Με ελάχιστο χρόνο να απομένει για την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάπτυξης (RRF) η ανησυχία πως το ελληνικό σχέδιο «Ελλάδα 2.0» σπαταλήθηκε, αποτελώντας άλλη μια μεγάλη χαμένη ευκαιρία για τη χώρα, είναι υπαρκτή.

Έντονες ανησυχίες σχετικά με την πορεία υλοποίησης του προγράμματος «Ελλάδα 2.0», καθώς πλησιάζει η προθεσμία για την αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης

Η ελληνική κυβέρνηση έχει λίγο χρόνο μέχρι τον ερχόμενο Σεπτέμβριο προκειμένου να ολοκληρώσει τους στόχους αλλά τα μέχρι τώρα μηνύματα δεν είναι ενθαρρυντικά καθώς η χώρα βρίσκεται στην 7η θέση από το τέλος αναφορικά με το ποσοστό των κονδυλίων που έχουν φτάσει στην αγορά.

Οι στόχοι

Το πρόγραμμα διαρθρώνεται γύρω από συγκεκριμένους άξονες που αντανακλούν τις προτεραιότητες της ΕΕ, αλλά και τις εγχώριες ανάγκες:

  • Πράσινη μετάβαση: Επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων (π.χ. προγράμματα τύπου «Εξοικονομώ»), ηλεκτροκίνηση και προστασία της βιοποικιλότητας.
  • Ψηφιακός μετασχηματισμός: Ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών (Gov.gr), ενίσχυση της συνδεσιμότητας (5G, οπτικές ίνες) και ψηφιακός μετασχηματισμός των επιχειρήσεων.
  • Απασχόληση, δεξιότητες & κοινωνική συνοχή: Προγράμματα κατάρτισης, ενίσχυση του συστήματος υγείας και μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας.
  • Ιδιωτικές επενδύσεις & θεσμικός μετασχηματισμός: Φορολογικές μεταρρυθμίσεις, καταπολέμηση της γραφειοκρατίας, δικαιοσύνη και παροχή χαμηλότοκων δανείων για ιδιωτικά επενδυτικά σχέδια.

Με τον χρόνο να περνά η ελληνική κυβέρνηση καλείται να πατήσει γκάζι στα τελευταία μέτρα της κούρσας διεκδικώντας στο τέλος της διαδρομής ένα πακέτο αξίας περίπου 36 δισ. ευρώ (18 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις και 18 δισ. ευρώ σε δάνεια).

Τα πρόσφατα στοιχεία

Ανατρέχοντας στα πρόσφατα στοιχεία της Eurostat η Ελλάδα εμφανίζεται να κινείται κοντά στον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς τις εκταμιεύσεις πόρων αλλά αισθητά χαμηλότερα στην πραγματική αξιοποίηση των κονδυλίων.

Αναλύοντας τα δεδομένα, η Ελλάδα καταφέρνει να εξασφαλίσει ικανοποιητική ροή ευρωπαϊκών κεφαλαίων, όμως η μετατροπή των χρηματοδοτήσεων σε ώριμα έργα και πραγματικές δαπάνες καθυστερεί σε σύγκριση με πολλές άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες.

Με την ανησυχία να εντείνεται με ενδιαφέρον αναμένεται η συνεδρίαση (26/05) του υπουργικού συμβουλίου υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, στο Μέγαρο Μαξίμου. Σε αυτή ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, θα αναλάβει να παρουσιάσει την πορεία υλοποίησης του RRF.

Μια άλλη… ανάγνωση για το σχέδιο «Ελλάδα 2.0»

Με το οικονομικό επιτελείο να «ιδρώνει» για να φτάσει στον τελικό προορισμό, το Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών ΕΝΑ ήδη κατά την υποβολή του ελληνικού σχεδίου για το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» αλλά και κατά την διάρκεια της υλοποίησής του είχε εντοπίσει «βασικά προβλήματα σχεδιασμού που δεν ανταποκρίνονταν στις ανάγκες της κοινωνίας και της οικονομίας και δεν οδηγούσαν σε μια βιώσιμη και διατηρήσιμη ανάκαμψη».

Σήμερα, λίγους μήνες πριν από την ολοκλήρωσή του και λαμβάνοντας υπόψη: τα ποιοτικά στοιχεία του σχεδιασμού του «Ελλάδα 2.0», τα ποσοτικά στοιχεία απορρόφησης και πραγματικής υλοποίησης, μια σειρά από κρίσιμους μακροοικονομικούς δείκτες της ελληνικής οικονομίας, όπως το εμπορικό ισοζύγιο, το πραγματικό εισόδημα των νοικοκυριών, οι ανισότητες κ.ά., εξάγει ορισμένα συμπεράσματα και σημειώνει ότι το ελληνικό σχέδιο «σπαταλήθηκε, αποτελώντας άλλη μια μεγάλη χαμένη ευκαιρία για τη χώρα».

Εξηγεί πως αυτό έγινε για τέσσερις κυρίως λόγους:

  1. Δεν επιχειρήθηκε και δεν προωθήθηκε μέσω του «Ελλάδα 2.0» η αλλαγή του παραγωγικού συστήματος της χώρας σε μια κατεύθυνση πέρα από τη μονοκαλλιέργεια του τουρισμού και τον εσωστρεφή τομέα των κατασκευών, προς ένα περισσότερο εξωστρεφές μοντέλο με ενίσχυση της εγχώριας παραγόμενης αξίας και της παραγωγής προϊόντων και υπηρεσιών υψηλής προστιθέμενης αξίας (…) 
  2. Η μείωση των ανισοτήτων αντιμετωπίστηκε ως «συμπληρωματική αναφορά» που πρέπει να υπάρχει, και όχι ως κριτήριο/στόχος που πρέπει να εντάσσεται κεντρικά στη φιλοσοφία του σχεδίου και να διατρέχει οριζόντια το σύνολο των πολιτικών μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων (…). Επιπλέον, οι μεταρρυθμίσεις του «Ελλάδα 2.0», όχι μόνο δεν επιχείρησαν να συμβάλουν στην μείωση του πληθωρισμού και της ακρίβεια, (μηχανισμού που ευθύνεται για την μεγαλύτερη ίσως αναδιανομή σε βάρος της πλειοψηφίας της κοινωνίας), αλλά αντίθετα, στήριξαν τα ολιγοπώλια σε κρίσιμους τομείς όπως της ενέργειας, των τραπεζών και των τροφίμων (τα κέρδη των μεγάλων εισηγμένων επιχειρήσεων κατέγραφαν αλλεπάλληλα ρεκόρ αυξήσεων), μειώνοντας το πραγματικό εισόδημα και την ανθεκτικότητα των νοικοκυριών, των μικρομεσαίων και των αγροτών. 
  3. Δεν επιχειρήθηκε και δεν προωθήθηκε μέσω του «Ελλάδα 2.0» η ενδυνάμωση του ρόλου του κράτους και η ικανότητά του να σχεδιάζει και να υλοποιεί δημόσιες πολιτικές. Οι γενικές κατευθύνσεις των παρεμβάσεων και μεταρρυθμίσεων που αφορούν τον δημόσιο μηχανισμό και τις λειτουργίες του, στην καλύτερη περίπτωση κινούνταν στην κατεύθυνση βελτίωσης της ποιότητας των υπηρεσιών που το κράτος παρέχει στις μεγάλες επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα (…)   
  4. Δεν υπήρξε εξαρχής στο «Ελλάδα 2.0» η περιφερειακή τοπική διάσταση του σχεδιασμού. Απουσιάζει, έτσι, μια έστω ελάχιστη κατανομή των πόρων τόσο στις δεκατρείς περιφέρειες της χώρας όσο και σε τοπικό επίπεδο (…). 

Ο κίνδυνος απώλειας πόρων

Σύμφωνα με το Ινστιτούτο, πέρα από τις ανωτέρω ποιοτικές επισημάνσεις, θα πρέπει επίσης να τονιστεί ότι «ποσοτικά υπάρχει μεγάλος κίνδυνος απώλειας πόρων, καθώς η πραγματική απορρόφηση των κονδυλίων, σύμφωνα με τα λίγα διαθέσιμα στοιχεία που έχουν δει το φως της  δημοσιότητα, κινείται σε χαμηλά επίπεδα».

Ειδήσεις Σήμερα: