Τυραννόσαυρος των 50 εκατομμυρίων – Οργή και ιστορικό ρεκόρ στη δημοπρασία του T-Rex των Sotheby’s

Ο Τυραννόσαυρος Ρεξ, και πιο συγκεκριμένα ένας από τους μεγαλύτερους και πιο ολοκληρωμένους σκελετούς Τ-Rex που έχουν ανακαλυφθεί ποτέ, έγραψε ιστορία στη Νέα Υόρκη.

Σε μια πολυαναμενόμενη δημοπρασία του οίκου Sotheby’s, ο προϊστορικός αυτός γίγαντας κατακυρώθηκε σε αγοραστή που συμμετείχε μέσω τηλεφώνου για το αστρονομικό ποσό των 50,1 εκατομμυρίων δολαρίων, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών προμηθειών.

Η τελική αυτή τιμή ξεπέρασε κατά πολύ τις αρχικές εκτιμήσεις του οίκου, οι οποίες κυμαίνονταν μεταξύ 20 και 30 εκατομμυρίων δολαρίων, καθιστώντας τον T-Rex με το όνομα Γκας (Gus) το πιο ακριβό απολίθωμα δεινοσαύρου που έχει πουληθεί ποτέ σε δημοπρασία.

Με αυτή την πώληση καταρρίφθηκε το προηγούμενο παγκόσμιο ρεκόρ, το οποίο κατείχε ένας στεγόσαυρος με το όνομα Έιπεξ (Apex), ο οποίος είχε πουληθεί από τον ίδιο οίκο το 2024 έναντι 44,6 εκατομμυρίων δολαρίων.

Ο εντυπωσιακός σκελετός ανακαλύφθηκε και ανασκάφηκε μεταξύ των ετών 2021 και 2023 σε ένα ράντσο στην κομητεία Χάρντινγκ της Νότιας Ντακότα από την εμπορική εταιρεία απολιθωμάτων Theropoda Expeditions.

Το όνομα «Γκας» δόθηκε προς τιμήν του Γκάρι «Γκας» Λίκινγκ, ο οποίος είναι ο ιδιοκτήτης της γης όπου εντοπίστηκαν τα απολιθώματα.

Ο σκελετός, ο οποίος χρονολογείται στα 67 εκατομμύρια έτη, έχει ύψος 3,8 μέτρα, συνολικό μήκος σώματος περίπου 11,5 μέτρα, ενώ το κρανίο του αγγίζει τις 54 ίντσες και το μηριαίο οστό τις 50,39 ίντσες.

Αποτελείται από 183 απολιθωμένα οστικά στοιχεία, στα οποία περιλαμβάνονται και 30 εξαιρετικά σπάνια γαστρικά πλευρά, γεγονός που σημαίνει ότι ο σκελετός είναι ολοκληρωμένος κατά 61% όσον αφορά τον αριθμό των οστών και κατά 75% με 80% όσον αφορά τη συνολική οστική μάζα.

Το κρανίο του Γκας είναι τόσο μεγάλο και βαρύ που ήταν αδύνατο να τοποθετηθεί απευθείας πάνω στον υπόλοιπο σκελετό.

Για τον λόγο αυτό, ο οίκος Sotheby’s τοποθέτησε ένα πιστό αντίγραφο του κρανίου στον στημένο σκελετό, ενώ το αυθεντικό, με τα τεράστια και κοφτερά του δόντια, εκτέθηκε ξεχωριστά στο λόμπι του κτιρίου Μπρόιερ στη Νέα Υόρκη.

Πέρα από το μέγεθός του, ο σκελετός αποκαλύπτει πολύτιμες λεπτομέρειες για τη γεμάτη μάχες ζωή που έζησε ο Τυραννόσαυρος στους λόφους της Νότιας Ντακότα.

Τα οστά του φέρουν διάφορες παθολογίες, όπως εμφανή σημάδια από δαγκώματα άλλων Τ-Rex στο κρανίο, στη δεξιά γνάθο και σε άλλα σημεία του σώματος, τα οποία προκλήθηκαν είτε κατά τη διάρκεια μαχών είτε από μεταθανάτια λεηλασία του κουφαριού του.

Παράλληλα, εντοπίστηκαν παλαιότερα κατάγματα σε αρκετά πλευρά του, τα οποία είχαν επουλωθεί ενώ ο δεινόσαυρος βρισκόταν ακόμη στη ζωή.

Επιστημονική οργή

Παρά την εμπορική επιτυχία της δημοπρασίας, η πώληση του Γκας σε ιδιώτη έχει πυροδοτήσει έντονες αντιδράσεις στην παγκόσμια επιστημονική κοινότητα.

Πολλοί παλαιοντολόγοι εκφράζουν σοβαρές ανησυχίες ότι η μετατροπή των απολιθωμάτων σε εμπορεύματα πολυτελείας και σύμβολα κοινωνικού στάτους στερεί από τα πανεπιστήμια και τα μουσεία τη δυνατότητα να τα μελετήσουν.

«Η τρέχουσα τάση να προωθούνται και να πωλούνται απολιθώματα δεινοσαύρων σαν σπάνια έργα τέχνης σε εξωφρενικές τιμές από οίκους δημοπρασιών είναι εξαιρετικά ανησυχητική, όπως και η ιδέα της αγοράς τους ως σύμβολο κοινωνικού στάτους ή ως εμπόρευμα» σχολίασε ο Ρίτσαρντ Μπάτλερ, καθηγητής Παλαιοντολογίας Σπονδυλωτών στο Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ.

«Ένα απολίθωμα που δεν βρίσκεται σε μια αναγνωρισμένη μουσειακή συλλογή δεν μπορεί να μελετηθεί και, ως εκ τούτου, χάνεται για την όποια έρευνα. Οι τιμές είναι πλέον απρόσιτες για τα μουσεία, εις βάρος της επιστήμης».

Ο καθηγητής Στίβεν Μπρουσάτε από το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου από την πλευρά του επισημαίνει το νομικό κενό που επιτρέπει τέτοιες πωλήσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες. «Από τη στιγμή που ο συγκεκριμένος Τυραννόσαυρος Ρεξ βρέθηκε σε αμερικανικό έδαφος, η δημοπρασία είναι απόλυτα νόμιμη, καθώς στις ΗΠΑ ο καθένας μπορεί να διαθέσει όπως επιθυμεί ό,τι ανακαλύπτει στην ιδιωτική του γη».

Ωστόσο, ο ίδιος τονίζει ότι αυτή η πραγματικότητα εξακολουθεί να ανησυχεί βαθύτατα τους επιστήμονες, ειδικά όταν σε άλλες χώρες, όπως η Βραζιλία ή η Μογγολία, η νομοθεσία ορίζει ότι όλα τα απολιθώματα αποτελούν ιδιοκτησία του κράτους και προστατεύονται ως εθνική κληρονομιά.

Η πρακτική δεν είναι πρωτοφανής στην αγορά των απολιθωμάτων. Όταν ο δισεκατομμυριούχος Κεν Γκρίφιν απέκτησε τον στεγόσαυρο Apex το 2024  από τον ίδιο οίκο, τον παραχώρησε στο Αμερικανικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας με τη μορφή τετραετούς δανεισμού.

Ωστόσο αυτό δεν είναι λύση σε ένα πρόβλημα που απασχολεί τους παλαιοντολόγους. Όταν ένα εύρημα παραμένει στην ιδιοκτησία ενός ιδιώτη, μπορεί ανά πάσα στιγμή να ανακληθεί από τις μουσειακές εγκαταστάσεις, στερώντας από τους ερευνητές τη διαρκή πρόσβαση, τη σταθερότητα και τη δυνατότητα επαλήθευσης των δεδομένων που εξασφαλίζει αποκλειστικά μια κρατική, δημόσια συλλογή σημειώνει το CNN International.

O οίκος Sotheby’s προασπίζεται αυτές τις δημοπρασίες προβάλλοντας τη θέση ότι χωρίς τη συμβολή των ιδιωτικών συνεργείων ανασκαφής, ένα μεγάλο μέρος αυτών των προϊστορικών θησαυρών θα παρέμενε για πάντα θαμμένο. Αυτό άλλωστε είναι και το κύριο επιχείρημα όσων υποστηρίζουν το εμπόριο απολιθωμάτων. «Η εμπορευματοποίηση λειτουργεί ως σωσίβιο για ευρήματα που διαφορετικά θα αλλοιώνονταν ή θα χάνονταν στο υπέδαφος» υποστηρίζουν.

Οι επιστήμονες, ωστόσο, προβάλλουν ένα ακλόνητο αντεπιχείρημα. Ενα απολίθωμα που διασώζεται από τη λήθη μόνο και μόνο για να καταλήξει κλειδωμένο σε μια ιδιωτική έπαυλη, στην πραγματικότητα δεν έχει σωθεί για την ανθρωπότητα, γίνεται απλά ακόμη ένα επενδυτικό προϊόν υψηλής αξίας.

Νομικά, ένας Τυραννόσαυρος Ρεξ μπορεί πράγματι να αποτελεί ιδιοκτησία του κατόχου της γης, του οίκου που τον δημοπρατεί ή του αγοραστή που διαθέτει τα απαιτούμενα εκατομμύρια. Το ουσιαστικότερο ερώτημα, όμως, παραμένει ηθικό και επιστημονικό: μπορεί ένα τέτοιο κομμάτι της ιστορίας του πλανήτη να ανήκει αποκλειστικά σε έναν άνθρωπο;