Η πρόσφατη πρόταση του δημάρχου της Νέας Υόρκης, Ζοχράν Μαμντάνι, για αύξηση του φόρου εισοδήματος των πλουσιότερων κατοίκων της πόλης έχει αναζωπυρώσει μια μακροχρόνια συζήτηση: οι υψηλότεροι φόροι απομακρύνουν τους πλούσιους; Το σχέδιο του δημάρχου, το οποίο στοχεύει σε νοικοκυριά με ετήσιο εισόδημα 1 εκατομμυρίου δολαρίων ή περισσότερο, έχει προκαλέσει τόσο υποστήριξη όσο και ανησυχία, αντανακλώντας ευρύτερες εθνικές συζητήσεις σχετικά με την ανισότητα του πλούτου και την ανταγωνιστικότητα των πόλεων. 

Ο δήμαρχος Μαμντάνι, ένας δημοκρατικός σοσιαλιστής, πρότεινε την αύξηση του συντελεστή του δημοτικού φόρου εισοδήματος για τους εκατομμυριούχους κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες, από 3,88% σε 5,88% — μια αύξηση της τάξης του 51%.  

Αυτό θα επηρεάσει περίπου 34.000 νοικοκυριά και αναμένεται να αποφέρει επιπλέον 3 δισεκατομμύρια δολάρια σε ετήσια έσοδα.  

Για να το θέσουμε σε προοπτική, ένα νοικοκυριό με ετήσιο εισόδημα 1 εκατομμυρίου δολαρίων θα δει τον φόρο του να αυξάνεται κατά 20.000 δολάρια, ενώ ένα νοικοκυριό με εισόδημα 10 εκατομμυρίων δολαρίων θα πληρώσει επιπλέον 200.000 δολάρια. 

Οι φορολογούμενοι με εισόδημα άνω του ενός εκατομμυρίου δολαρίων αντιπροσωπεύουν το 37% των εσόδων από τον φόρο εισοδήματος της πόλης και αποτελούν λιγότερο από το 1% του συνολικού αριθμού των φορολογουμένων.

Από τους εκατομμυριούχους στην παιδική φροντίδα  

Σύμφωνα με τους The New York Times, η προτεινόμενη αύξηση του φόρου συνδέεται στενά με την εμβληματική πολιτική του Μαμντάνι: την καθολική φροντίδα παιδιών.  

Η πόλη της Νέας Υόρκης χρησιμοποιεί επί του παρόντος 1,2 δισεκατομμύρια δολάρια από κρατικά κονδύλια για να επεκτείνει τη δωρεάν φροντίδα παιδιών σε ορισμένα παιδιά ηλικίας δύο ετών και προσφέρει ήδη δωρεάν προσχολική εκπαίδευση για παιδιά τριών και τεσσάρων ετών.  

Ο δήμαρχος οραματίζεται ένα σύστημα που τελικά θα καλύπτει κάθε παιδί κάτω των πέντε ετών, μαζί με άλλες προτεραιότητες όπως η προσιτή στέγαση και η δωρεάν υπηρεσία λεωφορείων.  

Για να χρηματοδοτήσει αυτά τα φιλόδοξα σχέδια, ο Μαμντάνι θεωρεί τη φορολόγηση των πλουσίων τόσο απαραίτητη όσο και δίκαιη. 

«Παρά όλη αυτή τη συζήτηση για αυτή την υποθετική μαζική έξοδο, πρέπει να λάβουμε υπόψη την πολύ πραγματική μαζική έξοδο που παρατηρούμε σε αυτή την πόλη: μια μαζική έξοδο των εργαζομένων», δήλωσε πρόσφατα ο Μαμντάνι, τονίζοντας ότι η αύξηση του κόστους ζωής αναγκάζει τις οικογένειες που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες να εγκαταλείψουν τη Νέα Υόρκη περισσότερο από ό,τι η πιθανότητα να φύγουν οι πλούσιοι κάτοικοι. 

Φόβοι για της επενδύσεις  

Ωστόσο, η αντίδραση παραμένει έντονη.  

Η κυβερνήτης Κάθι Χότσουλ, μια μετριοπαθής Δημοκρατική που διεκδικεί την επανεκλογή της, έχει προειδοποιήσει επανειλημμένα ότι οι υψηλότεροι φόροι θα μπορούσαν να ωθήσουν τους πλούσιους σε πολιτείες με χαμηλότερη φορολογία, όπως η Φλόριντα. 

Η Χότσουλ υποστηρίζει ότι οι κάτοικοι με υψηλή καθαρή θέση είναι ζωτικής σημασίας για τη στήριξη των κοινωνικών προγραμμάτων της Νέας Υόρκης και τους έχει ενθαρρύνει να «πάτε στο Παλμ Μπιτς και να δείτε ποιον μπορούμε να φέρουμε πίσω στο σπίτι». 

Και οι επιχειρηματικοί ηγέτες εκφράζουν ανησυχίες για την ανταγωνιστικότητα της πόλης, φοβούμενοι ότι οι υψηλότεροι φόροι θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την ελκυστικότητα της Νέας Υόρκης ως παγκόσμιου οικονομικού κόμβου. 

Το ερώτημα αν οι πλούσιοι θα εγκαταλείψουν τη Νέα Υόρκη είναι περίπλοκο.  

Επί του παρόντος, η πόλη επιβάλλει ήδη τους υψηλότερους φόρους εισοδήματος της χώρας για τους υψηλόμισθους, με τους συνδυασμένους συντελεστές πολιτείας και πόλης να φτάνουν το 14,78% για νοικοκυριά με ετήσιο εισόδημα άνω των 25 εκατομμυρίων δολαρίων. Ιστορικά, ωστόσο, οι έρευνες δείχνουν ότι οι αυξήσεις των φόρων δεν έχουν οδηγήσει σε μαζικές αποχωρήσεις πλούσιων κατοίκων.  

Το Fiscal Policy Institute, ένα αριστερό think tank, διαπίστωσε ότι οι Νεοϋορκέζοι με υψηλά εισοδήματα ήταν λιγότερο πιθανό να μετακομίσουν σε σχέση με τους κατοίκους της μεσαίας τάξης, ακόμη και μετά από μια σημαντική αύξηση των φόρων το 2021. 

Άλλες πολιτείες παρέχουν επιπλέον παραδείγματα. Το Νιου Τζέρσεϊ αύξησε τους φόρους για τους εκατομμυριούχους το 2020, η Μασαχουσέτη εφάρμοσε φόρο 4% στα εισοδήματα άνω του 1 εκατομμυρίου δολαρίων το 2022, και οι δύο πολιτείες ανέφεραν έσοδα που ξεπέρασαν τις προβλέψεις χωρίς σημαντική μετανάστευση.  

Οι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι, αν και δεν υπάρχει απλή απάντηση, η πόλη απέχει πολύ από το να φτάσει σε ένα όριο όπου οι φόροι θα μπορούσαν να επηρεάσουν ουσιαστικά τη μετανάστευση.  

Ο Κρίστομπαλ Γιανγκ, καθηγητής κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Cornell που μελετά την κινητικότητα που καθοδηγείται από τους φόρους, σημειώνει ότι ένας συνδυασμένος ομοσπονδιακός, πολιτειακός και τοπικός συντελεστής φόρου εισοδήματος περίπου 66% θα μπορούσε να προκαλέσει σημαντικές αποχωρήσεις, ενώ οι υψηλόμισθοι της Νέας Υόρκης αντιμετωπίζουν επί του παρόντος συντελεστές γύρω στο 51%. 

 Ορισμένοι ειδικοί υποστηρίζουν ότι το όριο για την αποχώρηση θα ήταν ακόμη υψηλότερο σε μια πόλη όπως η Νέα Υόρκη, με τις βαθιές πολιτιστικές, κοινωνικές και επαγγελματικές της «ατραξιόν». 

Πιο πολύ πολιτικό, παρά οικονομικό  

Ο Γκάμπριελ Ζουκμαν, οικονομολόγος στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Μπέρκλεϊ, χαρακτήρισε τους φόβους για μαζική έξοδο ως «σε μεγάλο βαθμό μύθο» και «σχεδόν προπαγάνδα», σημειώνοντας ότι ενώ ορισμένοι υψηλόμισθοι ενδέχεται να αντιδράσουν, οι αριθμοί πιθανότατα θα είναι μικροί.  

Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν αξιοσημείωτα παραδείγματα: ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μετέφερε την κύρια κατοικία του στη Φλόριντα το 2019, και ο επιχειρηματίας ακινήτων Στίβεν Ρος τον ακολούθησε το 2021, ωθώντας άλλους πλούσιους κατοίκους να επανεξετάσουν τη φορολογική τους κατάσταση. 

Παρά αυτές τις αποχωρήσεις, ο αριθμός των εκατομμυριούχων που υποβάλλουν φορολογική δήλωση στη Νέα Υόρκη έχει αυξηθεί σταθερά την τελευταία δεκαετία, από περίπου 25.000 το 2014 σε περισσότερους από 34.000 το 2023.  

Η μικρή πτώση κατά τη διάρκεια της πανδημίας έχει έκτοτε ανακάμψει, υποδηλώνοντας ότι πολλοί πλούσιοι κάτοικοι παραμένουν προσηλωμένοι στο να ζουν στην πόλη παρά τους υψηλούς φόρους. 

Τα έσοδα από την προτεινόμενη αύξηση φόρων του Μαμντάνι θα χρηματοδοτούσαν σε μεγάλο βαθμό την καθολική παιδική φροντίδα, ένα πρόγραμμα που πολλοί θεωρούν τόσο κοινωνικά απαραίτητο όσο και οικονομικά επωφελές.  

Οι υποστηρικτές τονίζουν ότι η προσχολική εκπαίδευση ενισχύει τις οικογένειες, βελτιώνει τα μακροπρόθεσμα εκπαιδευτικά αποτελέσματα και βοηθά στη διατήρηση των κατοίκων της εργατικής τάξης που διαφορετικά θα έφευγαν λόγω των απαγορευτικών εξόδων παιδικής φροντίδας. 

Οι δημόσιες δαπάνες της Νέας Υόρκης ξεπερνούν τον πληθωρισμό και την αύξηση του πληθυσμού από το 2005
Πηγές: Ανεξάρτητο Γραφείο Προϋπολογισμού (στοιχεία για φόρους και δαπάνες), American Community Survey και Γραφείο Απογραφής των ΗΠΑ (πληθυσμός Νέας Υόρκης), Γραφείο Στατιστικών Εργασίας των ΗΠΑ (πληθωρισμός), Υπουργείο Εμπορίου των ΗΠΑ (ΑΕΠ). Από την εφημερίδα The New York Times

Ποιες είναι οι εναλλακτικές λύσεις αντί της φορολόγησης των πλουσίων; 

Ορισμένοι ειδικοί έχουν ζητήσει εναλλακτικές στρατηγικές για την εξασφάλιση παρόμοιου ποσού, προκειμένου να καλυφθεί το δημοσιονομικό έλλειμμα της πόλης και να χρηματοδοτηθεί η παιδική φροντίδα: περικοπή των δαπανών της πόλης, αύξηση της αποδοτικότητας ή αύξηση των εσόδων με άλλους τρόπους. 

 Ο Άντριου Ρέιν, πρόεδρος της «Επιτροπής Προϋπολογισμού των Πολιτών» (Citizens Budget Commission), ενός μη κομματικού κέντρου μελετών, δήλωσε ότι η πόλη αντιμετωπίζει πρόβλημα δαπανών και όχι πρόβλημα εσόδων. 

«Συνεχίζουμε να προσθέτουμε προγράμματα, και πολλά από αυτά είναι εξαιρετικά», είπε. «Ποτέ δεν καταβάλαμε προσπάθεια να περιορίσουμε τις δαπάνες για να κάνουμε την κυβέρνηση πιο αποδοτική». 

Ο προϋπολογισμός της πόλης, ύψους περίπου 127 δισεκατομμυρίων δολαρίων, έχει εκτοξευθεί τις τελευταίες δύο δεκαετίες, τροφοδοτούμενος εν μέρει από την ισχυρή οικονομική ανάπτυξη και την εισροή ομοσπονδιακών κονδυλίων κατά τη διάρκεια της πανδημίας. 

Ο Ρέιν πρότεινε μια λίστα περικοπών που θα μπορούσαν να εξοικονομήσουν δισεκατομμύρια: κατάργηση της υποχρέωσης μείωσης του αριθμού των μαθητών ανά τάξη στα δημόσια σχολεία, περιορισμός των κουπονιών στέγασης, μείωση της χρηματοδότησης προς τα σχολεία ώστε να ανταποκρίνεται στη μείωση των εγγραφών, εκσυγχρονισμός των συμβάσεων της πόλης μέσω της μεταρρύθμισης των προμηθειών, ενοποίηση των ταμείων παροχών των συνδικάτων, συνεργασία με τα συνδικάτα για τη βελτίωση της αποδοτικότητας και των προσλήψεων. 

Ο Μαμντάνι έχει υιοθετήσει ορισμένες από αυτές τις ιδέες. Υπέγραψε επίσης εκτελεστικό διάταγμα για τη δημιουργία θέσης «υπεύθυνου εξοικονόμησης» σε κάθε υπηρεσία, με σκοπό την «εξορθολογισμό των διαδικασιών και την εξάλειψη της σπατάλης». 

Οι πολεοδόμοι έχουν προτείνει ιδέες που περιλαμβάνουν την επέκταση των παρκόμετρων, η οποία θα μπορούσε να αποφέρει 1,2 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως. 

Και συντηρητικές φωνές, όπως ο Μπρους Μπλέικμαν, ο υποψήφιος κυβερνήτης από το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, και το Manhattan Institute, ένα κέντρο μελετών, έχουν ζητήσει τη μείωση των φόρων αντί για την αύξησή τους. 

Η προοπτική περικοπών στις δαπάνες έχει συναντήσει σφοδρή αντίδραση από ομάδες που εργάζονται με το ένα στα τέσσερα άτομα της Νέας Υόρκης που ζουν σε συνθήκες φτώχειας. 

Η Κριστίν Κουίν, πρόεδρος της WIN, του μεγαλύτερου φορέα παροχής καταλυμάτων για άστεγες οικογένειες στην πόλη, δήλωσε ότι το πάγωμα των επιδομάτων στέγασης θα βλάψει τα άστεγα παιδιά, τα οποία «δεν αποτελούν γραμμή του προϋπολογισμού». 

«Η περικοπή αυτού του προγράμματος θα προκαλέσει περισσότερη ανθρώπινη δυστυχία και τραύμα και θα αυξήσει τον αριθμό των αστέγων στο μέλλον», είπε. 

Ειδήσεις Σήμερα: