Σάββατο 25 Μαϊου 2024
weather-icon 21o
Eίναι εφικτός ένας κόσμος χωρίς ορυκτά καύσιμα;

Eίναι εφικτός ένας κόσμος χωρίς ορυκτά καύσιμα;

Η COP28 ολοκληρώθηκε την Τετάρτη στο Ντουμπάι, έπειτα από δύο εβδομάδες επίπονων διαπραγματεύσεων, με μια συμφωνία που αναγνωρίζει για πρώτη φορά τον «ελέφαντα στο δωμάτιο», χωρίς ωστόσο να μιλάει για «σταδιακή κατάργηση»

Τα ορυκτά καύσιμα βρίσκονται παντού. Είναι η βασική ενέργεια που χρησιμοποιείται παγκοσμίως για την κίνηση των αυτοκινήτων, των αεροπλάνων και των φορτηγών πλοίων, για τη θέρμανση κατοικιών και βιομηχανιών, για την παραγωγή τσιμέντου και χάλυβα. Από αυτά προέρχονται τα πλαστικά που χρησιμοποιούνται σχεδόν για τα πάντα, συμπεριλαμβανομένων των συνθετικών ινών από πολυεστέρα και νάιλον στα περισσότερα είδη ένδυσης. Και υπάρχουν και άλλοι δεσμοί, με τα λιπάσματα, τα φάρμακα, τα καλλυντικά, τα προϊόντα καθαρισμού, το συνθετικό καουτσούκ…

Ο σύγχρονος κόσμος δεν θα μπορούσε να έχει αναπτυχθεί τόσο πολύ τον περασμένο αιώνα χωρίς αυτούς τους στρατηγικούς πόρους. Ωστόσο τα ορυκτά καύσιμα αποτελούν και την κύρια αιτία υπερθέρμανσης του πλανήτη. Μπορούμε λοιπόν να ζήσουμε χωρίς άνθρακα, πετρέλαιο και φυσικό αέριο; Αυτό ήταν το μείζον ζήτημα που συζήτησαν 197 χώρες στην COP28. Όπως διαπιστώσαμε, μια ομόφωνη απάντηση δεν είναι καθόλου εύκολη – είναι άλλωστε τεράστια τα οικονομικά συμφέροντα που διακυβεύονται.

Ο Μαριάνο Μάρθο, ομότιμος καθηγητής στη Σχολή Γεωεπιστημών του Πανεπιστημίου της Βαρκελώνης, δεν πιστεύει ότι είναι δυνατή η πλήρης αποσύνδεσή μας από τα ορυκτά καύσιμα στο εγγύς μέλλον. Σύμφωνα με τον ίδιο, από ενεργειακή άποψη το 2022 ο άνθρακας, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο θα αντιπροσωπεύουν το 80%-82% της παγκόσμιας κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας.

Επιπλέον, τονίζει στην «El Pais», «όπως μας υπενθυμίζει ο [τσεχοκαναδός επιστήμονας και συγγραφέας] Βάτσλαβ Σμιλ, οι τέσσερις πυλώνες του σύγχρονου πολιτισμού είναι το τσιμέντο, ο χάλυβας, τα πλαστικά και η αμμωνία, και όλα αυτά τα υλικά απαιτούν ορυκτά καύσιμα για την παρασκευή τους». Ο Μάρθο θεωρεί πως «με την έρευνα και την επακόλουθη τεχνολογική ανάπτυξη, η ποσοστιαία συνεισφορά των υδρογονανθράκων στο παγκόσμιο ενεργειακό μείγμα θα μπορούσε να μειωθεί σημαντικά τις επόμενες δεκαετίες (ιδίως στην περίπτωση του άνθρακα), αλλά όχι να εξαλειφθεί εντελώς».

Μοιάζει δύσκολο, επισημαίνει, «να εξηλεκτριστεί σχετικά γρήγορα ένα σημαντικό κομμάτι της οικονομικής δραστηριότητας, όπως οι βιομηχανίες που πρέπει να λειτουργούν σε υψηλές θερμοκρασίες (τσιμέντο, κεραμικά και χάλυβας, για παράδειγμα). Επιπλέον, οι αεροπορικές και θαλάσσιες μεταφορές (οι οποίες αντιπροσωπεύουν το 80% της παγκόσμιας διακίνησης αγαθών) απαιτούν μια ενεργειακή πυκνότητα (ποσότητα ενέργειας ανά μονάδα βάρους ή όγκου) που αποτελεί σημαντική πρόκληση για τον εξηλεκτρισμό τους».  Οσο για τα πλαστικά, «παραδόξως, αυτά είναι απαραίτητα για την κατασκευή ελαφρύτερων οχημάτων, όπως τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα. Πλαστικό και άλλα πετροχημικά απαιτούν επίσης τα πτερύγια των ανεμογεννητριών, όπως και τα ηλιακά πάνελ».

Το σημαντικό, λέει από την πλευρά του ο Ρομέν Ιουλάλεν, εκπρόσωπος της Oil Change International, μιας οργάνωσης που επιδιώκει τη (σταδιακή) κατάργηση των ορυκτών καυσίμων, είναι να ξεκινήσουμε. «Όσο περισσότερο καθυστερούν οι κυβερνήσεις να ξεκινήσουν τόσο πιο υψηλό θα είναι αργότερα το κόστος» επισημαίνει.

«Θα υπάρχει όλο και λιγότερος χρόνος για να το κάνουμε σταδιακά». Την ίδια άποψη εκφράζει στην «El Pais» και ο Πέδρο Φρέσκο, ειδικός σε θέματα οικολογικής μετάβασης: «Το μερίδιο των ορυκτών καυσίμων στην παραγωγή ενός πτερυγίου ανεμογεννήτριας ή για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας γενικότερα είναι υπερβολικά μικρό, δεν μπορεί αυτό να αποτελεί δικαιολογία» επισημαίνει.

«Δεν μιλάμε για εξάλειψη των ορυκτών καυσίμων αύριο, μιλάμε για τη δημιουργία των συνθηκών για τη σταδιακή κατάργησή τους».

Όπως είδαμε και στο Ντουμπάι, η βιομηχανία ορυκτών καυσίμων υποστηρίζει από την πλευρά της μια διαφορετική στρατηγική: αντί για την αντικατάστασή τους, τη δέσμευση των εκπομπών CO2 που παράγουν και την υπόγεια αποθήκευσή τους. Ο Ρομέν Ιουλάλεν, ωστόσο, θεωρεί τη συζήτηση αυτή έναν «επικίνδυνο αντιπερισπασμό».

Κατά τη γνώμη του, πρόκειται για μια πολύ περιθωριακή, προς το παρόν, τεχνολογία που θα μπορούσε να αποβεί αντιπαραγωγική βραχυπρόθεσμα, αν αποσπάσει την προσοχή από την αναγκαία αντικατάσταση των ορυκτών καυσίμων.

«Είτε μας αρέσει είτε όχι, είμαστε ο άνθρωπος των υδρογονανθράκων, αν και η συντριπτική πλειονότητα του πληθυσμού δεν το συνειδητοποιεί» τονίζει ο Μαριάνο Μάρθο. Κατά την άποψή του, το πρόβλημα πρέπει να επαναδιατυπωθεί: η κλιματική αλλαγή είναι η συνέπεια της πρωτοφανούς οικονομικής και δημογραφικής ανάπτυξης που κατέστη δυνατή χάρη στη μαζική χρήση αυτών των καυσίμων.

Υπάρχουν όμως και άλλες φωνές, εντός του περιβαλλοντικού κινήματος, που θεωρούν ανέφικτη την αντικατάσταση των ορυκτών καυσίμων χωρίς τη μείωση των υπερβολικών επιπέδων κατανάλωσης της σημερινής κοινωνίας. Όπως σχολιάζει ο Ιουλάλεν, «είναι σαφές ότι ο σημερινός δυτικός τρόπος ζωής βασίζεται στην πολύ υψηλή κατανάλωση ενέργειας, ιδίως ορυκτών καυσίμων, η οποία δεν είναι βιώσιμη για τον πλανήτη.

Οι αναπτυσσόμενες χώρες δεν έπαψαν να το επαναλαμβάνουν σε αυτή τη διάσκεψη στο Ντουμπάι: την κλιματική κρίση την προκάλεσε κυρίως ο δυτικός τρόπος ζωής. Είναι και αυτό κάτι που πρέπει να ξανασκεφτούμε».

Premium έκδοση «ΤΑ ΝΕΑ»

Sports in

Έχουν βάλει μπροστά τον σχεδιασμό στο Ντουμπάι – Ποιοι είναι οι τέσσερις προπονητές που ακούγονται

Το Ντουμπάι ετοιμάζεται να μπει δυναμικά στο ευρωπαϊκό μπάσκετ και ήδη έχει φτιάξει μια λίστα με τέσσερις υποψήφιους προπονητές, που ενδέχεται να αναλάβουν το νεοσύστατο αυτό club

Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

in.gr | Ταυτότητα

Διαχειριστής - Διευθυντής: Λευτέρης Θ. Χαραλαμπόπουλος

Διευθύντρια Σύνταξης: Αργυρώ Τσατσούλη

Ιδιοκτησία - Δικαιούχος domain name: ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ ΜΜΕ Α.Ε.

Νόμιμος Εκπρόσωπος: Ιωάννης Βρέντζος

Έδρα - Γραφεία: Λεωφόρος Συγγρού αρ 340, Καλλιθέα, ΤΚ 17673

ΑΦΜ: 800745939, ΔΟΥ: ΦΑΕ ΠΕΙΡΑΙΑ

Ηλεκτρονική διεύθυνση Επικοινωνίας: in@alteregomedia.org, Τηλ. Επικοινωνίας: 2107547007

ΜΗΤ Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442

Σάββατο 25 Μαϊου 2024