Και Τζέιμς Μποντ και Apple και Twitter! Ο πλανητάρχης της Disney Μπομπ Άιγκερ για όσα δεν έγιναν δικά του

Η ιστορία του σύγχρονου Χόλιγουντ φέρει το όνομα του Μπομπ Άιγκερ, του ισχυρού άνδρα που με την αποχώρηση του από το τιμόνι της Disney φέρνει κλυδωνισμούς και αλλαγές στον χάρτη των media. Γιατί, είναι γνωστό και κανόνας, για σχεδόν δύο δεκαετίες, ο Μπομπ Άιγκερ ήταν ο απόλυτος μαέστρος αυτής της αόρατης ορχήστρας.

Έχοντας πλέον παραδώσει τα κλειδιά της Disney στον Τζος Ντ’ Αμάρο, ο Άιγκερ επέλεξε τους Financial Times για να σπάσει τη σιωπή του και να μιλήσει για όλα όσα μετανιώνει όσο η έξοδός του προμηνύει μια νέα, αμφιλεγόμενη εποχή κυριαρχίας, της Disney.

Στη συνέντευξή του ο Άιγκερ αποφάσισε να παραδώσει ένα μάθημα εταιρικής ανατομίας. Αδιάφορος για την όποια αναπόληση των επιτυχιών, ο Άιγκερ μιλάει για μια τεράστια επιχειρηματική απληστίας που άγγιξε τα όρια της απόλυτης κυριαρχίας.

Στα λόγια του φωτογραφίζει τον χάρτη μιας εναλλακτικής πραγματικότητας. Εκεί όπου ο Τζέιμς Μποντ θα συγκατοικούσε με τον Μίκι Μάους και το Twitter θα ήταν το επίσημο κανάλι διανομής των Marvel Studios.

Όταν ο Άιγκερ ανέλαβε την Disney το 2005, το στούντιο βρισκόταν σε βαθύ, δημιουργικό και οικονομικό τέλμα. Η εξαγορά της Pixar τον Μάιο του 2006, έναντι 7,4 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ήταν μια υπαρξιακή ανάσα. «Ήταν σαν να διαλύθηκαν τα σύννεφα και να έλαμψε ξανά ο ήλιος» λέει.

Mετά την εξαιρετικά προσοδοφόρα εξαγορά της Pixar από τη Disney, o Μπομπ Άιγκερ είχε όρεξη να αλώσει τα πάντα, να κάνει οτιδήποτε Disney. «Είχαμε μια λίστα από σκέψεις, είπα ‘ας τα πάρουμε όλα»

View this post on Instagram

A post shared by Financial Times (@financialtimes)

Η Pixar έμοιαζε ασταμάτητη, μια επένδυση που έφερνε έσοδα και δημιουργικό πλούτο, ένας θησαυρός. Αυτή ακριβώς η ορμή γέννησε μια μυστική λίστα λέει ο Άιγκερ. Μια λίστα με στόχους που θύμιζε περισσότερο στρατιωτική επιχείρηση, παρά στρατηγική ψυχαγωγίας πίσω από τις πόρτες των meeting rooms ισχυρών του κολοσσού Disney.

Ο επόμενος μεγάλος, κινηματογραφικός στόχος δεν ήταν άλλος από τον Τζέιμς Μποντ. Το εξαιρετικά προσοδοφόρο franchise που έψαχνε τον επόμενο ισχυρό ιδιοκτήτη του -πριν περάσει στον Μπέζος και την Amazon.

Η Disney επιχείρησε δυναμικά να εξαγοράσει τον θρυλικό 007, ήθελε «απεγνωσμένα να προσθέσει τον πιο διάσημο κατάσκοπο του κόσμου στη συλλογή της, πολύ πριν τα δικαιώματα καταλήξουν οριστικά σε ανταγωνιστές».

Η στρατηγική του Άιγκερ ήταν απόλυτη, ψυχρή, ξεκάθαρη. «Είχαμε μια σειρά από διεκδικήσεις και σκέφτηκα, ας τις διαγράψουμε μία προς μία. Ας τα αγοράσουμε όλα!»

Όμως η Disney έχασε τον απόλυτο χρυσοθήρα της παγκόσμιας ποπ κουλτούρας, όχι από κάποιο λάθος τακτικής σχολιάζει ο Άιγκερ. Το αγκάθι σε αυτό το ρόδο ήταν η «εξαιρετικά περίπλοκη, σχεδόν απροσπέλαστη ιδιοκτησιακή δομή του ίδιου του franchise».

Για να αγοράσει κανείς τον Τζέιμς Μποντ, δεν αρκούσε να εξαγοράσει ένα στούντιο. Τα δικαιώματα ήταν πάντα μοιρασμένα στα δύο. Από τη μία πλευρά βρισκόταν η MGM, η οποία κατείχε τα δικαιώματα χρηματοδότησης και διανομής των ταινιών, αλλά μπαινόβγαινε διαρκώς σε καθεστώς χρεοκοπίας.

Η Disney έχασε τον απόλυτο χρυσοθήρα της παγκόσμιας ποπ κουλτούρας, όχι από κάποιο λάθος τακτικής σχολιάζει ο Άιγκερ. Το αγκάθι σε αυτό το ρόδο ήταν η «εξαιρετικά περίπλοκη, σχεδόν απροσπέλαστη ιδιοκτησιακή δομή του ίδιου του franchise»

Από την άλλη πλευρά, ορθωνόταν το πραγματικό οχυρό, η EON Productions της οικογένειας Μπρόκολι. Η Μπάρμπαρα Μπρόκολι και ο Μάικλ Γουίλσον διατηρούσαν —και διατηρούν— τον απόλυτο δημιουργικό έλεγχο. Αυτοί αποφασίζουν ποιος θα φορέσει το κουστούμι του 007, ποιος θα σκηνοθετήσει και πότε θα βγει η ταινία. Έχουν δικαίωμα βέτο στα πάντα.

Η οικογένεια Μπρόκολι που προστάτευε από πάντα τον Μποντ σαν οικογενειακό κειμήλιο, δεν είχε καμία πρόθεση να παραδώσει τα ηνία σε μια corporate μηχανή που θα μετέτρεπε τον κατάσκοπό τους σε ένα απλό, βιομηχανοποιημένο franchise -το κοστούμι του Μποντ δεν ταίριαζε πολύ με τις φλύαρες στολές, ασπίδες και κάπες των υπερηρώων.

Την ίδια στιγμή, η Disney είχε τις δικές της πιεστικές προτεραιότητες. Η Marvel το 2009 και η Lucasfilm (Star Wars) το 2012 απορρόφησαν όλη την ενέργεια και τα κεφάλαια του Άιγκερ. Το στούντιο έπρεπε να χτίσει αυτά τα σύμπαντα από την αρχή για να πάρει πίσω τα δισεκατομμύριά του, αφήνοντας τον Μποντ σε δεύτερη μοίρα.

Η τέχνη του να διοικείς έναν κολοσσό βέβαια δεν κρίνεται μόνο από τις υπογραφές αλλά (κυρίως) από τις αιφνίδιες υποχωρήσεις

Όταν το franchise του 007 βγήκε τελικά στο σφυρί, το παιχνίδι είχε ήδη αλλάξει. Οι παραδοσιακοί κανόνες του Χόλιγουντ είχαν αντικατασταθεί από το απεριόριστο χρήμα που χυνόταν στα χαρακώματα των streaming κολοσσών.

Το 2021, η Amazon έκανε την κίνηση-ματ. Εξαγόρασε ολόκληρη την MGM έναντι του αστρονομικού ποσού των 8,45 δισεκατομμυρίων δολαρίων, κυρίως για να εξασφαλίσει τον Μποντ για το Prime Video. Η Σίλικον Βάλεϊ είχε πλέον πολύ περισσότερο, φρέσκο χρήμα να «ρίξει» στο Χόλιγουντ.

Η τέχνη του να διοικείς έναν κολοσσό βέβαια δεν κρίνεται μόνο από τις υπογραφές αλλά (κυρίως) από τις αιφνίδιες υποχωρήσεις.

Ο Άιγκερ αποκάλυψε στους FT ότι βρέθηκε μια ανάσα από την απόκτηση του Twitter -«σε μια εξαιρετικά ελκυστική τιμή, απευθείας από τον ιδρυτή του, Τζακ Ντόρσεϊ» λέει.

Εάν το κατάφερνε o Άιγκερ θα μετέτρεπε το κοινωνικό δίκτυο σε μια παγκόσμια πλατφόρμα διανομής για το ατελείωτο περιεχόμενο της Disney. Ωστόσο, το πρωί της τελικής συμφωνίας, ο Άιγκερ έκανε πίσω.

Ο Άιγκερ αποκάλυψε στους FT ότι βρέθηκε μια ανάσα από την απόκτηση του Twitter -«σε μια εξαιρετικά ελκυστική τιμή, απευθείας από τον ιδρυτή του, Τζακ Ντόρσεϊ» λέει

Ο ισχυρός της Disney φοβήθηκε την τοξικότητα, την αδιάκοπη πολιτική αντιπαράθεση και τις δυσκολίες ελέγχου του λόγου στην πλατφόρμα.

Όλα αυτά, όπως είπε, θα αποτελούσαν μια «φρικτή απόσπαση προσοχής για την άσπιλη, οικογενειακή εικόνα της Disney». Ό,τι έφερε τον Μασκ στο να διεκδικήσει το Twitter μέχρι τέλους, αποθάρρυνε τον Άιγκερ που είναι ένας από τους λίγους CEO σήμερα που έχει την πολυτέλεια να καυχιέται επειδή έχασε από τον τοξικό τρισεκατομμυριούχο της καπιταλιστικής καρδιάς μας.

Ίσως όμως, πέρα από όλα τα παραπάνω, η πιο ενδιαφέρουσα αποκάλυψη του Άιγκερ είναι ένα «τι θα γινόταν αν;». Πως θα ήταν το τοπίο σήμερα αν η Disney είχε πραγματικά προχωρήσει σε συγχώνευση με την Apple;

Στα απομνημονεύματά του το 2019, ο Άιγκερ είχε αναφέρει πως, αν ο Στιβ Τζομπς ήταν ζωντανός, οι δύο εταιρείες θα είχαν συζητήσει πολύ σοβαρά το ενδεχόμενο να ενώσουν τις δυνάμεις τους αλλάζοντας δραστικά τη βιομηχανία τεχνολογίας και θεάματος.

Στη συνέντευξή του στους FT ο Άιγκερ πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα. Επιβεβαιώνει ότι έγιναν πραγματικές, διμερείς συζητήσεις για μια ένωση που ο ίδιος χαρακτηρίζει ως «πραγματικά μεταμορφωτική και ισότιμη».

Θα ήταν το απόλυτο πάντρεμα. Η κορυφαία hardware μπράντα της Σίλικον Βάλεϊ θα συναντούσε το κορυφαίο software περιεχομένου του Χόλιγουντ. Γιατί δεν προχώρησε; «Η Apple δεν έδειξε αρκετό ενδιαφέρον» λέει ο Άιγκερ. Το πιο μεγαλεπήβολο project της δεκαετίας στα χαρτιά πέθανε πριν καν ξεκινήσει.

O Άιγκερ είναι σίγουρος. Αν ο Στιβ Τζομπς ήταν ζωντανός Disney και Apple θα ήταν ένα. «Μια ένωση, πραγματικά μεταμορφωτική και ισότιμη»

Η οριστική αποχώρηση του Μπομπ Άιγκερ από την Disney σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής όπου το Χόλιγουντ σκεφτόταν αποκλειστικά με όρους αυτοκρατορίας και απόλυτης μονοπώλησης.

Το γεγονός ότι το επόμενο βήμα του τον βρίσκει ως σύμβουλο στην Thrive Capital —το venture capital του Τζος Κούσνερ— είναι επιβεβαίωση του γνωστού κανόνα. Οι πραγματικά μεγάλοι παίκτες δεν αποσύρονται ποτέ, απλώς αλλάζουν τερέν.

Μαζί με τον αδελφό του Τζάρεντ Κούσνερ ο Άιγκερ ξεκινάει νέο κεφάλαιο σε μια καριέρα που θεωρείται μυθική -με όποιο τρόπο και αν την προσεγγίσεις.

Η έξοδος του Άιγκερ αφήνει πίσω της μια Disney που κατέχει σχεδόν κάθε παιδική και ενήλικη ανάμνηση του πλανήτη. Αφήνει, όμως, και την αίσθηση ότι ακόμα και οι πιο ισχυροί άνδρες στοιχειώνονται από τα deals που δεν ολοκλήρωσαν.

Στο τέλος της ημέρας, η κληρονομιά του είναι αυτά που αγόρασε, αλλά και εκείνα που του ξέφυγαν όσο σε ένα παράλληλο σύμπαν ο Τζέιμς Μποντ ανταλλάσει σοφίες ζωής με τον Γιόντα απαιτώντας από τον Thanos να σερβίρει καλύτερο Vesper Martini -«χτυπημένο στο σέικερ,όχι ανακατεμένο, πόσες φορές να στο πω;»