕ τονίζοντας ότι δεν υπάρχει κανένας λόγος να ευχαριστεί κανείς τα κράτη που παραβίασαν τις αποφάσεις της ΕΕ και διόγκωσαν το πρόβλημα. Τόνισε ότι η Ελλάδα ζητά άμεση ενεργοποίηση των επανεισδοχών από την Τουρκία και δέσμευση των ευρωπαϊκών χωρών για μετεγκαταστάσεις.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ, ο οποίος βρίσκεται στην Άγκυρα, εξέφρασε την ανάγκη εφαρμογής του σχεδίου δράσης που συμφώνησε η ΕΕ με την Άγκυρα. Σημείωσε ότι η ΕΕ τάσσεται υπέρ μίας fast track διαδικασίας επαναπροώθησης προσφύγων στην Τουρκία, αλλά τόνισε ότι επαφίεται στην Άγκυρα να αποφασίσει ποια θα είναι τα περαιτέρω μέτρα για τον περιορισμό των προσφυγικών ροών.

Η βασική αποστολή του ΝΑΤΟ στο Αιγαίο θα είναι η επιτήρηση, ξεκαθαρίζει ο αναπληρωτής υπουργός Προστασίας του Πολίτη Νίκος Τόσκας. Ο κ. Τόσκας σημείωσε ότι το ΝΑΤΟ «θα ειδοποιεί την Frontex, που θα ενεργεί κυρίως στα ελληνικά χωρικά ύδατα και θα επιβλέπει κατά πόσο οι Τούρκοι τηρούν τη συμφωνία και επιτρέπουν στις βάρκες να έρχονται στα νησιά μας ή όχι».

Με κίνητρο την είσοδο τούρκων υπηκόοων χωρίς βίζα στην ΕΕ, οικονομική στήριξη και «ξεπάγωμα» της προενταξιακής διαδικασίας, οι «28» επιδιώκουν συνεργασία με την Τουρκία για περιορισμό των προσφυγικών ροών με ενισχυμένη φύλαξη συνόρων και αποτελεσματικές διαδικασίες επαναπροώθησης. Τι προβλέπει η απόφαση της Συνόδου για τη συνοριακή φύλαξη στις θαλάσσιες περιοχές.

Στο Λουξεμβούργο συενδριάζουν οι υπουργοί Εσωτερικών των «28» με κεντρικό θέμα της ατζέντας τα μέτρα επαναπροωθήσεων και επιστροφών μεταναστών στις χώρες προέλευσης, εξετάζοντας επίσης τις πρώτες εξελίξεις στο σχέδιο αρχικής μετεγκατάστασης 40.000 προσφύγων από Ελλάδα και Ιταλία - με πρώτο βήμα τη δημιουργία hot spot. Στο περιθώριο των εργασιών, οι «28» θα συνεδριάσουν και με τους ομολόγους τους από βαλκανικές χώρες, Τουρκία, Ιορδανία και Λίβανο.

Απέναντι στην πρωτόγνωρη κατάσταση με τη μαζική διέλευση χιλιάδων Σύρων από τα Βαλκάνια με προορισμό τη δυτική Ευρώπη, η Γερμανία αναλαμβάνει κεντρική πρωτοβουλία στο πλαίσιο των προσπαθειών επίλυσης της προσφυγικής κρίσης αναστέλλοντας τη Συνθήκη Δουβλίνο ΙΙ. Πρακτικά ανοίγει τις πύλες της στους Σύρους που φεύγουν για να γλιτώσουν από τον εμφύλιο πόλεμο, σταματώντας τις επαναπροωθήσεις των προσφύγων στις χώρες πρώτης απογραφής, όπως η Ελλάδα και η Ιταλία. Υπό πίεση η Βρετανία για ανάλογη κίνηση.