«Η Μέριλιν ήθελε έναν πατέρα, έναν εραστή, έναν ατζέντη» – Ο Άρθουρ Μίλερ μιλάει σε ξεχασμένες ηχογραφήσεις
Οι ηχογραφημένες συνομιλίες που ήρθαν πρόσφατα στο φως αναφέρονται επίσης στη σχέση του θεατρικού συγγραφέα, Άρθουρ Μίλερ, με τη φήμη, τις αμφιβολίες για τον εαυτό του και τον κομμουνισμό.
Ήταν ένας από τους μεγαλύτερους θεατρικούς συγγραφείς του 20ού αιώνα και εκείνη μια από τις μεγαλύτερες ηθοποιούς. Σε ηχογραφήσεις που ήρθαν πρόσφατα στο φως και καλύπτουν μια περίοδο σχεδόν τριών δεκαετιών, ο Άρθουρ Μίλερ μίλησε ανοιχτά για τον βραχύβιο γάμο του με τη Μέριλιν Μονρόε, αναφέροντας ότι εκείνη ήθελε έναν σύζυγο που να είναι «πατέρας, εραστής, φίλος και ατζέντης», ενώ το παιδί που τόσο λαχταρούσε η ίδια θα αποτελούσε «ένα επιπλέον πρόβλημα».
Σε μαγνητοφωνημένες συνομιλίες με τον φίλο και βιογράφο του, τον καθηγητή Κρίστοφερ Μπίγκσμπι, ο Μίλερ είπε ότι ένιωθε ότι «ο θάνατος βρισκόταν πάντα πάνω από τον ώμο της Μονρόε, πάντα».
Πίστευε ότι αν δεν «φρόντιζε τη ζωή της», θα έφτανε σε ένα «καταστροφικό τέλος».
Σε αυτή την αρχειακή φωτογραφία της 14ης Ιουλίου 1956, η ηθοποιός του Χόλιγουντ Μέριλιν Μονρόε και ο σύζυγός της, ο θεατρικός συγγραφέας Άρθουρ Μίλερ, φτάνουν από τη Νέα Υόρκη στο αεροδρόμιο του Λονδίνου, στην Αγγλία. Η Μονρόε βρισκόταν στη Βρετανία για να εργαστεί σε μια ταινία. Στα τέλη του 2012, το FBI δημοσίευσε μια νέα έκδοση των αρχείων που διατηρούσε για τη Μονρόε, τα οποία αποκαλύπτουν τα ονόματα ορισμένων γνωστών της που είχαν προκαλέσει ανησυχία σε κυβερνητικούς αξιωματούχους και μέλη του περιβάλλοντός της λόγω των υποψιών για δεσμούς τους με τον κομμουνισμό.
Πλύση στομάχου
«Μια φορά έφερα γιατρούς για να της κάνουν πλύση στομάχου, επειδή είχε καταπιεί αρκετή ποσότητα φαρμάκων, ικανή για να τη σκοτώσει» είπε.
«Ένιωσα ότι βρισκόταν σε μια πολύ ευαίσθητη ψυχολογική κατάσταση. Όπως αποδείχθηκε, χρειάστηκαν μερικά χρόνια, αλλά τελικά συνέβη. Ήταν πέρα από τις δυνάμεις μου ή οποιουδήποτε άλλου να την συγκρατήσει».
Ήταν αδύνατο
Ο θάνατος της Μονρόε από υπερβολική δόση βαρβιτουρικών το 1962, σε ηλικία 36 ετών, του φαινόταν αναπόφευκτος.
«Ήταν αδύνατο να ζήσει, πόσο μάλλον να ζήσει με κάποιον. Δεν μπορούσε κανείς να συνεχίσει με τέτοια ένταση στη ζωή, και με αυτά τα ναρκωτικά, και να καταφέρει να επιβιώσει» είπε ο Μίλερ.
Περιέγραψε τη Μονρόε ως «ευχάριστη συντροφιά» και «πολύ έξυπνη γυναίκα» που είχε «εξαιρετικό χιούμορ, ειρωνεία και γενναιοδωρία», αλλά είπε ότι την κυρίευσε «ένα είδος παράνοιας». «Άρχισε να υποψιάζεται ότι όλοι την εκμεταλλεύονταν ή της έκαναν κακό»
Είχε κάνει λάθος
Το ζευγάρι ξεκίνησε μια παθιασμένη εξωσυζυγική σχέση το 1955 και παντρεύτηκε το 1956. Ο Μίλερ είπε ότι του πήρε μόνο λίγους μήνες για να συνειδητοποιήσει ότι είχε κάνει λάθος.
«Δεν ήμουν πραγματικά προετοιμασμένος για αυτό για το οποίο θα έπρεπε να είμαι προετοιμασμένος, δηλαδή η Μέριλιν ότι δεν είχε κυριολεκτικά καμία εσωτερική δύναμη… Ήθελε έναν πατέρα, έναν εραστή, έναν φίλο, έναν ατζέντη, πάνω απ’ όλα κάποιον που δεν θα την κριτικάριζε ποτέ για τίποτα, αλλιώς θα έχανε την αυτοπεποίθησή της. Δεν ξέρω εάν έχει υπάρξει παρόμοιο πλάσμα».
Ήθελε παιδί
Όπως αποκαλύπτουν οι ηχογραφήσεις, αφού η Μονρόε υπέστη μια αποβολή και εξωμήτρια κύηση, το ζευγάρι αναζήτησε ιατρική βοήθεια χωρίς αποτέλεσμα.
Αναλογιζόμενος την απώλειά τους, ο Μίλερ είπε ότι ένιωθε ότι η Μονρόε ήθελε να γίνει μητέρα «με έναν ιδανικό τρόπο», ενώ εργαζόταν υπό «τεράστια πίεση» στο Χόλιγουντ: «Κατά κάποιον τρόπο, δεν είμαι σίγουρος πόσο καλό θα ήταν για εκείνη να αποκτήσει παιδί. Θα ήταν ένα επιπλέον πρόβλημα… Δεν είμαι σίγουρος πώς θα είχε λειτουργήσει στην πράξη».
«Ήταν αδύνατο να ζήσει, πόσο μάλλον να ζήσει με κάποιον. Δεν μπορούσε κανείς να συνεχίσει με τέτοια ένταση στη ζωή, και με αυτά τα ναρκωτικά, και να καταφέρει να επιβιώσει»
Η ηθοποιός Μέριλιν Μονρόε (δεξιά), ο τρίτος σύζυγός της, ο Αμερικανός θεατρικός συγγραφέας Άρθουρ Μίλερ (αριστερά), ο συμπρωταγωνιστής της, ο Γάλλος ηθοποιός και τραγουδιστής Ιβ Μοντάν (2ος από δεξιά), και η σύζυγός του, η Γαλλίδα ηθοποιός Σιμόν Σινιορέ, ανταλλάσσουν αστεία σε αυτή την αρχειακή φωτογραφία του 1960 στο Χόλιγουντ της Καλιφόρνια, μετά την προβολή της ταινίας «Let’s Make Love» με πρωταγωνιστές τη Μονρόε και τον Μοντάν, σε σκηνοθεσία Τζορτζ Κούκορ. Στις 11 Φεβρουαρίου 2005, αναφέρθηκε ότι ο Μίλερ πέθανε σε ηλικία 89 ετών από συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια. Τα θεατρικά του έργα, με την έντονη έμφαση που έδιναν στην οικογένεια, την ηθική και την προσωπική ευθύνη, αντανακλούσαν τον αυξανόμενο κατακερματισμό της αμερικανικής κοινωνίας. Η καριέρα του Μίλερ σημαδεύτηκε από πρόωρη επιτυχία. Του απονεμήθηκε το Βραβείο Πούλιτζερ για το έργο «Ο Θάνατος του Εμποράκου» το 1949, όταν ήταν μόλις 33 ετών. Ο γάμος του με την σταρ του κινηματογράφου Μέριλιν Μονρόε το 1956 εκτόξευσε ακόμη περισσότερο τον θεατρικό συγγραφέα στη φήμη, αν και αυτή ήταν μια δημοσιότητα που, όπως ο ίδιος δήλωνε, δεν επιδίωξε ποτέ. ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ AFP
Ένα είδος παράνοιας
Περιέγραψε τη Μονρόε ως «ευχάριστη συντροφιά» και «πολύ έξυπνη γυναίκα» που είχε «εξαιρετικό χιούμορ, ειρωνεία και γενναιοδωρία», αλλά είπε ότι την κυρίευσε «ένα είδος παράνοιας».
«Άρχισε να υποψιάζεται ότι όλοι την εκμεταλλεύονταν ή της έκαναν κακό».
Το ζευγάρι αποξενώθηκε εντελώς ενώ η Μονρόε πρωταγωνιστούσε στην ταινία The Misfits, την οποία ο Μίλερ έγραψε για εκείνη, το 1960.
Άρχισαν να τσακώνονται λίγους μήνες μετά το γάμο τους, όταν η Μονρόε γυρνούσε την ταινία Ο Πρίγκιπας και η Χορεύτρια: «Μπήκαμε σε μια διαμάχη για το αν ο σκηνοθέτης, Λόρενς Ολίβιε την καταδίωκε… Βρέθηκα να τον υπερασπίζομαι, και αυτό ήταν το χειρότερο πράγμα που θα μπορούσα να κάνω. Αλλά δεν νομίζω ότι θα είχε σημασία αν είχα κάνει κάτι διαφορετικό».
«Δεν θα μπορούσα να συνεχίσω. Θα με είχε σκοτώσει. Δεν θα μπορούσα να δουλέψω πια»
«Θα με είχε σκοτώσει»
Όταν η Μονρόε απομακρύνθηκε από το πλατό, ο γάμος τους είχε ουσιαστικά τελειώσει, είπε. «Δεν μιλούσαμε. Δεν υπήρχε τρόπος να την πλησιάσω… Ήταν πραγματικά εχθρική απέναντί μου».
Από επαγγελματική άποψη, ένιωθε ότι είχε περάσει τα τέσσερα χρόνια του γάμου τους «ουσιαστικά χωρίς να κάνει τίποτα», εκτός από την ταινία «Οι Αταίριαστοι», και ότι ακόμα κι αν τα συναισθήματα της Μονρόε είχαν αλλάξει, θα είχε τερματίσει τον γάμο έτσι κι αλλιώς.
«Δεν θα μπορούσα να συνεχίσω. Θα με είχε σκοτώσει. Δεν θα μπορούσα να δουλέψω πια».
Η απομαγνητοφώνηση
Οι μέχρι τώρα αδημοσίευτες συνομιλίες ηχογραφήθηκαν σε διάστημα σχεδόν 30 ετών, ξεκινώντας λίγο μετά τη γνωριμία του Μίλερ με τον Μπίγκσμπι στα μέσα της δεκαετίας του 1970 και συνεχίζοντας μέχρι λίγα χρόνια πριν από το θάνατο του βραβευμένου με Πούλιτζερ θεατρικού συγγραφέα το 2005.
Έρχονται στο φως τώρα που ο Μπίγκσμπι, σήμερα 84 ετών, έκανε την απομαγνητοφώνησή στους για ένα βιβλίο, με τίτλο «The Arthur Miller Tapes: A Life in His Own Words», που εκδόθηκε πρόσφατα από τον εκδοτικό οίκο Cambridge University Press.
Ο Μίλερ αποκάλυψε επίσης πώς η άνευ προηγουμένου επιτυχία του έργου «Ο Θάνατος του Εμποράκου» το 1949 -το πρώτο θεατρικό έργο στην αμερικανική σκηνή που κέρδισε βραβείο του Κύκλου Κριτικών, ένα Tony και ένα Πούλιτζερ– τον ενδυνάμωσε και ταυτόχρονα συνέβαλε στη διάλυση του πρώτου του γάμου με τη Μαίρη Σλάτερι.
«Ο ορίζοντάς μου ξαφνικά άνοιξε σε κάθε είδους άλλους τρόπους έκφρασης της κυριαρχίας μου. Ένιωθα ότι μπορούσα να κάνω τα πάντα, και νομίζω ότι τότε κάπως χωρίσαμε».
Η εξουσία της φήμης
Είπε στον Μπίγκσμπι ότι η φήμη «είναι μια μορφή εξουσίας που είναι σεξουαλική, ή σιωπηρά σεξουαλική». Είπε ότι «βυθίστηκε εντελώς» στη δουλειά του, «όλη μέρα και όλη νύχτα». «Τώρα που το σκέφτομαι, δεν ξέρω πώς θα μπορούσε κανείς να ζήσει μαζί μου».
Ταυτόχρονα, καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του, αμφισβητούσε την ικανότητά του να γράφει, ομολόγησε. «Όλη μου η ζωή ήταν μια πάλη με την αμφιβολία για τον εαυτό μου». Μόνο ένα «μικρό ποσοστό» από αυτά που έγραψε «είδε ποτέ το φως της ημέρας», αποκάλυψε.
Φοβόταν ότι αυτός και άλλοι «διαφωνούντες» θα κατέληγαν «είτε σε τρελοκομείο είτε σε κάποιο είδος ημι-φασιστικού συστήματος», αυτολογοκρινόμενοι, ενώ «οι πιο εξωφρενικά πατριώτες θα διοικούσαν τα πάντα»
Ο Μίλερ μίλησε επίσης για την ενασχόλησή του με τον κομμουνισμό και την καταστολή του έργου του από το Χόλιγουντ, αφού αρνήθηκε να κατονομάσει κομμουνιστές συγγραφείς ενώπιον της Επιτροπής Αντιαμερικανικών Δραστηριοτήτων το 1956.
Είπε ότι ο μακαρθισμός δημιούργησε «ένα είδος παράλογης αίσθησης απειλητικού φόβου ότι κάποια αόρατη δύναμη είχε διεισδύσει στην κοινωνία και ήταν απασχολημένη να ανοίγει τρύπες σε αυτήν, για να την καταστρέψει.
»Δεν υπήρχε λογικός τρόπος να αντιμετωπίσεις όλα αυτά, γιατί κάθε φορά που το έκανες, μπορούσες να κατηγορηθείς ότι συμμετείχες σε αυτή τη συνωμοσία».
Οι διαφωνούντες
Φοβόταν ότι αυτός και άλλοι «διαφωνούντες» θα κατέληγαν «είτε σε τρελοκομείο είτε σε κάποιο είδος ημι-φασιστικού συστήματος», αυτολογοκρινόμενοι, ενώ «οι πιο εξωφρενικά πατριώτες θα διοικούσαν τα πάντα».
«Αυτός ήταν ένας από τους λόγους που άρχισα να γράφω το The Crucible (Δοκιμασία / Ο Μάγισσες του Σάλεμ). Έπρεπε να βρω έναν τρόπο να αντιμετωπίσω αυτό», είπε.
Η Μέριλιν Μονρόε και ο Άρθουρ Μίλερ φωτογραφίζονται μετά την πολιτική τελετή γάμου τους στο Γουάιτ Πλέινς της Νέας Υόρκης, στις 29 Ιουνίου 1956 / Φωτό: Αρχείο
Τρελαινόμασταν ελαφρώς
Τοποθέτησε το έργο κατά τη διάρκεια των δικών των μαγισσών του Σάλεμ επειδή «ήταν απλά αδύνατο να συζητήσουμε τι μας συνέβαινε με σύγχρονους όρους. Έπρεπε να υπάρχει κάποια απόσταση από το φαινόμενο.
»Όλοι τρελαινόμασταν ελαφρώς προσπαθώντας να είμαστε ειλικρινείς, προσπαθώντας να δούμε καθαρά και προσπαθώντας να μείνουμε ασφαλείς».
Άθεος Εβραίος
Ο Μίλερ μίλησε επίσης στις ηχογραφήσεις για την ανατροφή του, την πρώτη του σεξουαλική εμπειρία σε οίκο ανοχής σε ηλικία 16 ετών, τις απόψεις του για τον σιωνισμό και τον αντισημιτισμό ως άθεος Εβραίος, την έμπνευσή του για το έργο «Οι Αταίριαστοι» και πολλά από τα θεατρικά του έργα, την επίδραση του Ολοκαυτώματος στο έργο του, καθώς και τον 40ετή γάμο του με την τρίτη σύζυγό του, Ίνγκε Μόραθ.
Η Μεγάλη Ύφεση
Ο Μπίγκσμπι, ο οποίος είναι ομότιμος καθηγητής αμερικανικών σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Ανατολικής Αγγλίας, πιστεύει ότι οι ιδέες και οι εμπειρίες που διαμόρφωσαν τη ζωή και την καριέρα του Μίλερ εξασφάλισαν ότι τα έργα του παραμένουν εξαιρετικά επίκαιρα σήμερα.
«Μιλάει για την εβραϊκή του ταυτότητα ως μια ευαισθησία, μια συνεχή ανησυχία για την ευθραυστότητα της κοινωνίας, την οποία έμαθε από τη Μεγάλη Ύφεση και έμαθε ξανά από το Ολοκαύτωμα, ότι περπατάμε σε πολύ λεπτό πάγο όσον αφορά την αίσθηση του πολιτισμού μας» είπε.
«Όλα αυτά είναι θεμελιώδη για τον Μίλερ. Είναι ένας άνθρωπος που πιστεύει στη σημασία της ιστορίας, στη σύνδεση μεταξύ του παρελθόντος και του παρόντος, επειδή αυτή είναι η βάση της ηθικής».
*Με στοιχεία από theguardian.com | *Αρχική Φωτό: Wikimedia Commons
Το Art Project Space παρουσιάζει την Πέμπτη 7 Μαΐου τη συλλεκτική έκδοση Πειρατές, με πρωτότυπα χαρακτικά του Νίκου Κυριακόπουλου. Εκεί όπου η τέχνη είναι τρόπος ζωής
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Πέμπτη 07.05.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/05/pexels-juliano-ferreira-102048601-9466837-315x220.jpg)
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442
