Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Οι διάλεκτοι στην αρχαία ελληνική λογοτεχνία (Μέρος ΣΤ’)
Η γλώσσα του Πινδάρου είναι ένα καθαρά προσωπικό δημιούργημα: φέρνει μαζί της επικό υλικό, φανερώνει δωρικό χρωματισμό και περιέχει αιολικά στοιχεία
Πέραν του Αλκμάνος, στους σημαντικότερους εκπροσώπους του ελληνικού χορικού λυρισμού συγκαταλέγονται ο Στησίχορος ο Ιμεραίος (ονομάστηκε έτσι επειδή πέρασε το μεγαλύτερο διάστημα της ζωής του, στα τέλη του 7ου και στο α’ μισό του 6ου αιώνα π.Χ., στην Ιμέρα, στη βόρεια ακτογραμμή της Σικελίας), ο Ίβυκος από το Ρήγιο της Κάτω Ιταλίας (περί τα μέσα του 6ου αιώνα π.Χ.), ο Σιμωνίδης ο Κείος (περίπου 556-468 π.Χ.), ο ανιψιός του τελευταίου Βακχυλίδης (α’ μισό του 5ου αιώνα π.Χ.), επίσης από την ιωνική Κέα (Τζια) των Κυκλάδων, και βεβαίως ο περίφημος Πίνδαρος από τις Κυνός Κεφαλές, οικισμό της Βοιωτίας (γεννήθηκε στο τελευταίο τέταρτο του 6ου αιώνα π.Χ. και απεβίωσε μετά το 446 π.Χ.).
Σε ό,τι αφορά τις ειδικότερες επιδράσεις των ομηρικών επών στο εν γένει έργο και στη γλώσσα που χρησιμοποιούσαν οι προαναφερθέντες, ο Στησίχορος εν πρώτοις έγινε διάσημος χάρη στη μεταποίηση επικών θεμάτων σε μέτρα λυρικά, αποκλήθηκε δε λυρικός Όμηρος λόγω της εξάρτησής του από το μεγάλο επικό ποιητή. Στη διάλεκτο του Ιβύκου είναι σαφέστατες οι επιδράσεις του έπους, χωρίς να απουσιάζουν ένα λεπτό δωρικό επίχρισμα και –καμιά φορά– αιολικοί τύποι. Στους ίωνες ποιητές, τον Σιμωνίδη και τον Βακχυλίδη, εμφανίζονται ορισμένοι δωρισμοί και «ομηρισμοί», ενώ παραμένει ασαφές το εάν οι ιωνικοί τύποι που μεταχειρίζονται είναι απόρροια τής τότε ομιλούμενης ιωνικής ή της ομηρικής γλώσσας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα εν προκειμένω αποτελούν τα άφθονα κοσμητικά επίθετα του Βακχυλίδη: ορισμένα από αυτά προέρχονται από τον Όμηρο, άλλα πάλι έχουν σχηματιστεί από τον ίδιον τον κείο ποιητή και απαντούν μόνο στη δική του ποίηση.
Η γλώσσα του Πινδάρου είναι ένα καθαρά προσωπικό δημιούργημα: φέρνει μαζί της επικό υλικό, φανερώνει δωρικό χρωματισμό και περιέχει αιολικά στοιχεία, ενώ βοιωτικά τοπικά στοιχεία συναντώνται μόνο σε πάρα πολύ περιορισμένο βαθμό. Στο λεξιλόγιό του, που είναι πλουσιότατο και έντονα ποιητικό, πολλά είναι τα επικά δάνεια (προπάντων στα επίθετα), είτε αυτούσια είτε ελαφρώς παραλλαγμένα. Η ποικιλία της πινδαρικής γλώσσας γίνεται ολοφάνερη και στη συνύπαρξη ετερόκλιτων στοιχείων όχι μόνο σε παρακείμενους τύπους αλλά και μέσα στην ίδια λέξη.
*Στη φωτογραφία του παρόντος άρθρου, αγγλόφωνη έκδοση των ωδών του Πινδάρου (Λονδίνο, 1753).
Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Οι διάλεκτοι στην αρχαία ελληνική λογοτεχνία (Μέρος Α’)
Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Οι διάλεκτοι στην αρχαία ελληνική λογοτεχνία (Μέρος Β’)
Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Οι διάλεκτοι στην αρχαία ελληνική λογοτεχνία (Μέρος Γ’)
Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Οι διάλεκτοι στην αρχαία ελληνική λογοτεχνία (Μέρος Δ’)
Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Οι διάλεκτοι στην αρχαία ελληνική λογοτεχνία (Μέρος Ε’)
- ΗΠΑ και Ιράν «δοκιμάζουν» τα όρια της κλιμάκωσης: Πλήγματα σε ιρανικές υποδομές και επιθέσεις σε βάσεις στον Κόλπο
- Λορέντζο Καριέρε: Σήμερα η κηδεία του στον Ιερό Ναό Αγίου Ιωάννου στο Παλαιό Ψυχικό
- Αγροτική οικονομία: Ξεπέρασαν τα 2,1 δισ. ευρώ οι εξαγωγές σε φέτα και ελαιόλαδο
- Οι αθλητικές μεταδόσεις της ημέρας (18/7): «Δράση» με Άγιαξ – Ολυμπιακός και Γαλλία – Αγγλία
- Θεσσαλονίκη: Νεκρός 23χρονος μοτοσικλετιστής έπειτα από σφοδρή σύγκρουση με αυτοκίνητο
- Νέα εξαιρετική εμφάνιση έκανε ο Πουλακίδας (vid)
- Καισαρική: Το 67% των παιδιών στην Ελλάδα γεννιούνται με την συγκεκριμένη μέθοδο
- Επτά νεκροί και 24 τραυματίες στη Ρωσία μετά από επίθεση ουκρανικών drones
Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Σάββατο 18.07.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/07/ian-nicole-reambonanza-CICFJEHWiFY-unsplash-315x220.jpg)
