Ανταρσία στη μόδα; Η προφητεία της Μιράντα Πρίστλι, το Met Gala και το ανίερο προξενιό με τους Μπέζος

Με επίτιμους συνδιοργανωτές και χορηγούς τον Τζεφ Μπέζος και τη σύζυγό του, Λόρεν Σάντσεζ, οι οποίοι προσέφεραν 10 εκατομμύρια δολάρια, το Met Gala προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων στους δρόμους της Νέας Υόρκης. Tην ίδια ώρα η Άννα Γουίντουρ αποθέωνε τον ισχυρό ζευγάρι για τη «συμβολή» τους στη συνέντευξη τύπου.

Η συνέντευξη Τύπου για την εαρινή έκθεση του Met, πάντα μια μεγαλοπρεπής εκδήλωση, φέτος έδινε την αίσθηση πως έγινε πλατφόρμα «μιας κυρίας της φεουδαρχίας που απευθύνεται στους δουλοπάροικους της» ή ίσως «τη Μαρία Αντουανέτα κατά τις τελευταίες ημέρες των Βερσαλλιών».

Στο Met, ανάμεσα στα εντυπωσιακά μαρμάρινα γλυπτά της αμερικανικής πτέρυγας του μουσείου τέχνης, η χαμογελαστή Λορέν Σάντσεζ Μπέζος, την οποία η Άννα Γουίντουρ παρουσίασε ως «δύναμη χαράς», πριν προσθέσει ότι «αυτή και ο σύζυγός της, Τζεφ, έδειξαν με αυτή την εκδήλωση ότι πραγματικά, πραγματικά ενδιαφέρονται να δώσουν κάτι πίσω» απολάμβανε τη νέα δημοφιλία της.

Οι αντιδράσεις στην επέλαση των Μπέζος και άλλων τεχνο-ολιγαρχών στη μόδα είναι τόσες που αναρωτιέσαι αν η συμβιωτική και ακμάζουσα σχέση της μόδας με τους βαρόνους της Σίλικον Βάλεϊ θα διαρραγεί

Η εκτόξευση της τιμής του εισιτηρίου στο αστρονομικό ποσό των 100.000 δολαρίων και η μαζική παρουσία μεγιστάνων της τεχνολογίας —όπως ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ, ο Σεργκέι Μπριν και στελέχη της OpenAI— ωστόσο εκπυρσοκρότησαν εκκωφαντικά.

Οι ανησυχίες των insiders της βιομηχανίας για μια ολοκληρωτική «άλωση» της δημιουργικής κοινότητας από τη Σίλικον Βάλεϊ, σε μια περίοδο που τα παραδοσιακά luxury brands κλυδωνίζονται από απολύσεις και λουκέτα.

Η συνέντευξη Τύπου για την έκθεση Costume Art του Ινστιτούτου Κοστουμιών θύμιζε περισσότερο «φεουδάρχη που απευθύνεται στους δουλοπάροικούς του», με την Άννα Γουίντουρ να πλέκει το εγκώμιο της Λόρεν Σάντσεζ Μπέζος, τονίζοντας ότι η ίδια και ο σύζυγός της «νοιάζονται πραγματικά να προσφέρουν».

Την ίδια στιγμή, έξω από το Μουσείο, οι διαμαρτυρίες εναντίον της προκλητικής επίδειξης πλούτου είχαν ανάψει φωτιές γράφει ο The Guardian για τη «γενναιόδωρη χορηγία» των Μπέζος στην εκδήλωση, αν και αυτή δεν ήταν η πρώτη φορά που ο Τζεφ Μπέζος χρηματοδότησε την εκδήλωση – η Amazon ήταν ο κύριος χορηγός της το 2012.

Ωστόσο η φετινή εκδήλωση πραγματοποιήθηκε σε ένα κλίμα γεμάτο εντάσεις για την ανισότητα ανάμεσα στο 1% και τους υπόλοιπους, τους «αφέντες και τους δούλους» καθώς ο προσωπικός πλούτος του Μπέζος έχει εκτοξευθεί και η φιλία του με τον Ντόναλντ Τραμπ τον έχουν κάνει πιο αντιπαθή από ποτέ στους προοδευτικούς κύκλους μόδας και τεχνών της Νέας Υόρκης.

Σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την εκδήλωση, η ομάδα Everyone Hates Elon πρόβαλε συνεντεύξεις με δυσαρεστημένους εργαζόμενους της Amazon στο πλάι του ρετιρέ του Μπέζος στο Μανχάταν και διένειμε 300 δοχεία ψεύτικων ούρων μέσα στο μουσείο -μια κίνηση ως υπενθύμιση των καταγγελιών των οδηγών της Amazon ότι πρέπει να εργάζονται χωρίς σταματημό, τόσο που πρέπει να έχουν μπουκάλια ως ουροσυλλέκτες.

Μερικές από τις αντιδράσεις προήλθαν από τους ίδιους τους ανθρώπους της μόδας. Η πρώην συντάκτρια της αμερικανικής Vogue, Γκαμπριέλα Καρέφα-Τζόνσον, συνδιοργάνωσε απέναντι στο Met Gala το ανταγωνιστικό Ball Without Billionaires με μια πασαρέλα που παραδόθηκε σε εργαζόμενους της Amazon. Η δράση ήταν μια γιορτή για μποϊκοτάζ της διχαστικής εκδήλωσης.

«Η μόδα είχε πάντα το ταλέντο στο ξέπλυμα. Σε αυτές τις στιγμές, τυλίγει τα πιο δυσοίωνα άτομα με μετάξι, κάτω από τη ζεστή λάμψη των φώτων που αναβοσβήνουν, και καταφέρνει να μας πείσει ότι αυτή η φάρα είναι κομμάτι της κουλτούρας της. Αυτό δεν είναι καινούργιο. Αλλά έχω και εγώ τα όριά μου», έγραψε η στο Substack της.

Μια αναπάντεχη κριτική ήρθε και από μια μάλλον απροσδόκητη πηγή, το The Devil Wears Prada 2, μια ταινία της οποίας η εμβληματική πρωταγωνίστρια Μιράντα Πρίστλι φέρεται να έχει ως έμπνευση την ίδια την Γουίντουρ.

Η ταινία που κυκλοφόρησε λίγες μέρες πριν από το γκαλά έχει κεντρικό arc στην πλοκή της τις προσπάθειες του βαρόνου της τεχνολογίας  Μπέντζι Μπαρνς να αγοράσει το περιοδικό Runway για την κοπέλα του, Έμιλι.

Αν και ο Μπαρνς είναι ένας μυθοπλαστικός χαρακτήρας, οι ομοιότητες του με τον Μπέζος -συμπεριλαμβανομένης της μεταμόρφωσης του μετά το διαζύγιο από την πρώτη γυναίκα του μετά από γενναίες δόσεις Sculptra, Ozempic και ενέσεις τεστοστερόνης- είναι προφανείς.

Η πλοκή απηχεί αβάσιμες φήμες ότι ο Μπέζος θέλει να αγοράσει τη Vogue για τη σύζυγό του.

Στην ταινία ο Μπαρνς εκφωνεί έναν ανατριχιαστικό μονόλογο για την Τεχνητή Νοημοσύνη, προβλέποντας έναν κόσμο όπου το περιοδικό θα δημοσιεύει άρθρα χωρίς ανθρώπινη συμμετοχή, με AI.

«Το μέλλον έρχεται ορμητικά κατά πάνω μας σαν τη λάβα της Πομπηίας», λέει, σηκώνοντας τους ώμους του, ενώ η Πρίστλι – ο κακός της πρώτης ταινίας – αντεπιτίθεται ηρωικά.

Εκείνη κατακεραυνώνει τις προσπάθειες της Έμιλι να μπει στο Runway χρησιμοποιώντας τα χρήματα του συντρόφου της λέγοντας της: «Δεν είσαι οραματίστρια, είσαι πωλήτρια».

Σύμφωνα με τη σεναριογράφο Άλιν Μπρος ΜακΚένα, η ομοιότητα της πλοκής με τις φήμες του πραγματικού κόσμου είναι σύμπτωση – αλλά η παρουσίαση ενός άπληστου ολιγάρχη της Σίλικον Βάλεϊ ως τυράννου της τάξης της μόδας σε μια από τις μεγαλύτερες εμπορικές ταινίες της χρονιάς είναι επίσης μια αντανάκλαση του πνεύματος της εποχής.

Το Met Gala παίζει μοναδικό ρόλο στην κουλτούρα της μόδας, ως το μόνο σημαντικό ετήσιο κόκκινο χαλί που επιτρέπει στους σχεδιαστές να ακολουθήσουν τα πιο άγρια, πιο δημιουργικά τους ένστικτα – γι’ αυτό και τα φορέματα είναι πολύ πιο ριψοκίνδυνα, και μερικές φορές ξεκαρδιστικά, από αυτά των Όσκαρ.

Το γκαλά χρηματοδοτεί επίσης το Ινστιτούτο Κοστουμιών του Met, μια από τις μεγαλύτερες και πιο ολοκληρωμένες συλλογές ιστορικών ενδυμάτων στον κόσμο, και τις εκθέσεις του, η πιο πρόσφατη από τις οποίες με τίτλο Costume Art παραδόθηκε άνευ όρων στην κυρία Μπέζος και τα χρήματά της.

Το φετινό Met Gala συγκέντρωσε 42 εκατομμύρια δολάρια. Τα εισιτήρια έφτασαν το τρομακτικό ποσό των 100.000 δολαρίων, από 35.000 δολάρια το 2022, και η λίστα καλεσμένων «βρώμαγε» αλγόριθμο.

Πέρα από τους Μπέζος στην εκδήλωση έδωσαν το παρών ο συνιδρυτής της Google Σεργκέϊ Μπριν, ο Μαρκ Ζούκερμπεργκ (πριν τις μαζικές απολύσεις στη Meta) και το προσωπικό της OpenAI.

Οποιαδήποτε υπόθεση ότι οι Μπέζος, Μπριν και Ζούκερμπεργκ, φίλοι του Τραμπ αν και η κυβέρνηση του έχει αποσύρω τη χρηματοδότηση στις τέχνες, βρέθηκαν στο Met Gala επειδή ενδιαφέρονται για τη διατήρηση των αρχειακών ενδυμάτων, είναι γελοία.

Αυτό που θέλουν οι βαρόνοι της τεχνολογίας από τη μόδα, όπως φαίνεται, είναι η πολιτιστική επιβεβαίωση.

Για τους Μπέζος, η εκδήλωση είναι απλώς η τελευταία σε μια συνεχιζόμενη εκστρατεία για να κερδίσουν επαίνους στη μόδα, μεγάλο μέρος της οποίας διευκολύνεται από την αμερικανική Vogue. Το περιοδικό δημοσίευσε ένα λαμπερό προφίλ της Σάντσεζ Μπέζος το 2018. Το 2015 αφιέρωσε ένα ψηφιακό εξώφυλλο στον γάμο τους.

Τους τελευταίους έξι μήνες, το ζευγάρι έχει καθίσει στην πρώτη σειρά στις επιδείξεις μόδας του Παρισιού και έχει ανακοινώσει δωρεές δεκάδων εκατομμυρίων δολαρίων σε επιχορηγήσεις και υποτροφίες αφιερωμένες σε βιώσιμα υφάσματα.

Η Γουίντουρ, η οποία παραιτήθηκε από τη θέση της στην αμερικανική Vogue το 2025 για να αναλάβει μεγαλύτερο ρόλο στον εκδοτικό οίκο Condé Nast, συνεχίζει να επιβλέπει το Met Gala.

Η Γουίντουρ έχει αποδείξει πως ξέρει να παντρεύει τον κόσμο της μόδας με ανθρώπους που θεωρεί πολιτισμικά και εμπορικά ισχυρούς – για παράδειγμα την Kιμ Καρντάσιαν – ακόμη και αν ο κόσμος της τέχνης αδιαφορεί για τέτοιες περσόνες που «δεν έχουν κύρος».

Βέβαια η βιομηχανία συνήθως βλέπει τα πράγματα με τον τρόπο της Γουίντουρ. Πράγματι, πολλοί κορυφαίοι επαγγελματίες στη μόδα έχουν συνεργαστεί με την Σάντσεζ Μπέζος, συμπεριλαμβανομένων του στιλίστα (ο ίδιος αυτοαποκαλείται «αρχιτέκτονας εικόνας») Λο Ρόουτς και του οίκου Schiaparelli, οι οποίοι την έντυσαν για το Met Gala.

Ωστόσο κανείς από τους δύο δεν έχει αναρτήσει την εμφάνιση της στο Instagram, μάλλον γιατί τρέμουν τα σχόλια που θα ακολουθήσουν.

Καθώς το γκαλά περνάει στη λήθη η αρθρογράφος της ιστοσελίδας The Guardian μίλησε με ανθρώπους της μόδας. Η πλειοψηφία ήταν ξεκάθαρα δυσαρεστημένη από τη χορηγία των Μπέζος  την οποία θεώρησαν απογοητευτικά αντιπροσωπευτική της κατεύθυνσης στον εκδοτικό όμιλο της Condé Nast που πρόσφατα έκλεισε το πιο προοδευτικό του προϊόν, το τίτλο της Teen Vogue.

Ήταν επίσης απογοητευμένοι που τόσες πολλές διασημότητες παρευρέθηκαν στο γκαλά αρά την κατακραυγή. Αν Χάθαγουεϊ, Bad Bunny, Ριάνα, Μάργκοτ Ρόμπι, Μπιγιονσέ, Νικόλ Κίντμαν και Βίνους Γουίλιαμς ανάμεσα σε πολλούς.

«Εκείνος περνάει κρίση μέσης ηλικίας, αγοράζει καινούργια ρούχα. Η γυναίκα του θέλει να φωτογραφηθεί και να βρεθεί στο προσκήνιο». Σε μια οικονομία με νόμισμα την προσοχή, «οι Μπέζος και άλλες διασημότητες από τη Σίλικον Βάλεϊ» είναι οι νέες Καρντάσιαν

Η Ταράτζι Π. Χένσον και ο Μαρκ Ράφαλο ήταν μεταξύ των λίγων που δημοσίευσαν βίντεο κατά της Amazon. Οι αναφορές των μέσων ενημέρωσης για μποϊκοτάζ από τη Mέριλ Στριπ και τη Zεντάγια δεν επιβεβαιώθηκαν.

Όλοι όσοι συμμετείχαν στο ρεπορτάζ της Χάνα Μάριοτ δεν ένιωθαν άνετα να μιλήσουν. Ένας δημιουργός από τον κόσμο της μόδας είπε ότι βρήκε την εκδήλωση «φρικτή» και «άβολη».

«Αν εξαρτιόταν από εμένα, θα ήταν το τέλος του Met Gala», είπε, αλλά δεν ήθελε να επικρίνει καλούς φίλους – σχεδιαστές και στιλίστες – που είχαν δουλέψει για τις εμφανίσεις στο κόκκινο χαλί.

Μια άλλη ανερχόμενη σχεδιάστρια, της οποίας οι δημιουργίες «περπάτησαν» στο κόκκινο χαλί ισχυρίστηκε ότι δεν γνώριζε την εμπλοκή των Μπέζος μέχρι πολύ καιρό αφότου είχε ξεκινήσει να εργάζεται επάνω στα κομμάτια της.

Η ίδια ένιωθε τόσο προδομένη όσο και προδότης των αξιών της. «Όλοι γνωρίζουμε ότι οι Μπέζος αυτού του κόσμου δεν ενδιαφέρονται τι έχουν να πουν οι άφραγκοι».

Τελικά, αποφάσισε ότι δεν μπορούσε να απορρίψει την προβολή. «Είναι τόσο δύσκολο να προσπαθήσεις να την καταπολεμήσεις αν δεν έχεις τη δύναμη να φέρεις την αλλαγή».

Η κατάσταση στη μόδα είναι ζοφερή, είπε. Ένας από τους λόγους που οι δισεκατομμυριούχοι της τεχνολογίας είναι στη μόδα είναι επειδή τόσες πολλές μάρκες πολυτελείας – οι συνήθεις χορηγοί εκθέσεων όπως το Met – δυσκολεύονται.

Πέρυσι, η Burberry ανακοίνωσε σχέδια για περικοπή 1.700 θέσεων εργασίας, ενώ η Kering, η οποία κατέχει τις Gucci, Saint Laurent και Balenciaga, έκλεισε 133 καταστήματα.

«Η μόδα περνάει οικονομική κρίση με τις μπράντες πολυτέλειας να μετράνε απώλεια εσόδων. Πελάτισσες σαν την κυρία Μπέζος είναι πολύτιμες»

«Είναι δύσκολο να το βλέπεις: άνθρωποι που εργάζονται εδώ και χρόνια στον κλάδο που θα έπρεπε να προστατεύονται και έχουν αφιερώσει τόσο μεγάλο μέρος της δημιουργικότητάς τους, απολύονται, χάνουν δουλειά», είπε. «Και, αυτή τη στιγμή, άνθρωποι σαν τους Μπέζος είναι οι μόνοι που χρηματοδοτούν αυτά τα πράγματα».

Παρά όλες τις αντιδράσεις, η Έιμι Οντέλ, δημοσιογράφος μόδας και συγγραφέας του ενημερωτικού δελτίου Back Row, δεν πιστεύει ότι οι δισεκατομμυριούχοι της τεχνολογίας είναι μια περιστασιακή τάση. Ήρθαν για να μείνουν.

Η Οντέλ απορρίπτει τις φήμες ότι ο Μπέζος θα αποκτήσει τη Vogue, αλλά υπάρχουν τόσοι πολλοί άλλοι λόγοι για τους οποίους θα ήθελε να είναι μέρος της βιομηχανίας της μόδας.

Η Amazon επιδιώκει εδώ και καιρό να πλησιάσει περισσότερο τη μόδα πολυτελείας, αντιμετωπίζοντας μερικές φορές αλαζονικές απορρίψεις -ο οικονομικός διευθυντής της LVMH, Ζαν-Ζακ Γκιονί, δήλωσε το 2016 ότι «η επιχείρηση της Amazon δεν ταιριάζει με την LVMH».

Και βέβαια υπάρχει η αίγλη. Ίσως οι Μπέζος να φλερτάρουν με τη μόδα επειδή «τους είναι διασκεδαστικό», εικάζει ο Οντέλ.

«Εκείνος περνάει κρίση μέσης ηλικίας, αγοράζει καινούργια ρούχα. Η γυναίκα του θέλει να φωτογραφηθεί και να βρεθεί στο προσκήνιο». Σε μια οικονομία με νόμισμα την προσοχή, «οι διασημότητες από τη Σίλικον Βάλεϊ» είναι οι νέες Καρντάσιαν. «Φέρνουν δημοσιότητα. Νομίζω ότι η μόδα θα συνεχίσει να τους θέλει κοντά της. Το ερώτημα είναι τι θα γίνει μετά» λέει.

Υπάρχουν ακόμη περισσότεροι λόγοι για τους οποίους όσοι βρίσκονται στην κορυφή της βιομηχανίας της μόδας θα ήθελαν να συμβεί αυτό.

Καταρχάς, η κυρία Μπέζος είναι αυτό που περιγράφει η Οντέλ ως «VIC», ή πολύ σημαντικός πελάτης, μία από εκείνες τις γυναίκες που ανήκουν στο 2% των πελατών πολυτελών ειδών που αντιπροσωπεύουν το 40% των πωλήσεων – αυτό είναι το ψωμί και το βούτυρο για τις μάρκες πολυτελείας».

Παράλληλα η Condé Nast βλέπει τον Μπέζος ως σύμμαχο, είτε για δωρεές τύπου Met Gala είτε για συμφωνίες όπως μια πρόσφατη συμφωνία που επιτρέπει στην Amazon να αποσύρει περιεχόμενο από τις εκδόσεις της για podcast που δημιουργούνται από τεχνητή νοημοσύνη.

«Η μόδα περνάει οικονομική κρίση με τις μπράντες πολυτέλειας να μετράνε απώλεια εσόδων. Πελάτισσες σαν την κυρία Μπέζος είναι πολύτιμες»

Είτε επειδή το  γκαλά έχει γίνει τόσο διχαστικό, είτε επειδή η 76χρονη Γουίντουρ κάποια μέρα θα συνταξιοδοτηθεί, το Ινστιτούτο Κοστουμιών φαίνεται ήδη να εξετάζει την επόμενη κίνησή του. Ο επικεφαλής επιμελητής του, Άντριου Μπόλτον, δήλωσε στους Νew York Times ότι μέχρι το 2028 ή το 2030 το ινστιτούτο θα έχει εξοικονομήσει αρκετά χρήματα ώστε να μην χρειάζεται πλέον την οικονομική υποστήριξη ενός γκαλά.

«Το Met Gala είναι εξαιρετικό, αλλά μερικές φορές επισκιάζει τα πάντα» είπε ο Μπόλτον. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι το να εξαρτάται το Iνστιτούτο από το Met Gala είναι επισφαλής.

«Τι θα γινόταν αν υπήρχε μια άλλη παγκόσμια καταστροφή και οι άνθρωποι έλεγαν: “Δεν μπορώ να έρθω σε ένα πάρτι;”» Κάθε χρόνο, είπε, το γκαλά γίνεται μεγαλύτερο και πιο προβεβλημένο και «θα υπάρξει ένα σημείο όπου αυτό δεν θα είναι βιώσιμο».

Για τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της Condé Nast, Ρότζερ Λιντς, η φετινή διχαστική εκδήλωση ήταν «καλή… η ίντριγκα γύρω από αυτό το event φαίνεται να μεγαλώνει!»

Αν είναι αλήθεια ότι όσοι βρίσκονται στην κορυφή της βιομηχανίας μόδας δεν ενδιαφέρονται ή δεν μπορούν να ακούσουν την κατακραυγή από τους εργάτες της, εύκολα μπορεί να υποθέσει κανείς πως το γκαλά – και η βιομηχανία πολυτελείας που αντιπροσωπεύει – θα γοητεύεται και θα φλερτάρει όλο και περισσότερο με τους βαρόνους της τεχνολογίας.

Σε αυτή την υπόθεση οι δημιουργικές, ανώνυμες, δυνάμεις της μόδας, οι άγνωστοι επαγγελματίες των οποίων οι ιδέες και το μεράκι ήταν από πάντα το καύσιμο και η ορμή της βιομηχανίας της μόδας προς τα μπρος, μάλλον δεν θα θέλουν να είναι κομμάτι αυτής της ανίερης συμμαχίας.

Μάλλον θα θέλουν να χορέψουν επάνω στα καμμένα ξέφτια της από μετάξι και μετά θα φάνε κάθε αφέντη ζωντανό.