Αφθώδης πυρετός στη Λέσβο: Προανάκριση για τις ανεξέλεγκτες ταφές ζώων – «Κανένας δεν έδινε σημασία πριν από δύο μήνες»

«Ο εισαγγελέας με ρώτησε αν οι υπάλληλοι της κτηνιατρικής υπηρεσίας τοποθέτησαν το ειδικό ύφασμα κάτω από τα νεκρά μου ζώα όταν τα έριξαν στον λάκκο. Απάντησα πως όχι, αυτό δεν συνέβη», λέει στο in ο Αποστόλης Γροσομανίδης από τον Μανταμάδο Λέσβου, από τους πρώτους κτηνοτρόφους που έπληξε ο αφθώδης πυρετός. O κ. Γροσομανίδης περιγράφει τί κλήθηκε να απαντήσει την Τρίτη 19 Μαΐου, ανάμεσα σε άλλα, στην εισαγγελέα, η οποία έχει αναλάβει την προανάκριση μετά από μηνύσεις κατοίκων για τον εγκληματικό, για το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία, τρόπο, που θάβονται τα ζώα στο νησί.

Για αρκετό καιρό το θέμα των ταφών χωρίς να τηρείται στοιχειωδώς το βασικό ευρωπαϊκό πρωτόκολλο που ορίζεται για αυτές τις περιπτώσεις, περνούσε κάτω από το ραντάρ. Επρεπε να φτάσουμε στη δημοσιοποίηση του θέματος των ανεξέλεγκτων ταφών στην περιοχή του Σκαλοχωρίου για να στραφούν τα βλέμματα σε αυτό το κομβικό ζήτημα.

Οι κτηνοτρόφοι ζούσαν μόνοι τους τις δύσκολες στιγμές.

«Δεν άντεξα τότε να δω ολόκληρο το θέαμα. Σηκώθηκα και έφυγα. Πρόλαβα όμως να δω πως δεν τοποθετήθηκε το ειδικό ύφασμα. To χώμα ήταν πολύ λίγο. Το αποτέλεσμα ήταν να ξεπροβάλλουν στο έδαφος αίματα και ακάλυπτα μέλη από τα νεκρά ζώα» συνεχίζει την αφήγηση του ο κ. Γροσομανίδης, άνεργος σήμερα κτηνοτρόφος, πατέρας τριών παιδιών.

«Κοράκια τριγύριζαν πάνω από τον χώρο και αλεπούδες είχαν σκάψει και έγλειφαν τα μέλη που εξείχαν» συνεχίζει την ανατριχιαστική του περιγραφή.

Τονίζει πως οι κτηνοτρόφοι δεν είχαν τότε γνώση για το πως είναι μια σωστή υγειονομική ταφή.

«Μόλις θάφτηκαν τα ζώα, πολύ γρήγορα μια ανυπόφορη οσμή άρχισε να πλανάται πάνω από το σημείο» θυμάται ο κ. Γροσομανίδης.

Οπως όμως σχολιάζει, «κανένας δεν έδωσε τότε σημασία σε όλα αυτά. Αλλωστε, κανείς δεν φανταζόταν πως τα ζώα προς θανάτωση θα ξεπερνούσαν τις 30.000 ».

Ο ίδιος απάντησε χθες και σε άλλες ερωτήσεις της εισαγγελέως. Για παράδειγμα, ο νέος σε ηλικία κτηνοτρόφος ανέφερε πως σε απόσταση 100 και 150 μέτρων από το σημείο όπου θάφτηκαν τα ζώα του λειτουργούν δύο γεωτρήσεις, ενώ άλλα 500 μέτρα πιο μακριά υπάρχουν τουλάχιστον άλλες πέντε γεωτρήσεις.

Μηνύσεις από κατοίκους της περιοχής

Η παραπάνω κατάθεση είναι αποτέλεσμα της μηνυτήριας αναφοράς κατά παντός υπευθύνου που κατέθεσε στις 30 Απριλίου ο Μπάμπης Kουτσαμπάσης , δασολόγος, κτηνοτρόφος και κάτοικος Μανταμάδου. Ο ίδιος κατέθεσε στην εισαγγελέα την περασμένη Παρασκευή 15 Μαΐου .

Ο κ. Kουτσαμπάσης δίνει μια εικόνα του τρόπου που γίνονται οι ταφές των ζώων για τον αφθώδη πυρετό: «Σε μία μαζική ταφή έριξαν μόλις 10 κιλά ασβέστη για 7,5 τόνους νεκρά ζώα. Οι ευθύνες της κτηνιατρικής υπηρεσίας και της δασικής υπηρεσίας του νησιού είναι τεράστιες».

Ανάμεσα σε άλλα στη μήνυση του αναφέρονται και τα εξής: «Ηδη από τις 2 Μαΐου, στην περιοχή Σαρακίνα όπου θάφτηκαν τα ζώα του κ. Γροσομανίδη εμφανίστηκαν εκτεθειμένα μέλη ζώων και ολόκληρα πτώματα, τα οποία καθίστανται προσβάσιμα σε όρνια, έντομα και σαρκοφάγα ζώα. Υγρά αποσύνθεσης διαρρέουν εκτός του χώρου ταφής προς παρακείμενο ρέμα. Σε απόσταση μικρότερη των 20 μέτρων βόσκουν ελεύθερα βοοειδή αγνώστου ιδιοκτήτη. Σε απόσταση 500 μέτρων βρίσκεται ιδιόκτητη κτηνοτροφική μου εκμετάλλευση καθώς και άλλες μονάδες ελευθέρας βοσκής».

Σύμφωνα με τον έμπειρο κτηνίατρο και πρώην πρόεδρο ΓΕΩΤΕΕ Βορείου Αιγαίου, Γιάννη Τσακίρη, ο οποίος μίλησε στο in, τα περισσότερα ζώα έχουν θαφτεί με τρόπο ακατάλληλο και εντελώς επικίνδυνο για το περιβάλλον της Λέσβου από την αρχή της κρίση του αφθώδους πυρετού.

«Το έδαφος του νησιού σε μεγάλο βαθμό είναι βραχώδες. Το αποτέλεσμα είναι να μην μπορούν να σκαφτούν βαθείς και μεγάλοι λάκκοι. Οι ταφές των ζώων είναι πολύ επιφανειακές» εξηγεί ο κ. Τσακίρης.

«Δεν υπήρξε ποτέ, καμία μέριμνα για την επιλογή κατάλληλων χώρων έτσι ώστε να μην μολυνθεί ο υδροφόρος ορίζοντας» προσθέτει.

Σημειώνεται πως η επιλογή της ταφής των ζώων σε σημείο δίπλα στον ΧΥΤΑ Λέσβου – απόφαση του δημάρχου Δυτικής Λέσβου, Ταξιάρχη Βέρρου, η οποία αρχικά δεν προχώρησε-, η καθυστερημένη ενεργοποίηση της καύσης μερίδας ζώων που οδηγούνται προς θανάτωση, σε κλίβανο, περιορισμένης όμως χωρητικότητας και η αποδοχή τελικά του σημείου δίπλα στον ΧΥΤΑ  μετά το σάλο με τις ανεξέλεγκτες ταφές στο Σκαλοχώρι, είχαν ως αποτέλεσμα επί δύο μήνες τα ζώα να θάβονται με τρόπο επικίνδυνο και ακατάλληλο.

«Θα πληρώσει κανείς για αυτά τα απανωτά λάθη;» αναρωτιέται ο κ. Γροσομανίδης, όπως και πολλοί άλλοι κτηνοτρόφοι αλλά και κάτοικοι στο νησί.