Αυτή είναι η ασθένεια που έπασχε ο Παρασκευάς Άντζας – Τι είναι η νόσος του κινητικού νευρώνα (ALS)

Θλίψη προκάλεσε στον χώρο του ελληνικού ποδοσφαίρου η είδηση του θανάτου του Παρασκευά Άντζα, ο οποίος έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 49 ετών ύστερα από μακροχρόνια μάχη με τη νόσο ALS, γνωστή και ως μυατροφική πλάγια σκλήρυνση ή νόσος του κινητικού νευρώνα.

Πώς ξεκινά, ποια είναι τα συμπτώματα και πώς εξελίσσεται

Η συγκεκριμένη ασθένεια έγινε ευρύτερα γνωστή παγκοσμίως μέσα από την περίπτωση του διάσημου φυσικού Stephen Hawking, ο οποίος έζησε για δεκαετίες με τη νόσο. Ωστόσο, παρά τη δημοσιότητα που έχει λάβει τα τελευταία χρόνια, παραμένει μία από τις πιο δύσκολες και σοβαρές νευρολογικές παθήσεις που αντιμετωπίζει η σύγχρονη ιατρική.

Η ALS είναι μια προοδευτική νευροεκφυλιστική ασθένεια που επηρεάζει τους κινητικούς νευρώνες, δηλαδή τα νευρικά κύτταρα που ελέγχουν τις εκούσιες κινήσεις του σώματος. Οι κινητικοί νευρώνες λειτουργούν σαν «γέφυρα» ανάμεσα στον εγκέφαλο και στους μυς. Όταν αυτοί οι νευρώνες αρχίζουν να καταστρέφονται, οι μύες σταδιακά χάνουν τη δύναμή τους και ατροφούν.

Τι είναι η νόσος του κινητικού νευρώνα από την οποία έπασχε ο Παρασκευάς Άντζας

Η νόσος του κινητικού νευρώνα ή μυατροφική πλάγια σκλήρυνση (ALS) είναι μια προοδευτική νευροεκφυλιστική πάθηση που προσβάλλει τους κινητικούς νευρώνες, δηλαδή τα νευρικά κύτταρα που ελέγχουν τις εκούσιες κινήσεις των μυών.

Καθώς οι νευρώνες αυτοί καταστρέφονται, οι μύες αδυνατίζουν και σταδιακά ατροφούν, οδηγώντας σε σοβαρή κινητική αναπηρία.

Η νόσος εμφανίζεται συνήθως μεταξύ 40 και 70 ετών, αν και μπορεί να παρουσιαστεί και νωρίτερα.

Τα πρώτα συμπτώματα περιλαμβάνουν μυϊκή αδυναμία στα άκρα, δυσκολία στη βάδιση, κράμπες, μυϊκές συσπάσεις και προβλήματα στην ομιλία ή την κατάποση.

Με την εξέλιξη της νόσου επηρεάζονται περισσότεροι μύες, ακόμη και οι αναπνευστικοί, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε αναπνευστική ανεπάρκεια.

Η ακριβής αιτία της ALS δεν είναι πλήρως γνωστή. Στις περισσότερες περιπτώσεις εμφανίζεται σποραδικά, χωρίς κληρονομικό ιστορικό, ενώ περίπου 5–10% των περιπτώσεων είναι οικογενείς και συνδέονται με γενετικές μεταλλάξεις.

Παράγοντες όπως το οξειδωτικό στρες, η φλεγμονή και η δυσλειτουργία των πρωτεϊνών φαίνεται να παίζουν σημαντικό ρόλο. Η διάγνωση βασίζεται στη νευρολογική εξέταση, στο ηλεκτρομυογράφημα (ΗΜΓ) και στον αποκλεισμό άλλων παθήσεων. Δεν υπάρχει οριστική θεραπεία, όμως φάρμακα όπως το riluzole και το edaravone μπορούν να επιβραδύνουν την εξέλιξη της νόσου σε ορισμένους ασθενείς.

Παράλληλα, η φυσικοθεραπεία, η λογοθεραπεία, η αναπνευστική υποστήριξη και η σωστή διατροφή βελτιώνουν την ποιότητα ζωής. Η ALS επηρεάζει κυρίως την κινητικότητα και όχι τη νοητική λειτουργία, αν και κάποιοι ασθενείς εμφανίζουν γνωστικές διαταραχές.

Δυστυχώς, μέχρι σήμερα δεν υπάρχει οριστική θεραπεία που να μπορεί να σταματήσει ή να αναστρέψει την εξέλιξη της ALS. Υπάρχουν όμως φαρμακευτικές αγωγές που μπορούν να επιβραδύνουν την πορεία της νόσου σε ορισμένους ασθενείς και να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής τους. Παράλληλα, σημαντικό ρόλο παίζουν η φυσικοθεραπεία, η λογοθεραπεία, η αναπνευστική υποστήριξη και η σωστή διατροφή. Η υποστήριξη από εξειδικευμένες ιατρικές ομάδες βοηθά τους ασθενείς να διαχειριστούν καλύτερα τα συμπτώματα και τις δυσκολίες της καθημερινότητας.