Ακόμη και μια μεγάλης κλίμακας στρατιωτική επίθεση των Ηνωμένων Πολιτειών δύσκολα θα ανέτρεπε το καθεστώς του Ιράν, σύμφωνα με μια απόρρητη αξιολόγηση των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών. Η έκθεση του Εθνικού Συμβουλίου Πληροφοριών (National Intelligence Council) εκτιμά ότι το βαθιά εδραιωμένο θρησκευτικό και στρατιωτικό κατεστημένο της Ισλαμικής Δημοκρατίας είναι σε θέση να διατηρήσει τον έλεγχο της εξουσίας ακόμη και μετά από σοβαρά πλήγματα στην ηγεσία του. Η εκτίμηση αυτή εγείρει ερωτήματα για τη στρατηγική του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει δηλώσει ότι επιδιώκει να «εκκαθαρίσει» τη δομή εξουσίας της Τεχεράνης.

Τα συμπεράσματα, τα οποία επιβεβαίωσαν στην Washington Post τρία άτομα που γνωρίζουν το περιεχόμενο της έκθεσης, εγείρουν αμφιβολίες για το σχέδιο του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να «εκκαθαρίσει» τη δομή εξουσίας του Ιράν και να εγκαταστήσει έναν ηγέτη της δικής του επιλογής.

Η έκθεση, που ολοκληρώθηκε περίπου μία εβδομάδα πριν από την έναρξη του πολέμου από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου, περιέγραφε πιθανά σενάρια διαδοχής τα οποία θα μπορούσαν να προκύψουν είτε από μια στοχευμένη εκστρατεία κατά της ηγεσίας του Ιράν είτε από μια ευρύτερη επίθεση εναντίον της πολιτικής και θεσμικής του δομής, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν τα ευρήματά της. Και στις δύο περιπτώσεις, οι υπηρεσίες πληροφοριών κατέληγαν ότι το θρησκευτικό και στρατιωτικό κατεστημένο του Ιράν θα αντιδρούσε στη δολοφονία του Ανώτατου Ηγέτη Ali Khamenei ακολουθώντας διαδικασίες σχεδιασμένες ώστε να διασφαλίσουν τη συνέχεια της εξουσίας.

Το ενδεχόμενο να αναλάβει τον έλεγχο της χώρας η κατακερματισμένη ιρανική αντιπολίτευση χαρακτηρίστηκε «απίθανο», ανέφεραν οι ίδιες πηγές, που μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας λόγω του απόρρητου χαρακτήρα της έκθεσης.

Έκρηξη στην Τεχεράνη, στις 2 Μαρτίου 2026, εν μέσω της σύγκρουσης Ισραήλ–ΗΠΑ με το Ιράν, μετά από επιθέσεις που εξαπέλυσαν το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες στο Ιράν

Οι αμφιβολίες των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών ότι η ιρανική αντιπολίτευση θα μπορούσε να καταλάβει την εξουσία έχουν ήδη αναφερθεί στους New York Times και στη Wall Street Journal. Ωστόσο, η εμπλοκή του NIC και οι αναλύσεις του για τα πιθανά αποτελέσματα μικρής και μεγάλης κλίμακας επιθέσεων δεν είχαν δημοσιοποιηθεί έως τώρα.

Η ειδικός για το Ιράν και αντιπρόεδρος του Brookings Institution Suzanne Maloney δήλωσε ότι η πρόβλεψη του NIC πως οι θεσμοί του Ιράν θα αντέξουν βασίζεται στη βαθιά γνώση που έχει για τη λειτουργία της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

«Ακούγεται σαν μια ιδιαίτερα τεκμηριωμένη αξιολόγηση του ιρανικού συστήματος και των θεσμών και διαδικασιών που έχουν διαμορφωθεί επί πολλά χρόνια», είπε.

Καπνός υψώνεται μετά από έκρηξη στην Τεχεράνη, στο Ιράν, στις 6 Μαρτίου 2026, εν μέσω της σύγκρουσης ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν

Ο επόμενος ηγέτης του Ιράν

Η επιλογή νέου ανώτατου ηγέτη ανήκει στο ισχυρό θρησκευτικό όργανο του Ιράν, τη Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων (Assembly of Experts). Ωστόσο, τα μέλη των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) και άλλα πρόσωπα του μηχανισμού ασφαλείας της χώρας διαδραματίζουν επίσης σημαντικό ρόλο.

Υπάρχουν έντονες εικασίες ότι η συνέλευση θα ανακηρύξει ως διάδοχο τον γιο του εκλιπόντος ανώτατου ηγέτη, Mojtaba Khamenei, χωρίς όμως να έχει γίνει επίσημη ανακοίνωση. Οι Φρουροί της Επανάστασης προωθούν την υποψηφιότητά του, αλλά συναντούν αντιδράσεις από άλλους ισχυρούς παράγοντες, μεταξύ των οποίων ο Ali Larijani, γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, σύμφωνα με δυτικό αξιωματούχο ασφαλείας.

Καθώς ο πόλεμος μπαίνει στη δεύτερη εβδομάδα του, ο Τραμπ συνεχίζει να απαιτεί την «ΑΝΕΥ ΟΡΩΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ» του Ιράν, όπως έγραψε σε ανάρτησή του στο Truth Social, ενώ έχει αφήσει να εννοηθεί ότι θα πρέπει να έχει ρόλο στην επιλογή του επόμενου ηγέτη της χώρας.

Μουσουλμάνοι συμμετέχουν σε προσευχή ενώ προβάλλεται εικόνα του εκλιπόντος ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε σε ισραηλινά και αμερικανικά πλήγματα, εν μέσω της σύγκρουσης ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν, στην Τεχεράνη, 6 Μαρτίου 2026.

Ο Τραμπ δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι ο νεότερος Χαμενεΐ είναι «ανίκανος» και «ελαφρύς», και ότι δεν θέλει ιρανούς ηγέτες που απλώς θα «ανακατασκευάσουν» την πυρηνική και βαλλιστική υποδομή της χώρας.

«Θέλουμε να έχουν έναν καλό ηγέτη. Έχουμε κάποιους ανθρώπους που πιστεύω ότι θα έκαναν καλή δουλειά», είπε στο NBC News.

Καθώς το θρησκευτικό και στρατιωτικό κατεστημένο του Ιράν παραμένει στην εξουσία, οι ειδικοί εκτιμούν ότι η δυνατότητα του Τραμπ να επιβάλει πολιτικά αποτελέσματα είναι περιορισμένη.

«Το να υποκύψουν στον Τραμπ θα ήταν αντίθετο με όλα όσα πρεσβεύουν», δήλωσε η Holly Dagres, ανώτερη ερευνήτρια στο Washington Institute for Near East Policy. «Τα ανώτερα κλιμάκια του θρησκευτικού κατεστημένου είναι ιδεολογικά, και ο τρόπος λειτουργίας τους είναι να αντιστέκονται στον αμερικανικό ιμπεριαλισμό».

Ο Τραμπ θα μπορούσε να αναδειχθεί σε «ρυθμιστή» αν το καθεστώς κατέρρεε, αλλά η έκθεση του NIC δεν θεωρεί ότι ο έλεγχος της εξουσίας από το κατεστημένο είναι εύθραυστος.

«Δεν υπάρχει άλλη δύναμη μέσα στο Ιράν που να μπορεί να αντιμετωπίσει την εναπομείνασα ισχύ του καθεστώτος», δήλωσε η Μαλόνι από το Brookings. «Ακόμη κι αν δεν μπορούν να προβάλουν αυτή την ισχύ αποτελεσματικά απέναντι στους γείτονές τους, μπορούν σίγουρα να κυριαρχήσουν στο εσωτερικό της χώρας».

Ειδήσεις Σήμερα: