Μεταναστευτική έκρηξη με μεγάλες οικονομικές συνέπειες

Ο δυτικός κόσμος βρίσκεται εν μέσω μιας άνευ προηγουμένου μεταναστευτικής έκρηξης.

Πέρυσι 3,3 εκατομμύρια περισσότεροι άνθρωποι μετακόμισαν στην Αμερική από ό,τι έφυγαν, σχεδόν τέσσερις φορές περισσότερο από τα τυπικά επίπεδα τη δεκαετία του 2010. Ο Καναδάς δέχθηκε 1,9 εκατομμύρια μετανάστες.

Η Βρετανία υποδέχτηκε 1,2 εκατομμύρια ανθρώπους και η Αυστραλία 740.000. Σε κάθε χώρα ο αριθμός είναι μεγαλύτερος από ποτέ. Για την Αυστραλία και τον Καναδά η καθαρή μετανάστευση είναι υπερδιπλάσια των επιπέδων πριν από τον κορονοϊό. Στη Βρετανία η εισροή μεταναστών ήταν 3,5 φορές μεγαλύτερη από αυτή του 2019.

Οι μεγάλες μετακινήσεις ανθρώπων έχουν μεγάλες οικονομικές συνέπειες. Σύμφωνα με το ΔΝΤ, το εργατικό δυναμικό που γεννήθηκε στο εξωτερικό στην Αμερική είναι 9% υψηλότερο από ό,τι στις αρχές του 2019. Στη Βρετανία, τον Καναδά και την ευρωζώνη είναι περίπου ένα πέμπτο υψηλότερο.

Η αύξηση της μετανάστευσης στην Αμερική σημαίνει ότι η οικονομία της θα είναι 2% μεγαλύτερη την επόμενη δεκαετία από ό,τι είχε προβλεφθεί.

Η εισροή εργαζομένων εξηγεί επίσης την ισχυρή οικονομική ανάπτυξη της χώρας. Αλλά ο αντίκτυπος της μετανάστευσης υπερβαίνει κατά πολύ μια αριθμητική επίδραση στο ΑΕΠ— επεκτείνεται στον πληθωρισμό, το βιοτικό επίπεδο και τους κρατικούς προϋπολογισμούς. Και οι πρόσφατες αφίξεις διαφέρουν από τις προηγούμενες κατά σημαντικό τρόπο: οι περισσότεροι είναι χαμηλής ειδίκευσης.

Τι γίνεται με τον αντίκτυπο της μετανάστευσης στην οικονομική ανάπτυξη;

Αν και οι νέες αφίξεις ενισχύουν σαφώς το ΑΕΠ, φαίνεται να μειώνουν το ΑΕΠ ανά άτομο – το μέτρο με το οποίο οι οικονομολόγοι συνήθως αξιολογούν το βιοτικό επίπεδο.

Το ΑΕΠ ανά άτομο μειώθηκε ή απέτυχε να αυξηθεί για τέσσερα συνεχόμενα τρίμηνα στην Αυστραλία και επτά στη Βρετανία. Στον Καναδά, όπου η πτώση του μέτρου είναι πιο έντονη, η παραγωγή ανά άτομο μειώθηκε κατά 2% το 2023. Η εικόνα είναι παρόμοια στη Γερμανία, την Ισλανδία και τη Νέα Ζηλανδία.

Ανειδίκευτοι

Αυτό αντικατοπτρίζει μια αλλαγή στο είδος της μετανάστευσης. Για παράδειγμα, ενώ πριν από την πανδημία του Covid-19 οι μετανάστες στην Αμερική ήταν εξίσου πιθανό να έχουν πτυχίο με τους ντόπιους συνομηλίκους τους, οι σημερινοί νεοφερμένοι είναι πιο πιθανό να έχουν ταξιδέψει από φτωχά μέρη της Λατινικής Αμερικής και να μην έχουν το νόμιμο δικαίωμα εργασίας. Περίπου 2,4 εκατομμύρια άνθρωποι εισήλθαν στην Αμερική πέρυσι περνώντας παράνομα τα νότια σύνορα της χώρας.

Άλλες πλούσιες χώρες έχουν λιγότερους παράτυπους μετανάστες, αλλά και αυτές έχουν δει τη μετανάστευση να αυξάνεται απότομα μεταξύ των ατόμων με χαμηλή ειδίκευση και χαμηλούς μισθούς.

Το ποσοστό των μεταναστών που μετακόμισαν στην Αυστραλία πέρυσι με βίζα ειδικευμένου εργάτη ήταν κατά ένα πέμπτο χαμηλότερο από το 2019.

Στον Καναδά, 800.000 προσωρινά μετανάστες εργαζόμενοι και φοιτητές αντιπροσώπευαν το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης του πληθυσμού του περασμένου έτους κατά 3,2% — ρυθμός ανάπτυξης ταχύτερο από αυτόν σχεδόν όλων των χωρών στην υποσαχάρια Αφρική.

Πότε ξεκινούν να αποτελούν πληγή στην οικονομία

Πιθανό πρόβλημα έρχεται αργότερα. Οι μετανάστες γερνούν και συνταξιοδοτούνται. Τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης είναι συχνά προοδευτικά και αναδιανέμονται από πλούσιους σε φτωχούς.

Έτσι, ένας μετανάστης με χαμηλά εισοδήματα που διεκδικεί κρατική σύνταξη -για να μην αναφέρουμε ότι χρησιμοποιεί υγειονομική περίθαλψη που παρέχεται από την κυβέρνηση- θα μπορούσε να καταλήξει γενικά ως δημοσιονομική επιβάρυνση.

Είναι πολύ πιθανό να έχουν θετική επίδραση στη διάρκεια της ζωής τους στο δημόσιο ταμείο εάν φύγουν πριν γεράσουν.