Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναζητά νέους τρόπους για να περιορίσει τις πιέσεις που δέχονται τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά από τις αυξήσεις στην ενέργεια, καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή και ιδιαίτερα η αβεβαιότητα γύρω από το Ιράν απειλούν να προκαλέσουν νέα αναταραχή στις διεθνείς αγορές. Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει στα κράτη-μέλη να μειώσουν στο ελάχιστο τον ΦΠΑ στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος, με στόχο να περιοριστεί άμεσα το κόστος για τους καταναλωτές και να αποτραπεί μια νέα ενεργειακή κρίση στην ευρωπαϊκή οικονομία.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των Βρυξελλών, μια τέτοια μείωση του ΦΠΑ θα μπορούσε να οδηγήσει σε ετήσια εξοικονόμηση έως και 200 ευρώ για ένα μέσο ευρωπαϊκό νοικοκυριό. Η πρόταση αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πακέτο μέτρων που παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με στόχο αφενός να περιορίσει τις βραχυπρόθεσμες πιέσεις στις τιμές ενέργειας και αφετέρου να επιταχύνει τη μακροπρόθεσμη μετάβαση της Ευρώπης προς καθαρότερες μορφές ενέργειας.

Η Επιτροπή τονίζει ότι η φορολογική ελάφρυνση θα πρέπει να εφαρμοστεί με προσοχή και να μην θέσει σε κίνδυνο τη δημοσιονομική σταθερότητα των κρατών-μελών. Για τον λόγο αυτό προτείνεται η μείωση του ΦΠΑ να είναι στοχευμένη και προσωρινή, ώστε να βοηθήσει τους καταναλωτές χωρίς να δημιουργήσει μόνιμα ελλείμματα στα δημόσια οικονομικά. Παράλληλα, τα κράτη καλούνται να σχεδιάσουν τα μέτρα τους έτσι ώστε να στηρίζουν κυρίως τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά και τις μικρές επιχειρήσεις που επηρεάζονται περισσότερο από τις αυξήσεις των τιμών ενέργειας.

Την ίδια στιγμή, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να κινητοποιήσει μεγάλες επενδύσεις για να μειώσει τη μακροπρόθεσμη εξάρτησή της από τα ορυκτά καύσιμα. Σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, η Κομισιόν σχεδιάζει να κινητοποιήσει περίπου 75 δισεκατομμύρια ευρώ μέσα στα επόμενα τρία χρόνια, με στόχο τη χρηματοδότηση έργων που θα επιταχύνουν την ανάπτυξη των καθαρών ενεργειακών τεχνολογιών.

Η στρατηγική αυτή βασίζεται κυρίως στην προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων σε μεγάλα έργα ενεργειακών υποδομών, ώστε να δημιουργηθεί ένα νέο οικοσύστημα καθαρής ενέργειας σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων αναμένεται να διαθέσει αρχικά περίπου 500 εκατομμύρια ευρώ σε ειδικά επενδυτικά ταμεία που θα στηρίζουν στρατηγικές ενεργειακές υποδομές, ενώ παράλληλα θα διευκολύνει τη χρηματοδότηση έργων που συνδέονται με το ευρωπαϊκό δίκτυο ενεργειακών διασυνδέσεων.

Στήριξη στον καταναλωτή

Στο πακέτο μέτρων περιλαμβάνονται επίσης πρωτοβουλίες που στοχεύουν άμεσα στους καταναλωτές. Οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να διευκολύνουν την αλλαγή προμηθευτή ηλεκτρικής ενέργειας, να ενισχύσουν τη διαφάνεια στους λογαριασμούς και να ενθαρρύνουν τους πολίτες να στραφούν σε καθαρότερες μορφές παραγωγής ενέργειας, όπως τα φωτοβολταϊκά συστήματα και οι ενεργειακές κοινότητες. Παράλληλα, προωθούνται πολιτικές που αποσκοπούν στη μείωση της ενεργειακής φτώχειας, ένα πρόβλημα που επηρεάζει εκατομμύρια Ευρωπαίους, ιδιαίτερα μετά την ενεργειακή κρίση των τελευταίων ετών.

Σημαντικό στοιχείο της νέας στρατηγικής είναι και η ενίσχυση της έρευνας και ανάπτυξης στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας νέας γενιάς. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει το ενδεχόμενο να προσθέσει περίπου 200 εκατομμύρια ευρώ στο ταμείο καινοτομίας, προκειμένου να στηρίξει την ανάπτυξη νέων πυρηνικών τεχνολογιών. Μεταξύ αυτών βρίσκεται και η προώθηση των λεγόμενων μικρών αρθρωτών πυρηνικών αντιδραστήρων, μια τεχνολογία που θεωρείται ότι μπορεί να συμβάλει στη σταθερότητα του ενεργειακού συστήματος χωρίς τις μεγάλες επενδύσεις και τους χρόνους κατασκευής των παραδοσιακών πυρηνικών σταθμών.

Η πρωτοβουλία αυτή εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια της Ευρώπης να ενισχύσει την ενεργειακή της αυτονομία σε ένα ολοένα πιο ασταθές διεθνές περιβάλλον. Η ενεργειακή μετάβαση δεν αποτελεί πλέον μόνο περιβαλλοντική επιλογή, αλλά και στρατηγική ανάγκη για την οικονομική και γεωπολιτική ασφάλεια της ηπείρου.

Με τις νέες προτάσεις, οι Βρυξέλλες επιχειρούν να ισορροπήσουν ανάμεσα σε δύο στόχους: να προστατεύσουν άμεσα τους καταναλωτές από πιθανές αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας και ταυτόχρονα να επιταχύνουν την επένδυση σε ένα πιο βιώσιμο ενεργειακό μοντέλο. Το αν τα κράτη-μέλη θα υιοθετήσουν τελικά τη σύσταση για μείωση του ΦΠΑ στο ηλεκτρικό ρεύμα θα εξαρτηθεί από τις δημοσιονομικές τους δυνατότητες, αλλά και από τις πολιτικές επιλογές κάθε κυβέρνησης. Σε κάθε περίπτωση, η συζήτηση για το κόστος της ενέργειας στην Ευρώπη δείχνει ότι παραμένει στο επίκεντρο των οικονομικών και κοινωνικών εξελίξεων της επόμενης περιόδου.

Ειδήσεις Σήμερα: