Οι δικαιολογίες Τραμπ για το ρεσάλτο στην Κούβα – «Ε, μην προσβάλλετε τη νοημοσύνη μας»

Την Πέμπτη 21 Μαΐου, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, αναλογιζόμενος τις εποχές μετά την άνοδο του Φιντέλ Κάστρο στην Κούβα, κατά τις οποίες Αμερικανοί πρόεδροι εξέτασαν το ενδεχόμενο επέμβασης δήλωσε το εξής: «Φαίνεται πως εγώ θα είμαι αυτός που θα το κάνει».

Η πιο πρόσφατη απειλητική κίνηση των ΗΠΑ έναντι της Κούβας ήταν η ανακοίνωση του κατηγορητηρίου κατά του πρώην προέδρου της Κούβας, Ραούλ Κάστρο, για την εντολή κατάρριψης δύο αεροσκαφών της οργάνωσης Brothers to the Rescue που αντιτασσόταν στην κουβανική κυβέρνηση το 1996.

Το κατηγορητήριο όμως αυτό 30 χρόνια μετά το περιστατικό «αποτελεί και μια δυσοίωνη προειδοποίηση προς την ηγεσία της Κούβας ότι η κυβέρνηση Τραμπ είναι έτοιμη και πρόθυμη να εγκαταλείψει τη διπλωματία υπέρ στρατιωτικών επιχειρήσεων στην επιδίωξή της για αλλαγή καθεστώτος», αναφέρουν οι Γουίλιαμ Λέγκραντ, καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Αμερικανικό Πανεπιστήμιο στην Ουάσιγκτον και αναλυτής στο National Security Archive, Πίτερ Κόρνμπλου.

Σε ανάλυσή τους στο περιοδικό Foreign Policy σημειώνουν ότι το κατηγορητήριο ρίχνει βαριά σκιά στις ήδη ζοφερές διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο κυβερνήσεων. Παρά τις τρεις πρόσωπο με πρόσωπο συναντήσεις, οι διπλωματικές συνομιλίες «δεν έχουν σημειώσει καμία πρόοδο», σύμφωνα με τη Λιανίς Τόρες Ριβέρα, πρέσβειρα της Κούβας στις ΗΠΑ.

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο απαιτεί από τους Κουβανούς να αλλάξουν μορφή διακυβέρνησης και ηγεσία, κάτι που εκείνοι αρνούνται ως ζήτημα εθνικής κυριαρχίας.

Δικαιολογίες επέμβασης στην Κούβα

Αν και η ανάλυση αναφέρει ξεκάθαρα ότι «οι ΗΠΑ δεν διαθέτουν καμία νόμιμη δικαιολογία εθνικής ασφάλειας για να ξεκινήσουν πόλεμο κατά της Κούβας» ωστόσο παραθέτει τα επίσημα προσχήματα της Ουάσιγκτον για στρατιωτική δράση.

Από τον Ιανουάριο, η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η Κούβα αποτελεί «ασυνήθιστη και εξαιρετική απειλή» για τις ΗΠΑ επειδή ευθυγραμμίζεται και φιλοξενεί αντιπάλους των ΗΠΑ, ενώ συλλέγει πληροφορίες σημάτων (SIGINT) κατά των ΗΠΑ για λογαριασμό της Ρωσίας και της Κίνας.

Κατά τις συναντήσεις του στην Αβάνα στα μέσα Μαΐου, ο διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ απαίτησε από την Κούβα να τερματίσει αυτές τις επιχειρήσεις συλλογής πληροφοριών.

«Αν όμως η κατασκοπεία αποτελούσε αιτία πολέμου, τότε το διεθνές σύστημα θα ήταν καταδικασμένο σε έναν χομπσιανό «πόλεμο όλων εναντίον όλων», αφού όλοι κατασκοπεύουν όλους, φίλους και εχθρούς» αναφέρουν οι Λέγκραντ και Κόρνμπλου. Υπενθυμίζουν μάλιστα πως όταν επέστρεψε ο Τραμπ από την Κίνα, αναγνώρισε αυτή την πραγματικότητα. «Χθες με ρώτησαν… “Τι γίνεται με το γεγονός ότι η Κίνα κατασκοπεύει;” Είπα, “Είναι ένα από αυτά τα πράγματα, γιατί κι εμείς τους κατασκοπεύουμε ασταμάτητα”».

Ένα άλλο πρόσχημα είναι η διαρροή πληροφοριών από Αμερικανούς αξιωματούχους στο Axios ότι η Κούβα απέκτησε 300 στρατιωτικά drones που συνιστούν «αυξανόμενη απειλή» για τις ΗΠΑ, ισχυριζόμενοι ότι υπάρχουν σχέδια επίθεσης στη ναυτική βάση του Γκουαντάναμο, σε αμερικανικά πολεμικά πλοία και στο Κι Γουέστ της Φλόριντα. Απαντώντας στο δημοσίευμα ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Κάρλος Φερνάντες ντε Κοσίο είπε ότι «όπως κάθε χώρα, η Κούβα έχει το δικαίωμα να υπερασπιστεί τον εαυτό της απέναντι σε εξωτερική επιθετικότητα. Αυτό ονομάζεται αυτοάμυνα και προστατεύεται από το Διεθνές Δίκαιο και τον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ».

Πάντως, η ιδέα ότι θα ξεκινούσε έναν αυτοκτονικό πόλεμο με τις ΗΠΑ είναι, όπως είπε η δημοσιογράφος Μέγκιν Κέλι, «ένα σωρό ανοησίες». Η Κούβα «δεν βρίσκεται σε θέση να απειλήσει κανέναν», επισήμανε. «Μην προσβάλλετε τη νοημοσύνη μας.»

Τι είδους επέμβαση όμως;

Ποιές είναι οι επιλογές των ΗΠΑ όμως;

Ένα περιορισμένο πλήγμα για τη σύλληψη του Κάστρο πιθανότατα θα πετύχαινε, αν και θα μπορούσε να αποδειχθεί πιο δαπανηρό και λιγότερο αποτελεσματικό από τη σύλληψη του Μαδούρο. Ο 95χρονος Κάστρο, δεν διοικεί ουσιαστικά τη χώρα και έτσι οι δύο ειδικοί εκτιμούν ότι η αποχώρησή του δεν θα αποσταθεροποιούσε το καθεστώς.

Επίσης, είδαμε και με τον πόλεμο στο Ιράν, δεν επιτυγχάνεται η αλλαγή καθεστώτος από αέρος, πόσο μάλλον όταν στην Κούβα δεν υπάρχει και οργανωμένη αντιπολίτευση.

Επίσης, η εξόντωση της ηγεσίας ενός κράτους μέσω στοχευμένων δολοφονιών δεν φέρνει αποτέλεσμα, αντίθετα, όπως έδειξε η περίπτωση του Ιράν μπορεί να γίνει πιο σκληροπυρηνική η Κόυβα.

Η επιλογή της πλήρους κλίμακας εισβολής και κατοχής του νησιού, είναι απαγορευτική. «Κάτι τέτοιο θα καθιστούσε την κυβέρνηση Τραμπ υπεύθυνη για μια κατεχόμενη Κούβα με περισσότερους από 10 εκατ. κατοίκους που στερούνται τροφίμων, φαρμάκων, καυσίμων και ηλεκτρικού ρεύματος» σημειώνουν οι ειδικοί.

Καμία δικαιολογία

Ανώτεροι Αμερικανοί αξιωματούχοι μπορεί να βλέπουν το φτωχοποιημένο νησί ως ευκαιρία για μια γρήγορη νίκη, ώστε να αντισταθμίσουν τον όχι και τόσο γρήγορο πόλεμο στο Ιράν. «Γνωρίζω ότι σήμερα», είπε ο Μάρκο Ρούμπιο, «εσείς… περνάτε αδιανόητες δυσκολίες. Σήμερα θέλω να μοιραστώ μαζί σας την αλήθεια για την αιτία των δεινών σας… Το μόνο που στέκεται εμπόδιο σε ένα καλύτερο μέλλον είναι εκείνοι που ελέγχουν τη χώρα σας».

Πρόκειται για ειρωνεία καθώς από τη δεκαετία του 1960 οι ΗΠΑ εφαρμόζουν το σχέδιο του τότε αναπληρωτή βοηθού υπουργού Εξωτερικών Λέστερ Ντ. Μάλορι: «Κάθε δυνατό μέσο πρέπει να χρησιμοποιηθεί άμεσα για να αποδυναμωθεί η οικονομική ζωή της Κούβας… ώστε να μειωθούν οι χρηματικοί και πραγματικοί μισθοί, να προκληθούν πείνα, απελπισία και ανατροπή της κυβέρνησης».

«Περισσότερα από 65 χρόνια αργότερα, η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να ακολουθεί αυτή τη στρατηγική» υπογραμμίζουν οι Λέγκραντ και Κόρνμπλου. «Αφού εξαθλίωσε μια ολόκληρη χώρα, Αμερικανοί αξιωματούχοι επιχειρούν τώρα να προσεγγίσουν και να υποκινήσουν τον κουβανικό λαό».