ανισότητες

Η κλιματική αλλαγή θα εντείνει σταδιακά τις οικονομικές ανισότητες στον πλανήτη, εκτιμά νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα. Καθώς ο πλανήτης θερμαίνεται, πολλά ψάρια, ζώα, φυτά και άλλοι φυσικοί πόροι, θα μετακινούνται προς τους πιο κρύους πόλους της Γης και μαζί τους θα μετακινείται και ο πλούτος, σύμφωνα με τη μελέτη.

Στην νότια Ευρώπη βρίσκονται οι οικονομίες του ανεπτυγμένου κόσμου όπου παρατηρούνται οι μεγαλύτερες ανισότητες, με την Ελλάδα να καταλαμβάνει την τρίτη θέση πίσω από την Πορτογαλία και την Ιταλία σύμφωνα με νέα έκθεση της Morgan Stanley.

Οι χώρες που προχωρούν στη μείωση των εισοδηματικών ανισοτήτων αυξάνοντας τις αποδοχές των φτωχότερων στρωμάτων δεν μειώνουν μόνο τη φτώχεια, αλλά τονώνουν σημαντικά και την ανάπτυξη της οικονομίας, σύμφωνα με έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.

Αυτοαπασχόληση, προσωρινή ή μερική απασχόληση. Αυτές είναι οι τρεις λέξεις-κλειδιά που βρίσκονται πίσω από τη ραγδαία αύξηση των ανισοτήτων στις ανεπτυγμένες χώρες τις δύο τελευταίες δεκαετίες, σύμφωνα με νέα μεγάλη μελέτη του ΟΟΣΑ. «Καθώς δεν αντιμετωπίζουν το πρόβλημα των ανισοτήτων, οι κυβερνήσεις εξασθενούν τον κοινωνικό ιστό στις χώρες τους και θέτουν σε κίνδυνο μακροπρόθεσμα την οικονομική ανάπτυξη», τόνισε ο Ανχελ Γκουρία.

Αναφορές στον 26χρονο Μάθιου Ρόνλι μεταπτυχιακό φοιτητή του ΜΙΤ που αμφισβητεί επιχειρήματα του Γάλλου οικονομολόγου Τομά Πικετί, όπως εκτίθεται στο βιβλίο του «Το κεφάλαιο τον 21ο αιώνα» φιλοξενούν οι εφημερίδες Liberation και Washington Post.

Ο ρόλος των εθνικών κρατών στο χώρο της ενέργειας είναι αναντικατάστατος και η συμμετοχή της Κομισιόν στις ενεργειακές συμφωνίες των κρατών-μελών με τρίτες χώρες συνιστά «απουσία εθνικής ευελιξίας», είπε ο Π.Λαφαζάνης σε παρέμβασή του στο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας της ΕΕ. Αναφερόμενος στην ευρωπαϊκή ενεργειακή ένωση υποστήριξε πως αυτή θα μεγεθύνει τις ενεργειακές ανισότητες ενισχύοντας παράλληλά τη «νεοφιλελεύθερη απορρύθμιση» στον τομέα της ενέργειας.

Παρά τις παρατηρούμενες βελτιώσεις στην σωματική και ψυχική υγεία των εφήβων τα τελευταία 10 χρόνια σε αρκετές ανεπτυγμένες χώρες, η εξέλιξη αυτή δεν αφορά όλα τα παιδιά και στον ίδιο βαθμό.

Ο αριθμός των ανέργων αναμένεται να αυξηθεί κατά τουλάχιστον 11 εκατ. την επόμενη τετραετία και οι ανισότητες στον κόσμο επιδεινώνονται, προειδοποιεί η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας. Το 2019, πάνω από 219 εκατ. άτομα ενδέχεται να μην έχουν δουλειά. «Αυτό σημαίνει πως η κρίση της απασχόλησης απέχει πολύ από το τέλος της», εξηγεί ο Γκάι Ράιντερ, τονίζοντας: «οι πολιτικές λιτότητας, ιδιαίτερα στην ΕΕ, συνέβαλαν στη θεαματική αύξηση της ανεργίας. Δεν πιστεύω πως ήταν αναπόφευκτες».

Για την εκτίμησή του ότι οι ανισότητες μάς οδηγούν πίσω στις κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες του 19ου αιώνα και για τα όπλα που μπορούν να δώσουν λύση μιλά στα Νέα ο γάλλος οικονομολόγος Τομά Πικετί, που έχει χαρακτηριστεί ως ο «νέος Μαρξ», λόγω του πολυσυζητημένου βιβλίου του «Το Κεφάλαιο τον 21ο αιώνα». Τι λέει για την Ευρώπη και τι προτείνει για την Ελλάδα.

«Η κρίση επηρέασε περισσότερο τους ήδη αδύναμους και απροστάτευτους πολίτες. Η απάντηση βρίσκεται στην αναζήτηση μιας βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης στην Ευρώπη». Αυτό είναι το συμπέρασμα του 2ου Ετήσιου Συνέδριο του Παρατηρητηρίου για την Κρίση του ΕΛΙΑΜΕΠ.

Οι μισθοί στις ανεπτυγμένες οικονομίες παρέμειναν στάσιμοι και το 2013, καταγράφοντας ακόμη και μείωση σε ορισμένες απ' αυτές, σύμφωνα με τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας (ILO). Η οργάνωση σημειώνει ότι ακόμη οι μισθοί δεν έχουν επανέλθει στα προ κρίσης επίπεδα, ενώ σε χώρες της «ευρωκρίσης», ανάμεσά τους και η Ελλάδα, οι μέσοι μισθοί είναι κατώτεροι και εκείνων του 2007.

Μπορεί η ανεργία και οι αυξανόμενες ανισότητες μεταξύ των πλουσίων και των φτωχών να βρίσκονται στο επίκεντρο των ανησυχιών των ηγετών διεθνώς και να φαντάζουν ως τα μεγαλύτερα προβλήματα για τις παγκόσμιες οικονομικές προοπτικές, ωστόσο στα εμπόδια αυτά έρχονται να προστεθούν η έλλειψη ηγεσίας, αλλά και η άνοδος του εθνικισμού.

Επιστροφή στον παρελθόν και αυξανόμενο χάσμα πλούσιων και φτωχών προβλέπει ο Γάλλος Τομά Πικετί στο βιβλίο του «Το κεφάλαιο στον 21ο αιώνα». Ο αντίλογος έρχεται από τον Αμερικανό νομπελίστα Έντμουντ Φελπς.

Ανισότητες και την ανάγκη για καινοτομία στην προώθηση των Δικαιωμάτων του Παιδιού αναδεικνύει η νέα έκθεση της UNICEF «Η Κατάσταση των Παιδιών στον Κόσμο 2014». Σύμφωνα με τα στοιχεία περίπου 90 εκατομμύρια παιδιά που θα είχαν πεθάνει εάν τα ποσοστά θνησιμότητας είχαν παραμείνει στα επίπεδα του 1990, σώθηκαν. Η καχεξία μειώθηκε, ενώ η εγγραφή στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση και η πρόσβαση σε αξιοπρεπείς εγκαταστάσεις υγιεινής, αυξήθηκαν.

Οι οικονομικές ανισότητες διευρύνθηκαν ταχύτατα στις περισσότερες χώρες μετά την έναρξη της κρίσης, κατήγγειλε τη Δευτέρα η μη κυβερνητική οργάνωση Oxfam σε έκθεσή της που δημοσιοποίησε παραμονές της έναρξης του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ του Νταβός. Σύμφωνα με την Oxfam, ο μισός παγκόσμιος πλούτος κατέχεται σήμερα από το 1% του πληθυσμού...

Οι θάνατοι από καρκίνο ανήλθαν σε 8,2 εκατομμύρια το 2012, καταγράφοντας αύξηση 8%, συγκριτικά με προηγούμενη εκτίμηση που είχε γίνει το 2008. Οι μεγαλύτερες αυξήσεις στην θνησιμότητα αφορούσαν στον καρκίνο του μαστού, καθώς η συγκεκριμένη μορφή της νόσου έλαβε μεγαλύτερες διαστάσεις στις αναπτυσσόμενες χώρες, οι οποίες πασχίζουν να αντιμετωπίσουν μια ασθένεια που οφείλεται σε δυτικούς τρόπους ζωής.

Το πλουσιότερο 20% των Ελλήνων διέθετε το 2012 εισόδημα 6,6 φορές μεγαλύτερο από το φτωχότερο 20%, σύμφωνα με έρευνα της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής. Οι εισοδηματικές ανισότητες διευρύνθηκαν σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, ενώ η Ελλάδα κατατάσσεται δεύτερη σε όλη την Ευρώπη ως προς τις μεγαλύτερες εισοδηματικές ανισότητες μετά την Ισπανία.

To ποσοστό επιβίωσης των ασθενών με καρκίνο συνεχίζει να βελτιώνεται στην Ευρώπη, ωστόσο σημαντικές ανισότητες παραμένουν για διάφορους τύπους καρκίνου ανάμεσα στις χώρες της ανατολικής Ευρώπης και της υπόλοιπης Ευρώπης, σύμφωνα με τα αποτελέσματα έρευνας που δημοσιεύθηκαν τη Δευτέρα στο επιστημονικό έντυπο Lancet Oncology.

Οι ανισότητες ανδρών και γυναικών μειώθηκαν οριακά από το 2012 στο 2013, σύμφωνα με την νεότερη ετήσια έκθεση του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ (WEF). Η έκθεση συνυπολογίζει δείκτες που αφορούν την οικονομική και εργασιακή ισότητα, την πρόσβαση και τις ευκαιρίες στο σύστημα εκπαίδευσης, στο σύστημα υγείας και στην πολιτική. Στην κορυφή βρίσκονται, όπως κάθε χρόνο, οι σκανδιναβικές χώρες, στην 81η θέση, σε σύνολο 136 χωρών, η Ελλάδα.

Σε 8.000 υπολογίζονται οι έλληνες που διαθέτουν κινητή και ακίνητη περιουσία άνω του ενός εκατομμυρίου ευρώ. Από αυτούς, σύμφωνα με την τελευταία έρευνα της Wealth-X και στοιχείων της UBS, οι 505 είναι πολυεκατομμυριούχοι, οι οποίοι διαθέτουν περιουσία 60 δισ. ευρώ, η οποία μάλιστα έχει αυξηθεί σε σχέση με το 2012.

Μισό αιώνα μετά την ιστορική ομιλία του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, ο Μπαράκ Ομπάμα, από το ίδιο μάλιστα σημείο από όπου την εκφώνησε ο μεγάλος αφροαμερικανός, αγωνιστής, έκανε λόγο για ένα έθνος που έχει αλλάξει, αλλά και για πολλά που πρέπει να γίνουν ακόμη για να αμβλυνθούν οι οικονομικές ανισότητες.

Θρήνο αλλά και διαδηλώσεις έχει προκαλέσει το τραγικό περιστατικό με τη δηλητηρίαση δεκάδων μαθητών σε σχολείο της Ινδίας, εξαιτίας της οποίας έχουν πεθάνει μέχρι στιγμής 23 παιδιά, φωτίζοντας τα χρόνια προβλήματα στην ινδική κοινωνία παρά τους ισχυρούς ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης. Η υπόθεση του προγράμματος δωρεάν σχολικών γευμάτων συνοψίζει το επικίνδυνο μείγμα ανισότητας και διαφθοράς που καθορίζει τη ζωή (και το θάνατο, όπως φάνηκε) των πολυπληθών αδύναμων στρωμάτων της χώρας.

Οι ανισότητες μεταξύ των κρατών - μελών αποτελούν απειλή για τη συνοχή της Ευρωζώνης, όπως δηλώνει και ο αρμόδιος για την Απασχόληση ευρωπαίος επίτροπος Λάζλο Άντορ. Όπως υπογραμμίζει, «το Βέλγιο και η Γαλλία διαμαρτύρονται ήδη για τους χαμηλούς μισθούς στη Γερμανία» και «μια τέτοια κατάσταση δεν μπορεί να δικαιολογηθεί στο πλαίσιο των υψηλών γερμανικών εξαγωγών».

Σημαντικές ανισότητες ως προς τις ευκαιρίες εκπαίδευσης τόσο μεταξύ των χωρών-μελών όσο και στο εσωτερικό των «27» διαπιστώνει έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που δημοσιοποιήθηκε την Παρασκευή στις Βρυξέλλες. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι υπάρχει χάσμα μορφωτικού επιπέδου μεταξύ Βορρά και Νότου, με τα υψηλότερα ποσοστά ατόμων χαμηλού μορφωτικού επιπέδου να εντοπίζονται σε περιοχές της Νότιας Ευρώπης και ιδίως στην Ισπανία και την Πορτογαλία.

Σοκαριστικά είναι τα στοιχεία της πρώτης έκθεσης του νέου οργάνου των Ηνωμένων Εθνών «ΟΗΕ Γυναίκες» για την κατάσταση των γυναικών στον κόσμο. Στις περισσότερες από τις μισές χώρες στον κόσμο δεν τιμωρείται ο βιασμός εντός του γάμου και σε περίπου το ένα τρίτο από αυτές οι γυναίκες στερούνται του δικαιώματος στην άμβλωση. Μεγάλες εξακολουθούν να είναι και οι οικονομικές ανισότητες.