Πάρτε πρωτεΐνη: Η απάντηση της αρρενωπής Αμερικής στους vegan και woke

Τον περασμένο Ιανουάριο ο υπουργός Υγείας των ΗΠΑ, Ρόμπερτ Κένεντι παρουσίασε τις νέες διατροφικές οδηγίες για το 2025–2030, στο πλαίσιο της αντζέντας “Make America Healthy Again”. Κεντρικό σύνθημα ήταν να διπλασιάσουν οι Αμερικανοί την πρόσληψη της πρωτεΐνης. Αν και πρόκειται σίγουρα για απαραίτητο θρεπτικό συστατικό, στις ΗΠΑ φαίνεται ότι η πρωτεΐνη έχει αξιοποιηθεί πολιτικά.

Ωστόσο, πρόσφατη μελέτη ερευνητών του Πανεπιστημίου του Τέξας στο Όστιν και του Πανεπιστημίου του Κάνσας υποστηρίζει ότι η δημόσια συζήτηση γύρω από το MAHA στα social media συχνά αποκλίνει από την επίσημη ατζέντα του κινήματος.

Οι ερευνητές ανέλυσαν 41.819 αναρτήσεις από TikTok, Instagram, Facebook, X, Reddit, YouTube και άρθρα στο web, από Σεπτέμβριο 2024 έως Ιανουάριο 2025. Βρήκαν ότι το 81,3% των αναρτήσεων δεν αφορούσε καμία από τις πέντε επίσημες προτεραιότητες του MAHA: χρόνια νοσήματα, αναγεννητική γεωργία, φυσικούς οικοτόπους, εταιρική διαφθορά και περιβαλλοντικές τοξίνες.

Τα βασικά θέματα που βρήκαν ήταν τέσσερα: healthy lifestyle, health policy, electoral campaign και patriotic partisan support. Δηλαδή μεγάλο μέρος του λόγου γύρω από το #MAHA ήταν περισσότερο φιλο-τραμπική, φιλο-MAGA πολιτική ταυτότητα παρά συγκεκριμένη πολιτική υγείας.

Η διαπίστωση αυτή συμπίπτει με ευρύτερες παρατηρήσεις στις ΗΠΑ ότι το ενδιαφέρον για την πρωτεΐνη και το κόκκινο κρέας έχει αποκτήσει έντονα πολιτισμικά και ταυτοτικά χαρακτηριστικά.

Το Vanity Fair κάνει λόγο σήμερα για έναν βάλτο των αντιφάσεων όπου μια «ανδρόσφαιρα» με επικεφαλής τον Ντόναλντ Τραμπ διαθέτει ένα τόσο ηχηρό τμήμα έντονων εμμονών με τη μεγιστοποίηση της πρωτεΐνης στο όνομα της «υγείας».

Οι Αμερικανοί αγκαλιάζουν το κρέας καθώς μια μανία με την πρωτεΐνη σαρώνει τη χώρα, και ομοσπονδιακοί αξιωματούχοι υγείας έχουν προσπαθήσει να τονίσουν τη διατροφική αξία του κόκκινου κρέατος, όπως αναφέρει η Washington Post. Η ζήτηση για βοδινό έχει επίσης ρίζες σε μια ορισμένη νοσταλγία, δήλωσε στη ο Γουίλιαμ Μάστερς, καθηγητής πολιτικής τροφίμων και οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Ταφτ. «Η μανία με το βοδινό είναι ξεκάθαρα ένα πολιτισμικό σήμα για όλα όσα συνδέονται με το βοδινό», είπε, συμπεριλαμβανομένης της αρρενωπότητας και μιας “μάτσο” εικόνας της Δύσης.

Οι Τζο Ρόγκαν και Θίο Φον -δύο μέλη της ομάδας των podcasters που θεωρείται ευρέως ότι έπαιξε σημαντικό ρόλο στην εκλογική νίκη του Trump- εξυμνούνε τις δυνάμεις του κόκκινου κρέατος, ενώ αναγνωρίζουν ότι ορισμένοι άνθρωποι τα πάνε καλά με χορτοφαγική διατροφή.

«Δεν έχω καλή αίσθηση του τι το οδηγεί αυτό αυτή τη στιγμή, εκτός αν είναι απλώς η συνηθισμένη ανδρόσφαιρα — ή ανδρομανία, εδώ στις ΗΠΑ, είχε δηλώσει στο Vanity Fair ο Πήτερ Κοέν, αν. καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ. «Όλοι αφήνουν την τεστοστερόνη τους ελεύθερη αυτές τις μέρες» με την πλειονότητα αυτών που του ζητάνε πρωτεϊνη να λέει ότι είναι άνδρες.

Αρρενωπό προσωπείο

Η σχέση ανδρισμού και κόκκινου κρέατος είναι ισχυρή και βαθιά ριζωμένη. Μελέτη του 2023 διαπίστωσε ότι οι άνδρες ήταν «πιο πιθανό να καταναλώνουν τρόφιμα στον βαθμό που αυτά θεωρούνταν πιο αρρενωπά και λιγότερο θηλυκά», κάτι που συσχετιζόταν με τρόφιμα τα οποία θεωρούνταν πλουσιότερα σε πρωτεΐνη. Μια άλλη μελέτη, φετινή, διαπίστωσε ότι οι άνδρες που περιγράφουν τον εαυτό τους ως έχοντες ισχυρή «ταυτότητα κρεατοφαγίας» επίσης «τείνουν να αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους ως πιο αρρενωπό».

Η εμμονή με την πρωτεΐνη προσφέρει ένα αρρενωπό προσωπείο στον θηλυκά κωδικοποιημένο κόσμο της εικόνας σώματος και της δίαιτας — και ένα θέμα πάνω στο οποίο οι άνδρες μπορούν να δεθούν ως «bros».

Δεν είναι μόνο οι άνδρες που ενδιαφέρονται για την πρωτεΐνη, αλλά μια ματιά στην πρόσφατη ιστορία υποδηλώνει ισχυρή συσχέτιση ανάμεσα στην άνοδο κινημάτων όπως το ανδρικό δικαιωματικό κίνημα και την εθνική μας λαχτάρα για πρωτεΐνη.

Μια μανία με ιστορία

Σύμφωνα με τη ιστορικό τροφίμων Hannah Cutting-Jones, μπορούμε να ανιχνεύσουμε τη σημερινή σχέση μας με την πρωτεΐνη πίσω στον χημικό του 19ου αιώνα και πρώιμο ειδικό στα μακροθρεπτικά συστατικά Justus von Liebig, ο οποίος την αποκάλεσε «το μόνο αληθινό θρεπτικό συστατικό» — και τη δεκαετία του 1860 άρχισε αμέσως να παράγει και να πουλά ένα δικό του είδος συμπληρώματος πρωτεΐνης: το Εκχύλισμα Κρέατος του Liebig. Τις δεκαετίες του 1950 και 1960, γιατροί και επιστήμονες επικεντρώθηκαν στη συμπληρωματική πρωτεΐνη ως σημαντικό εργαλείο αντιμετώπισης του υποσιτισμού σε μέρη όπως η Βόρεια Αφρική, η Ινδία και η μεταπολεμική Κορέα.

Η μανία του bodybuilding της δεκαετίας του 1970, που γεννήθηκε με την ίδρυση του Gold’s Gym στη Venice, τροφοδοτήθηκε από νέα συμπληρώματα πρωτεΐνης και στεροειδή και έγινε δημοφιλής χάρη στους λαδωμένους μύες του Άρνολντ Σβαρτσενέγκερ στην ταινία Pumping Iron του 1977.

Σε αμερικανική μελέτη του 2022 οι επιστήμονες προειδοποιούσαν τους γιατρούς να «γνωρίζουν τη χρήση σκονών πρωτεΐνης και συμπληρωμάτων μυϊκής ανάπτυξης από τους άνδρες ασθενείς τους», τα οποία ενέχουν «οξείες και μακροπρόθεσμες σωματικές και ψυχολογικές συνέπειες». Πέρυσι, μία από τις μελέτες που συνυπέγραψε διαπίστωσε ότι τα συμπληρώματα μυϊκής ανάπτυξης λειτουργούν ως δίοδος προς τα αναβολικά στεροειδή για τους νεαρούς άνδρες.

Πηγές: Vanity Fair, Washington Post